Кіріспе
Алан Стаббс (6 қазан 1971 жыл) – ағылшын футбол жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіби футболшы. Ойыншы ретінде ол орталық қорғаушы болған және өзі ойнаған барлық клуб үшін жоғары деңгейдегі футбол ойнады. Ол «Болтон Уондерерс», «Эвертон», «Сандерленд» және «Дерби Каунти» клубтарында Англия Премьер-лигасында, сондай-ақ «Селтик» клубында Шотландия Премьер-лигасында бес жыл ойнады. Ол Англияның B құрамасына бір рет шақырылған. 2008 жылы тізе жарақатынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Стаббс «Эвертон» клубында жаттықтырушы болып жұмыс істеді және 2014 жылы «Гиберниан» клубында жаттықтырушылық мансабын бастады. 2016 жылы ол «Гибернианды» Шотландия кубогының жеңімпазы етіп шығарды, содан кейін «Ротерхэм Юнайтед» клубында қысқа мерзім жұмыс істеді. «BT Sport» телеканалында сарапшы болып жұмыс істегеннен кейін, 2018 жылы 3 ай бойы «Сент-Миррен» клубының бас жаттықтырушысы болды.
Alan Stubbs (born 6 October 1971) is an English football manager and former professional footballer. As a player he was a centre back who played top flight football for every club he played for. He played in the Premier League with Bolton Wanderers, Everton, Sunderland and Derby County as well as a five year spell in the Scottish Premiership with Celtic. He was capped once at England B level. Following retirement in 2008 through a knee injury, Stubbs then worked as a coach for Everton, and started his management career with Hibernian in 2014. He led Hibernian to a Scottish Cup victory in 2016, then had a brief tenure at Rotherham United. After working as a pundit for BT Sport, he was manager at St Mirren for 3 months in 2018.
Болтонның көшпелілері
Ланкаширдің Киркби қаласында туған Стаббс өзінің мансабын «Болтон Уондерерс» клубында бастады. 1990 жылы «Футбол лигасының үшінші дивизионында» кәсіби карьерасын бастады. Ол сол маусымда 23 лига ойынына қатысты, бірақ бұл Стаббс үшін «Бёрден Парктегі» алғашқы маусым көңілі толмады, себебі оның командасы гол айырмасы бойынша автоматты түрде жоғары дивизионға өту мүмкіндігінен айрылып, плей-офф финалында «Транмир Роверс» клубынан жеңілді. Ол 1991–92 жылдары тұрақты ойыншы болып қала берді, бірақ бұл маусымда «Болтон» үшінші дивизионда 13-орынды иеленді, ал менеджер Фил Нил Брюс Риохқа орын беру үшін жұмыстан босатылды. Стаббс Риохтың жоспарындағы маңызды ойыншы болды, «Болтон» 1992–93 жылдары жаңа «Екінші дивизионда» (Англия Премьер-лигасы құрылғаннан кейін және «Футбол лигасының» қалған үш дивизионының қайта нөмірленуінен соң) өнер көрсетті және 42 лигалық кездесуде екі гол соқты, соның арқасында команда жоғары дивизионға жолдама алды. Көп ұзамай ол клуб капитаны болды және 1994–95 жылдары команданы ең жақсы жылдарының біріне жеткізді, олар екі рет «Уэмблиге» барды. «Уэмблиге» алғашқы рет наурыз айында келді, онда олар тарихында алғаш рет «Футбол лигасының кубогының» финалына өтті, бірақ «Ливерпульге» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Екі айдан кейін «Бірінші дивизионның» плей-офф финалына «Уэмблиге» оралу Стаббс пен оның әріптестері үшін қуаныш әкелді, бірақ 75 минут бойы «Болтонның» «Премьер лигада» орын алу үшін «Редингтен» 2:0 есебімен қалып қойғаны көрінді, бұл тағы бір көңілі толмауға апаруы мүмкін еді. Бірақ керемет өзгеріс болды, олар 90 минуттан кейін 2:2 есебімен тең түсіп, қосымша уақытқа өтті, содан кейін 4:3 есебімен жеңіске жетіп, 1980 жылдан бері алғаш рет жоғары лигаға қайта оралды. Маусым басталғанға дейін «Болтонның» бас жаттықтырушысы Брюс Риох «Арсеналға» кетіп, Стаббсты өзімен бірге алып кетуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Стаббс 1995–96 жылдары «Болтонмен» бірге болды, бұл олардың жоғары лигадағы алғашқы 16 жылы еді, олардың көп бөлігі турнир кестесінің төменгі екі сатысында өтті және соңында команда төменгі орынға түсіп қалды.
