Кіріспе

Төбе желдеткіштерінде тарту тізбегімен жұмыс істейтін коммутатор. Тарту коммутаторы, сондай-ақ тарту шнуры коммутаторы немесе шамды тарту, немесе тарту тізбегі деп аталады, ол тізбек немесе жіп арқылы қосылатын коммутатор.

Тарих

Электрлік тарту коммутаторы ауыспалы типтегі коммутаторға бекітілген: бір тарту іске қосу үшін, келесі тарту өшіру үшін. Оны 1896 жылы Харви Хаббелл патенттеген.

Механика

Тарту коммутаторының ең көп таралған қолданысы – электрлі төбе шамдарын қосу. Төбе желдеткіштері мен механикалық қабырға желдеткіштері де жиі тарту коммутаторларымен басқарылатын құрылғылар болып табылады. Тарту коммутаторлары екі жағдайлы (ашық немесе жабық) немесе көп жағдайлы (әр түрлі желдеткіш жылдамдықтарына немесе жарықтандыру деңгейлеріне мүмкіндік беретін) болуы мүмкін. Тарту коммутаторының ішінде екі жағдайлы ауыстырмалы коммутаторлардың екі түрі орналасуы мүмкін. (Екі жағдайда да, тұрақты физикалық ашық немесе жабық жағдай сыртқы және жоғарғы жағдайдағы тізбек арқылы анықталады.) Бір түрі, тізбектің алғашқы тартылуы кезінде жабық (немесе ашық) күйге ауысады. Екінші түрі толық тартылғаннан кейін босатылғанда ғана жабық (немесе ашық) күйге ауысады. Бірінші түрінде, тізбек пен тұтқаның салмағы ішкі серіппеге байланысты, бастапқы жағдайда жүктемені кездейсоқ қосып-өшіруі мүмкін. Бұл коммутатордың қызып кету қаупін арттыруы мүмкін. Ылғалды ортада электрлік тарту коммутаторлары қауіпсіздік артықшылығына ие, себебі пайдаланушы, егер жетек электр оқшаулағыш материалдан, мысалы мақта жіптен жасалған болса, электр тогынан едәуір қашықтықта болады. Көбінесе саудада қолжетімді тарту коммутаторлары қысқа шар тізбегін пайдаланады, одан кейін қосымша ұзындық немесе әшекейлеу үшін кез келген санындағы қосымша жетектерге қосылуы мүмкін. Әшекейлік немесе пайдалы мақсаттағы жетектер әдетте металлдан немесе пластиктен жасалады. Олар жануарлар, геометриялық пішіндер сияқты әртүрлі формаларда немесе қарапайым салмақ түрінде болуы мүмкін.