Кіріспе
Чарльз-Сити – Айова штатының Флойд округінің орталығы болып табылатын қала. Чарльз-Сити аймақтың маңызды сауда және көлік орталығы. Қалаға АҚШ-тың 18 және 218 тас жолдары, Айованың 14 тас жолы, сондай-ақ Канаданың ұлттық және Канадалық Тынық мұхиты темір жолдары қызмет көрсетеді. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 7,396 адамды құрады, бұл 2000 жылғы 7,812 адамнан 5,3%-ға азайған.
Тарих
Бұл аймақты Хо Чунк халқы ұзақ жылдар бойы мекендеген, және олар Сидар өзені бойындағы бір ауылға ие болған. 1851 жылы Джозеф Келли, аймақтағы алғашқы еуропалық американдық қоныс иесі, Хо Чунк халқы ығыстырылғаннан кейін осы жерге келді. Ол бұл жердің қала құруға өте қолайлы екеніне сенді, себебі мұнда Сидар өзенінен су және құрылыс материалдарын алуға мүмкіндік беретін жақын орман болды. Алғашқыда бұл қоныс оның ұлының құрметіне "Чарлстаун" деп аталды. 1852 жылы Келлиге тағы жиырма бес қоныс иесі отбасысы қосылды. Қаланың атын басқа Айова қалаларымен шатасуды болдырмау үшін алдымен "Сент-Чарльз", содан кейін "Чарльз-Сити" деп өзгертілді. Чарльз-Сити 1851 жылы Флойд округі құрылғаннан кейін, ал 1854 жылы ресми түрде ұйымдастырылғаннан кейін округ орталығы болды. Флойд округі 1804 жылғы Льюис және Кларк экспедициясының қатысушысы, сержант Чарльз Флойдтың есімімен аталады. Чарльз-Сити американ тракторының тарихындағы рөлімен танымал. Оның әкесі үш жергілікті ферманың иесі болған Чарльз Уолтер Харт, колледжде Чарльз Х. Паррмен танысты. Висконсин университетін бітіргеннен кейін Харт пен Парр екі цилиндрлі бензин қозғалтқышын жасады. Олар 1897 жылы Чарльз-Ситиде "Харт Парр Бензин Қозғалтқыш Компаниясын" құрды. 1901 жылы екі негізін қалаушы латын түбірінен және "тартым" мен "қуат" сөздерінің үйлесімінен туған "трактор" сөзін ойлап тапты. 1903 жылы фирма АҚШ-тағы алғашқы табысты өндірістік модель болып табылатын он бес "трактор" жасады. 3 нөмірі – АҚШ-та сақталған ең көне ішкі жану қозғалтқышты трактор. Ол Вашингтондағы Смитсоновтың Ұлттық Америка тарихы мұражайында қойылған. 1929 жылы Харт Парр "Оливер Фермалық жабдықтар компаниясы" және соңында "White Farm New Idea Equipment Co." құрамына біріктірілген төрт компанияның бірі болды. 1970 жылдардың ортасындағы өндірістің ең жоғары деңгейінде, кең аумақты зауыт кешені 23 акр жерді алып, шамамен 3000 жұмысшыны жұмыспен қамтыды. 1980 жылдардағы шаруашылық дағдарысы және басқа да экономикалық қиындықтар 1993 жылы зауыттың жабылуына әкелді. 2013 жылдың мәліметі бойынша, бос тұрған жер қайта пайдалануға дайын. "Харт Парр" компаниясы трактор өндіруімен танымал болғанымен, алғашқы кір жуғыш машиналардың да кейбірін жасады. Олар 1920 жылдары 155 долларға сатылды, және сатып алушы электр немесе бензин қозғалтқышын таңдауға мүмкіндік алды. Флойд округінің тарихи мұражайы зауыттың тарихы мен естеліктерін көптеген құжаттар мен артефактілер жинағында сақтайды. Чарльз-Сити Айова штатындағы соңғы линч оқиғасының орны, 1907 жылы Джеймс Калленнің өлімі. Ұлттық әйелдер құқығын қорғаушы Кэрри Лейн Чэпман Кэтт өзінің балалық шағын Чарльз-Ситидің оңтүстігіндегі фермада өткізді. Кэтт әйелдердің сайлау құқығы қозғалысының көрнекті көшбасшысы ретінде танымал және 1920 жылдың 18 тамызында ратификацияланған 19-шы түзетуді қабылдауға үлкен үлес қосты, бұл әйелдерге дауыс беру құқығын берді. Кэрри Кэтт сонымен қатар Әйелдер сайлаушылар лигасының негізін қалады. Оның үйі мен келушілер орталығы көпшілікке ашық. 2008 жылдың 9 маусымында болған су тасқыны қалада үлкен зардаптарға әкелді. Чарльз-Ситидегі тарихи аспалы көпір Сидар өзенінен құлап кетті. Қаланың маңындағы көптеген үйлер де қирады. 2010 жылдың басында ФЕМА және мемлекеттік қаржымен салынған жаңа көпір ашылды. Чарльз-Ситиде доктор Альвин Л. Миллер үйі орналасқан, ол Франк Ллойд Райт жобалаған Усониан стиліндегі үй.
