Кіріспе

Коралвилл – АҚШ, Айова штаты, Джонсон округіндегі қала. Бұл Айова-Сити қаласының шағын қаласы және Айова-Сити метрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 22 318 адамды құрайды.

Тарих

Коралвилл – Айова өзенінің жағасында орналасқан 3800 жылдық археологиялық ескерткіш – Эджвотер паркі. Эджвотер – Айовада қолға үйретілген өсімдіктерді пайдалану туралы дәлелдері бар ең ежелгі орын. Коралвилл 1857 жылдың 1 маусымында қала ретінде құрылды. Қаланың аты Айова өзенінің жағасындағы әктас тасқа басқан қазбалардан шыққан. 1864 жылы Гарвард университетінің зоологы Луи Агассиз жақын орналасқан Айова университетінде "Айова қаласының коралл рифтері" тақырыбында лекция оқыды. Лекция барысында ол девон кезеңіне жататын қоршалған кораллдың жергілікті үлгілерін көрсетті. Лекция жақсы қабылданып, жергілікті қазбаларға қызығушылықты арттырды. 1866 жылы жаңа диірмен орнынан тағы да көп коралл табылды, бұл аймақ тұрғындарын елді мекенге "Коралвилл" деп ат қоюға ынталандырды. Коралвиллдегі алғашқы диірмен 1844 жылы салынды, ал одан кейін бірнеше су диірмендері Айова өзенінің бойындағы Коралвилл диірмен тоғанымен жұмыс істеді. Бірақ 1900 жылға қарай барлық диірмендер жабылды, тек 20-шы ғасырдың ортасына дейін жұмыс істеген төменгі бас гидроэлектр стансасы ғана сақталды. Коралвилл сонымен қатар 1856 жылы 1300 мормон иммигранттары батысқа, Айова Ситиге теміржолмен сапар шеккеннен кейін қоныстану үшін тоқтаған жер. Олар лагерде жергілікті ағаштардан қол арбаларын жасады, соның арқасында ересек адамдар 600-700 фунт жүк тасып, Солтүстік Лейк-Ситиге қарай жалғасатын сапарларында күніне шамамен 15 шақырымды жаяу жүріп өте алды. Мормон қол арба бригадасының ескерткіші 1936 жылы Айова қоғамының DAR ұйымы және Қажылар бөлімінің мүшелерімен бірге орнатылды. Бастапқыда 5-ші көшенің оңтүстігінде және 10-шы көшенің батысында орналасқан ескерткіш 1998 жылы С.Т. Моррисон паркіне көшіріліп, Натаниел Фэллоуз бөлімімен қайта арналды, ол кіреберіс пен көлге жақын орналасқан. Бүгінде Мормон қол арбалары мен табиғат қорығы осы оқиғаны еске салады. Сондай-ақ, сол аймақтан өткен мормондардың құрметіне Mormon Trek Blvd көшесі аталған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Коралвилл көптеген университет студенттері осында мекендегендіктен өсе бастады. 1940 жылы оның халқы 433 адамды құрады, бірақ 1970 жылға қарай Коралвилл халқы 6130 адамға жетті. 1960 жылдары 80-ші мемлекетаралық тас жолдың салынуы Коралвиллге бірнеше мотельдер, жылдам тамақтандыру орындары мен жанармай құю станцияларын әкелді. 1960 жылдардың ортасында Коралвиллдің тәуелсіз мектеп округі Айова Сити қауымдастық мектеп округіне қосылды. Орта және жоғары сынып оқушылары Айова Ситине автобуспен барды. Бастауыш сынып оқушылары Орталық бастауыш мектебіне қатысты. 1964 жылдың күзінде Кирквуд бастауыш мектебі ашылды, бұл қаланың екінші мектебі болды. 1968 жылдың күзінде Коралвиллдің барлық орта мектеп оқушылары жаңадан ашылған Батыс орта мектебінде оқуын бастады. 1971 жылы округ Кирквуд бастауыш мектебінің оңтүстігіндегі жерге Солтүстік-Батыс кіші орта мектебін салды, ол Айова өзенінің батысында тұратын жетінші және сегізінші сынып оқушыларын қабылдады. 1997 жылы Уикхэм бастауыш мектебі ашылды. 1958 жылы АҚШ Армиясының инженерлік корпусы Айова өзенінде Коралвилл тоғанын аяқтады, ол қаланың солтүстігіне қарай 6 шақырым жерде орналасқан. 1993 жылғы Ұлы су тасқыны мен 2008 жылғы Ұлы Айова су тасқынынан басқа, тоған қаладағы су тасқынын болдырмауға көмектесті. 1993 жылдың маусым және тамыз айларында Коралвиллдің Айова Ситимен байланыстыратын үш негізгі көлік желісі су астында қалды. Сол жылы экономикаға тигізген зиян ауыр болды, бірақ қала екі жыл ішінде толыққанды қалпына келді. 2008 жылғы су тасқыны Айова өзенінің 1993 жылғы рекордтық деңгейінен 10,5 метрден асып, одан да қымбатқа түсті. Бірінші методист шіркеуі 1963 жылы архитектор Томас Патрик Райлидің жобасы бойынша Crites & McConnell компаниясымен (860 17th Street S. E., Cedar Rapids) салынды. 1998 жылдың 29 шілдесінде 100-ден астам дүкені бар Coral Ridge Mall ашылды, ол сол кезде штаттағы ең ірі сауда орталығы болды. Сол кезде 6-шы АҚШ тас жолының 12-ші даңғылмен қиылысқан жерде "қала орталығы" аймағы құрылды. Coral Ridge Mall-дың ашылуы сауда орталығының маңындағы үлкен дүкендердің ашылуымен бөлшек сауданың жаңа дәуірін бастады. Бұл Коралвиллдегі салық салынатын сату көлемін 1996 жылы 155,3 миллион доллардан 2006 жылы 549,7 миллион долларға дейін арттыруға көмектесті. 5100 орындық Xtream Arena 2020 жылы қаланың Айова өзенінің жағасындағы ауданында ашылды. Xtream Arena – ECHL кәсіби хоккей лигасының командасы, Миннесота Уайлд және Айова Уайлд командаларының филиалы болып табылатын Iowa Heartlanders командасының үйі.