Кельттік
Ол 1996 жылғы 10 шілдеде 4 миллион фунт стерлингке «Селтикке» қосылды, бұл «Селтик» үшін рекордтық трансфер, ал «Болтон» үшін сол кездегі екінші ірі сату болды. Бұл мәміле ФИФА-ның назарына ілікті, ол бастапқыда «Селтикке» 41 000 фунт стерлинг, ал Стаббске 28 000 фунт стерлинг айыппұл салды. Бұл айыппұлдар апелляциялық шағым бойынша сәйкесінше 22 000 фунт стерлинг және 18 000 фунт стерлингке дейін төмендетілді. «Селтиктегі» алғашқы маусымы (1996–97) ол тұрақты түрде ойнады, бірақ Стаббс өзінің қымбат трансферлік құнын толық ақтауға үлкермеді, ал «Рейнджерс» Шотландия лигасында тоғызыншы рет жеңіске жетті. Келесі маусымда (1997–98) «Селтик» командасын жаңа бас тренер Вим Янсен басқарды, ал Стаббс орталық қорғаныста Даниялық халықаралық ойыншы Марк Рипермен жаңа серіктес тапты. Бұл екі фактор Стаббстың «Селтиктегі» өркендеуіне ықпал етті, ал Рипермен жасаған ортақ ойыны «Селтикті» қарсыласы «Рейнджерске» қарсы күшті қарсылық көрсетуге мүмкіндік берді. Маусымның басында бірқатар сәтсіз ойындардан кейін «Селтик» өзінің жақсы формасын таба бастады және Стаббс 1997 жылғы 30 қарашада «Селтик» командасы Шотландия Лига Кубогының финалында «Данди Юнайтедті» 3:0 есебімен жеңгенімен алғашқы жеңіс медалін жеңіп алды. Стаббс, бәлкім, 11 күн бұрынғы (1997 жылғы 19 қарашада) «Рейнджерспен» 1:1 есебімен тең ойнаған кезде соққан голы үшін жақсы есте қалады, ол «Рейнджерстің» лигадағы «Селтикке» қарағандағы артықшылығын 4 ұпайға дейін қысқартты. Көптегендер бұл гол «Селтик» үшін маусымның ең маңызды голы болды деп санайды; кейін «Селтик» лигада «Рейнджерсті» озып, сол маусымда Шотландия Премьер-лигасын жеңіп алды, бұл 1988 жылдан бергі олардың алғашқы лига титулы болды және «Рейнджерске» қатарынан 10 лига титулын жеңіп алудан жол бермеді. Стаббс «Селтикте» қорғаныстағы күшті ойынымен, жақсы пастармен және кейде гол соғуымен әрі қарай танымал болды. Алайда, 1999 жылғы мамыр айында «Рейнджерске» қарсы өткен Шотландия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін жасалған допинг тестісінде Стаббсте жұмыртқа қатерлі ісігі анықталды. Стаббс жазылып, «Селтик» командасының негізгі құрамында ойнауын жалғастырды, 2000 жылғы наурызда «Селтик» командасы Шотландия Лига Кубогының финалында «Абердинді» 2:0 есебімен жеңген кезде Любомир Моравчиктың орнына екінші таймда алаңға шығып, тағы бір жеңіс медалін жеңіп алды. Стаббс жаңа бас тренер Мартин О'Нилл басшылығымен 2000–01 маусымдық SPL титулын жеңіп алғанда 11 ойынға қатысты. Алайда, ол науқанның көп бөлігін өткізіп жіберді, өйткені маусымның басында қатерлі ісігі қайта оралғанын анықтады және тағы да емделуге мәжбүр болды. Стаббс ауруынан тағы да жазылып, 2001 жылғы мамырда «Хибернианға» қарсы лигалық матчта екінші таймда алаңға шығып, екі команданың жанкүйерлерінен құлшыныспен қарсы алынды және «Селтиктің» 5:2 есебімен жеңіске жеткенде төртінші голды соқты. Алайда, Стаббстің әйелі Шотландияда толыққанды орныға алмады, ал оның қатерлі ісікпен күресуі отбасының Англияға оралуына себеп болды.