In 1929, Hart Parr was one of the four companies that merged to form Oliver Farm Equipment Company and finally the White Farm New Idea Equipment Co. At its peak in the mid 1970s, the sprawling plant complex encompassed 23 acres and employed nearly 3,000 workers. The 1980s farm crisis and other economic pressures led to the closing of the plant in 1993. As of 2013, the vacant site stands ready for re use. Although best known for producing tractors, the Hart Parr company also made some of the first washing machines. They sold for $155 in the 1920s, and the buyer had the option of ordering either an electric or gasoline engine. The Floyd County Historical Museum preserves the plant's history and memories in an extensive collection of documents and artifacts. Charles City is the location of the last lynching in Iowa, that of James Cullen in 1907. National women's rights leader Carrie Lane Chapman Catt spent her girlhood years on a farm south of Charles City. Catt is well known as a prominent leader of the woman's suffrage movement and was instrumental in gaining passage of the 19th Amendment, ratified on August 18, 1920, which granted women the right to vote. Carrie Catt also founded the League of Women Voters. Her home and a visitor's center are open for public viewing. On June 9, 2008, record flooding caused major damage in the town. Charles City's historic suspension bridge, which crossed over the Cedar River, collapsed. Numerous homes around the city were also destroyed. A new bridge, built with FEMA and state funding, opened in early 2010. Charles City is the location of the Dr. Alvin L. Miller House, a Usonian house designed by Frank Lloyd Wright.
Торнадолар
Чарльз-Сити торнадоға ұшырайтын аймақта орналасқан және тарихында көп рет ауыр зақымдарға ұшыраған. 1858 жылдың жазында (мүмкін 21 шілдеде), әлі де Сент-Чарльз ауылы деп белгілі болғанда, "Қорқынышты торнадо" тіркелді. 16 адам қаза тапты, оның 13-і ауылдың ішінде. Бұзылған ғимараттардың құны мыңдаған долларды құрады (1858 жылғы доллар), ал егін шығыны "елестете алмайтын" делінді, газет есебінде көрсетілгендей. 1908 жылдың 8 маусымында торнадо шамамен 200 үйді және қораларды қиратты немесе ауыр зақымдады. Тұрғындар У.Р. Бек және бір бала қаза тапты. Торнадоның жолы қаланың оңтүстік-шығыс бөлігінен өтті, сауда орталығына тимеді. Мүліктің шығыны елу мың долларды құрады (1908 жылғы доллар). Аймақтағы көптеген адамдар Чарльз-Ситиді 1968 жылдың 15 мамырында қаладан өткен құлдиратып жойған F5 торнадосының орны ретінде еске алады. Оның салдарынан 13 адам қаза тапты, жүздеген адам жарақат алды, бұл штатта тіркелген ең ірі торнадолардың бірі болды. Бұл дауыл қаланың көп бөлігін – 256 кәсіпорын мен 1250 үйді қиратты. Зардаптың мөлшері 20 миллион доллардан асып кетті деп бағаланды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 6,31 шаршы миль (16 км²), оның ішінде 6,22 шаршы миль (16 км²) құрлық және 0,09 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 7812 адам, 3339 шаруашылық және 2083 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 3597 тұрғын үй, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 96,92% ақ нәсілді, 0,44% афроамерикалық, 0,15% американдық үндістер, 0,65% азиялық, 0,19% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,79% басқа нәсілдер және 0,86% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Халықтың 2,12% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 3339 шаруашылықтың 27,5% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 48,3% -ы бірге тұратын жұбайлар, 10,6% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,6% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 34,1% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 18,7% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,22, ал отбасының орташа мүше саны 2,82 болды. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 23,2%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,9%, ал 65 жастан асқандар – 24,1%. Орташа жас 42 жасқа тең. Әр 100 әйелге 84,1 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 79,8 еркек тиесілі. Қаладағы шаруашылықтың орташа табысы 30 568 доллар, ал отбасының орташа табысы 38 297 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 29 536 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 904 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 659 долларды құрады. Отбасылардың 8,5% және халықтың 11,2% -ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,6% және 65 жастан асқандардың 5,6% -ы.
Білім
Чарльз Сити қаласын Чарльз Сити қауымдастық мектеп округі қамтамасыз етеді, оның құрамына Чарльз Сити орта мектебі кіреді. Чарльз Сити колледжі деп аталған екі бұрынғы оқу орны болды: біріншісі 1910 жылдары Морнингсайд колледжіне біріктірілген методист колледжі, ал екіншісі 1960 жылдардың соңында Парсонс колледжінің аз ғана уақытқа ғана ашылған филиалы болды. Чарльз Сити қалалық кітапханасында Рембрандт, Дали, Пикассо және Гойяның түпнұсқа суреттерінен тұратын Муни өнер жинағы сақталады.