География

Коралвилл Джонсон округінде (41.688215, 91.586764) орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 12,05 шаршы миль (31 км²), оның ішінде 12,01 шаршы миль (31 км²) құрлық және 0,04 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды. Айова өзені Коралвиллдің шығыс жағынан ағып өтеді және Айова қаласымен шекараның бір бөлігін құрайды. I-80 тас жолы Коралвилл арқылы шығыстан батысқа қарай өтеді, ал қаланың көптеген жаңа тұрғын үй аудандары I-80-нен солтүстікке қарай орналасқан. 6-шы АҚШ тас жолы Коралвиллдің оңтүстік жағымен өтеді, ал I-380, 218-ші АҚШ тас жолы және 27-ші Айова тас жолы (Авеню Святых) қаланың батыс жағымен өтеді. I-80 және I-380/АҚШ 218/Айова 27 тас жолдарының торабы соңғы қосылулардан кейін Коралвилл және көршілес Тиффин қалаларының шекараларында орналасқан.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 18 907 адам, 7 763 үй шаруашылығы және 4 229 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 8 310 тұрғын үйден құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 79,4% ақ нәсілді, 7,9% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 7,8% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,0% басқа нәсілдер және 2,6% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 5,1% -ы латын американдықтары немесе испандықтарды құрады. 7 763 үй шаруашылығының 29,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 42,8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,2% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 45,5% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 33,0% жеке адамдардан тұрды, ал 5% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,29 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 31,6 жасқа тең. Тұрғындардың 22,3% -ы 18 жасқа дейін, 11,6% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 36,5% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,2% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 7,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 51,5% еркек және 48,5% әйел.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 15 123 адам, 6 467 үй шаруашылығы және 3 317 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 6 754 тұрғын үй бірлігін құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 86,97% ақ нәсілді, 4,23% афроамерикандық, 0,34% американдық үндістер, 5,20% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,07% басқа нәсілдер және 2,14% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,04% -ы испандық немесе латын американдықтарды құрады. 6 467 үй шаруашылығының 28,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 40,3% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 48,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,9% жеке адамдардан тұрды, ал 4,3% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,96 адамды құрады. Халықтың 21,9% -ы 18 жасқа дейін, 15,2% -ы 18-24 жас аралығында, 40,9% -ы 25-44 жас аралығында, 16,4% -ы 45-64 жас аралығында, ал 5,5% -ы 65 жастан асқандарды құрады. Орташа жас 30 жасқа тең. Әр 100 әйелге 104,2 еркек сай келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 105,6 еркек сай келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 38 080 доллар, ал отбасының орташа табысы 57 869 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 35 288 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 356 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 23 283 долларды құрады. Отбасылардың 6,1% және халықтың 10,1% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,5% және 65 жастан асқандардың 3,2% -ы.

Медиа

Коралвиллде 92,7 FM жиілігінде KOUR LP лицензиясы бар бір төмен қуатты FM станциясы бар. Айова қаласына лицензия берілген KCJJ 1630 AM радиостанциясы 2007 жылы Коралвиллдің Айова өзені бойындағы студиясынан хабар таратуды бастады, бірақ кейін бұрынғы студиясына қайтып келді. Коралвилл және Джонсон округі Седар-Рапидс медиа нарығының құрамына кіреді. Mediacom қаланың кабельдік теледидар қызметін ұсынады.

Көлік

Жергілікті автобус қызметін Coralville Transit ұсынады, ал Айова-Сити және Седар-Рапидс қалаларына қатынайтын автобус қызметін 380 Express ұсынады.