Эвертон
Ол 2001 жылғы шілдеде ракпен күресінен жеңіске жеткеннен кейін және «Селтикпен» келісімшарты аяқталғаннан кейін «Эвертонға» қосылды. Гудисон Паркке келген кезде Стаббс бұл клубта ойнау арманы болғанын мәлімдеді. Стаббс сол кезде «Эвертонға» ауысуының бір себебі әйелі Мэндимен бірге туған жері Мерсисайдқа оралуы екенін растады. Стаббс тез арада команданың тұрақты ойыншысы болды және алғашқы маусымында өте жақсы өнер көрсетті, «Эвертон» 15-орынды алып, Англия кубогының ширек финалына өтті. Стаббс 2002–03 және 2003–04 маусымдарында «Тоффис» қорғанысының ортасында тұрақты ойын көрсетті, жаңа бас тренер Дэвид Мойес басшылығымен Премьер-лигада 7-орынға (1996 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш) көмектесті, бірақ 2003–04 маусымында 17-орынға түсіп, құлдыраудан қиындықпен сақтанды. 2004–05 маусымы Стаббс үшін тағы да табысты болды. Сәуір айында иық жарақаты салдарынан алаңнан шыққан болса да, ол 36 ойынға қатысып, «Портсмутқа» қарсы өткен матчта 2:1 есебімен жеңіске жеткенде бір гол соқты. Ол «Эвертонды» лигада 4-орынға жеткізіп, команданы Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне жолдады. 2005–06 маусымында да команданың маңызды ойыншысы ретінде қалатын болды, бірақ клуб оған бір жылдық келісімшарт ұсынғандықтан жаңа келісімшартқа қол қоюдан бас тартты, ал кейінірек келісімшартта Стаббске ұнамайтын «ракқа байланысты шарт» бар екені белгілі болды; «Эвертон» бұл мәлімдемені жоққа шығарды.
Сандерленд
Стаббс 2005 жылғы 2 тамызда «Сандерленд» клубына қосылды. Стаббс «Stadium of Light» стадионында ФА кубогында «Нортвич Виктория» клубын 3:0 есебімен жеңген кезде соңғы рет ойнады. 2005 жылғы 5 қарашада «Арсеналға» қарсы өткен ойында 3:1 есебімен жеңіліске ұшырағанда «Сандерленд» сапында бір гол соқты. Бұл «Сандерленд» тарихындағы ең нашар маусымдардың бірі болды, себебі клуб үш жеңіс және 15 ұпаймен Премьер-лигадағы ең төменгі көрсеткішті тіркеді. Оның формасы оралғаннан кейін күрт жақсарды, нәтижесінде бас жаттықтырушы Дэвид Мойес наурыз айында оны «өзгертілмейтін» деп атады. Сол жазда Жолеон Лескотт келгеніне қарамастан, Стаббс негізгі құрамдағы орнын сақтап, «Эвертонның» УЕФА кубогына жолдауында маңызды рөл атқарды. 2007 жылдың қыркүйегінде 11 жасар «Эвертон» жанкүйері Рис Джонс Крокстетте атып өлтірілгеннен кейін Стаббс оның қосылу рәсімінде Ливерпуль соборында сөз сөйледі, онда «Эвертон» және «Ливерпуль» клубтарының өкілдері де болды.
Дерби округі
2008 жылдың 31 қаңтарында Стаббс 18 айлық келісімшарт бойынша Дерби Каунти клубына тегін трансфермен өтті. Дербидің 11 ұпаймен Премьер-лигадан төменгі дивизионға түсіп кетуі, Стаббстың лига құрылғаннан бергі ең аз ұпай жинаған екі команданың құрамында ойнағанын көрсетті. 2008 жылдың 20 тамызында, Дербидің 2008–09 жылғы Футбол лигасы чемпионатының басында, ол қайталап тұратын тізе жарақатының салдарынан футболдан кетуге мәжбүр болды.
Халықаралық мансап
Стаббс 1994 жылғы 10 мамырда Хиллсборо стадионында Солтүстік Ирландияның "Б" құрамасына қарсы өткен матчта Англияның "Б" құрамасы сапындағы ойынға қатысты. Англия матчты 4:2 есебімен жеңіп алды, ал Стаббс екінші таймда Крис Барт-Уильямстың орнына қосымша ойыншы ретінде алаңға түсті.
