Кіріспе

Оелвейн – Айова штатының Файетт округіндегі АҚШ қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 5920 адамды құрады, бұл 2000 жылғы санақтан 11,5%-ға азайған. Файетт округінің ең ірі қаласы, ол 3 және 150 мемлекеттік тас жолдарының қиылысында орналасқан.

Тарих

Оелвейн қаласы 1872 жылы Берлингтон, Седар-Рапидс және Миннесота темір жолының (кейін Рок-Айленд деп аталды) салынуына байланысты, ізашар қоныс салушы Густав Оелвейннен сатып алынған жүгері егістігіне орналастырылды. Бірнеше жылдан кейін Оелвейннің екі бөліп тұратын көшесі оның ұлдары Фредерик пен Чарльзтің құрметіне аталды. Оелвейннің қазіргі орнына 1852 жылы Дж. Б. Берч келген. Оелвейн кенті 1873 жылы құрылып, 1888 жылы қала болып тіркелді, ал доктор Израиль Паттисон оның тұңғыш мэрі болды. Қала 1887 жылы ескі Main Street бизнес ауданының (қазіргі First Avenue SE) өрт сөндіру салдарынан толығымен жойылған кезде ең ірі соққыға ұшырады. 1890 жылғы халық санағы бойынша қаланың халқы 830 адамды құрады. 1892 жылдың қаңтарында Оелвейн Чикаго Ұлы Батыс темір жолының орталығы болып таңдалды; CGW қаланы төрт бағыттан келген локомотивтер мен вагондарды жөндеу шехының орны етті. Шехтар үшін жерді дайындау жұмыстары 1894 жылдың маусым айында басталды. Шехтар 1899 жылдың мамыр айында аяқталып, пайдалануға берілді. Осылайша, Оелвейн теміржол желілері мен мұндағы жөндеу шехтарының арқасында "Шехтар қаласы", кейіннен "Торап қаласы" деп аталды. 1895 жылға қарай халық саны 1928 адамға жетті, ал 1897 жылы Оелвейн қала ретінде тіркелді. 1900 жылы Оелвейн қала шегінде 5142 адам тұрды, олардың 789-ы шетелде туған. Алайда, "Вашингтон Пост" газетінің "Кітап әлемі" бөлімінде жарияланған бұл мақала жергілікті журналист Лора Беренстің қатаң сынауына ұшырады. Ол "мақаладағы негізгі фактілердің қате болуы себепті, оның маңызды тұжырымдарының сенімділігі күмән тудырады" деп жазды, сондай-ақ бірнеше нақты қателіктерге назар салды.

География

Оелвейннің ендік және бойлық координаттары ондық түрде 42.676996, −91.915745. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4.86 шаршы миль (13 км²), оның ішінде 4.81 шаршы миль (12 км²) құрлық және 0.05 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақта қалада 6,692 адам 2,808 үй шаруашылығында, оның ішінде 1,819 отбасында тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 3,040 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97.19% ақ нәсілді, 0.42% афроамерикалық, 0.19% американдық үнді, 0.40% азиялық, 0.06% Тынық мұхиты аралдарынан, 0.64% басқа нәсілдерден және 1.09% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан тілді немесе латын американдықтар 2.29% құрады. 2,808 үй шаруашылығының 28.8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 50.0%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 10.9%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 35.2%-ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 31.1%-ы бір адамнан тұрды, ал 17.5%-ы 65 жастан асқан адамдардан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2.87 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер 24.4%, 18-24 жас аралығындағылар 7.4%, 25-44 жас аралығындағылар 24.3%, 45-64 жас аралығындағылар 21.2%, ал 65 жастан асқандар 22.7%. Орташа жас 41 жас. Әр 100 әйелге 86.8 еркек сай келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 82.8 еркек сай келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 27,347 доллар, ал отбасының орташа табысы 32,279 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 28,075 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19,479 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17,502 доллар. Отбасылардың 11.7%-ы және халықтың 13.7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 19.4%-ы және 65 жастан асқандардың 13.7%-ы.

Өнер және мәдениет

Уильямс өнер орталығы – 800 орындық заманауи сахналық зал. Мұнда аймақтық және жалпыұлттық суретшілер, сондай-ақ жергілікті таланттар жиі өнер көрсетеді.