Кіріспе

Солтүстік Либерти – Джонсон округінде орналасқан қала, Айова штаты, АҚШ. Бұл Айова-Сити қаласының қалашығы және Айова-Сити метрополитендік статистикалық аймағының бір бөлігі. 2020 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 20 479 адамды құрады. 2000 жылдан 2010 жылға дейін Солтүстік Либерти Айова штатында ең жылдам дамыған екінші қала болды. 2017 жылғы LendEDU сауалнамасы Солтүстік Либертиді АҚШ-тың ең білімді тоғызыншы қаласы және Орта Батыстағы ең білімді қала деп таныды.

Тарих

Солтүстік Либерти аймағын алғаш рет 1838 жылы Джон Гейлор және Алонзо С. Деннисон қоныстандырған. Бастапқыда ол Айова өзенінің иілісіне жақын орналасқандығына байланысты "Биг Боттом" немесе "Солтүстік Бенд" деп аталған, ал алғашқы қоныс салушылар оны "Скваш Бенд" деп атаған. Солтүстік Либерти 1857 жылы қала ретінде жоспарланған, ал 1913 жылдың 10 қарашасында қала мәртебесін алды, сол кезде халық саны шамамен 190 адамды құрады. 1960 жылдары халық санының өсуі үдеді, ал Айова қаласының білім беру ауданы 1961 жылы Пенн бастауыш мектебін ашты. 1967 жылғы арнайы санақ бойынша қаланың халқы 782 адамды құрады, ал 1980 жылға қарай халық саны 2000-нан асты. 1984 жылы халық санының өсуіне жауап ретінде Солтүстік Либерти қауымдық кітапханасы құрылды және қаланың ең ірі паркі – Пенн Медоус паркі ашылды. 2000 жылға қарай қаланың халқы 5000-нан асты. Қала өздерінің полиция және өрттен қорғау бөлімдерін құрды, кітапханасы және су паркі бар қоғамдық орталықты, сондай-ақ қалалық әкімшілік ғимаратын салды. Содан бері қала өсіп келеді, 2004 жылғы арнайы санақ бойынша халық саны 7 224 адамды құрады. 2007 жылы халық саны 10 982 адамға бағаланды, бұл Солтүстік Либертиді Айова штатындағы екінші ең жылдам дамитын қалаға айналдырды. 2010 жылғы АҚШ халық санауына сәйкес, Солтүстік Либертидің халқы 13 374 адамға дейін өсті.

География

Солтүстік Либерти (41.743029, 91.607807) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 7.83 шаршы миль (20 км²) құрайды, барлығы құрлық. Солтүстік Либерти Айованың эрозиялық бетінде орналасқан. I-380 тас жолымен жүретін жүргіншілер Айова бетінің жұмсақ топографиясынан Солтүстік Либертиден оңтүстікке қарай 6.4 километр (4 миль) жерде орналасқан Оңтүстік Айованың төбелі жазығына күрт өтеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 13 374 адам, 5 492 үй шаруашылығы және 3 262 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 5 761 тұрғын үй, орташа тығыздығы – шамалы. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 90,2% ақ нәсілді, 4,5% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 1,8% азиялық, 0,9% басқа нәсілдерден және 2,3% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 3,5% құрады. 5 492 үй шаруашылығының 37,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 46,4% – бірге тұратын жұбайлар, 9,7% – күйеуі жоқ әйелдер, 3,3% – күйеуі жоқ ерлер, ал 40,6% – отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,6% жеке адамдардан тұрады, ал 3% – 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 29,2 жас. Тұрғындардың 28,1% 18 жасқа дейін, 9% – 18 мен 24 жас аралығында, 44% – 25 пен 44 жас аралығында, 15,3% – 45 пен 64 жас аралығында, ал 3,5% – 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,0% ер адам және 51,0% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 5367 адам, 2259 шаруашылық және 1400 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 2377 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 95,38% ақ нәсілді, 1,53% афроамерикалық, 0,17% американдық үндістер, 0,82% азиялық, 0,11% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,78% басқа нәсілдер және 1,21% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 2,38% - латын американдықтары немесе испандықтар. 2259 шаруашылықтың 35,4% -ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 48,6% -ы некеде тұрған жұбайлар, 9,6% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 38,0% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,6% жеке адамдардан тұрады, ал 3,7% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,38 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адам. 26,8% - 18 жасқа дейінгілер, 11,5% - 18-24 жас аралығындағылар, 43,9% - 25-44 жас аралығындағылар, 13,8% - 45-64 жас аралығындағылар, ал 4,1% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 29 жас. Әр 100 әйелге 98,0 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,2 еркек келеді.

Инфрақұрылым

Қаланың кәріз сулары заманауи және жоғары деңгейдегі тазарту станциясында мембраналық биореактор (MBR) технологиясы арқылы тазартылады, одан кейін ультракүлгін сәулемен стерилизацияланады. Ол күн сайын 2 миллион галлоннан астам жоғары сапалы тазартылған суды Мадди-Крикке жіберуге арналған.

VLBA түйіні

Солтүстік Либертидің солтүстік-шығысында, Мехаффи Бридж Роудта орналасқан радиотелескоп (; белгішесі "NL") – Өте ұзын негіздік кескіндеме массивінің (VLBA) құрамына кіретін он антеннаның бірі.