Эвертонның жаттықтырушысы
2008 жылдың қыркүйегінде Стабс тағы бір рет «Эвертонға» оралды, бұл жолы жаттықтырушы ретінде. Ол бес жыл бойы 21 жасқа дейінгі команданың бас жаттықтырушысының көмекшісі болды, содан кейін бір жыл бойы оларды басқарды. 2013 жылдың мамыр айында Стаббс Билл Кенрайтпен «Эвертон» клубының бос бас жаттықтырушы лауазымына сұхбаттасты, бірақ Роберто Мартинес команданың жаңа бас жаттықтырушысы болып таңдалды. Бұл тұста, Стабс кейіннен Мартинесті өзін жеке бас жаттықтырушы болуға шабытандырғаны үшін алғыс айтты.
Гиберниялық
Стаббс 2014 жылдың маусым айында шотландиялық «Хиберниан» (Hibs) клубының бас бапкері болып тағайындалды, бұл қызметке екі жылдық келісімшарт бойынша келді. Ол Терри Бучердің орнына келді, ал клуб Шотландия чемпионатының екінші дивизионына түсіп қалған болатын. Бұл «Hibs» клубы «Эвертонның» рұқсатымен Стаббспен келіссөздер жүргізгеннен кейін болды, ал ол өзін менеджерлік қызметке дайын сезінді. Өзінің алғашқы баспасөз конференциясында Стаббс жаңа маусымға дайындық кезеңінде команданы жаңартқаннан кейін «Hibs» клубына Шотландия Премьер-лигасына қайта оралуға көмектесуді мақсат ететінін жариялады. Осы мақсатқа жету үшін Стаббс өзінің көмекші бапкерлер құрамын да жинады, оған көмекші бапкер Энди Холден, ойыншы-бапкер Алан Комб, бас физиотерапевт Джон Портеус, күштік және физикалық дайындық бойынша бапкер Пол Грин және бірінші команданың бапкері Джон Дулан кірді. Стаббстың басшылығымен «Hibs» клубы он ойыншыны трансфер етті, олардың төртеуі жалға алу шарты бойынша келді. Стаббстың басқаруымен өткен алғашқы лига матчы «Ливингстонға» қарсы болды, бұл ойында «Hibs» клубының қақпашысы (Марк Оксли) есімді ойыншы гол соқты, нәтижесінде команда жеңіске жетті. Стаббс «Hibs» клубын 2014/15 жылғы Шотландия чемпионатында екінші орынға жеткізді, бұл маусымның соңғы күні «Рейнджерс» клубынан жоғары тұрды. «Hibs» клубы Премьер-лига плей-оффының жартылай финалына қатысты, бірақ «Рейнджерске» жалпы есеп бойынша 2:1 есебімен жеңілді. Стаббс «Гибернианды» 2014/15 жылғы Шотландия кубогының жартылай финалына да жеткізді, онда олар «Фолкеркке» 1:0 есебімен ұтылды. 2015/16 маусымында «Hibs» бастапқыда «Рейнджерспен» автоматты түрде жоғары дивизионға өту үшін күресті, бірақ ақырында үшінші орынды иеленді және плей-оффта «Фолкеркке» ұтылды. «Hibs» 2015/16 жылғы екі отандық кубок финалына да өтті, Лига кубогының финалында «Росс Каунтиге» ұтылып, бірақ Шотландия кубогының финалында «Рейнджерсті» 3:2 есебімен жеңіп алды.
Ротерхам Юнайтед
Стаббс 2016 жылдың 1 маусымында EFL Чемпионатының «Ротерхэм Юнайтед» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Оның басқарушылық кезеңіндегі жалғыз жеңісі 2016 жылдың 20 тамызында «Брентфорд» клубына 1:0 есебімен қарсы ойында Дэнни Уордтың соққан жалғыз голымен келді. Дегенмен, ол екі айдан кейін, 2016 жылдың 19 қазанында «Бирмингем Сити» клубына 4:2 есебімен жеңіліске ұшырап, қатарынан жетінші рет өз алаңында жеңіліс танытқаннан кейін қызметтен босатылды. Стаббстың басқарушылық кезеңінде «Ротерхэм» алғашқы он төрт ойынның ондайында жеңіліске ұшырап, тек бір рет жеңіске жетті. Сондай-ақ, олар осы кезеңде 37 гол жіберіп алды, нәтижесінде бүкіл EFL бойынша ең нашар гол айырмасымен қалды. «Ротерхэм» 2016 жылдың 21 қазанында Алан Стаббсты Кенни Джекетке алмастырды.
Сент-Миррен
Стаббс 2018 жылдың маусым айында «Сент-Миррен» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 3 қыркүйекте ол үш айдан кейін қызметтен босатылды деген хабар тарады.