Кіріспе

Пелла – Айова штатындағы Марион округіне қарасты қала, АҚШ. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халқы 10 464 адамды құрайды. Нидерландтан келген иммигранттар негізін салған бұл қала Де-Мойнден оңтүстік-шығысқа қарай қырық миль қашықтықта орналасқан. Пелла қаласында Орталық колледжі және бірнеше өндіріс компаниясы бар, оның ішінде «Пелла Корпорациясы» мен «Вермеер Өндіріс Компаниясы» да кіреді.

Тарих

1847 жылы Домини (пастор) Хендрик "Генри" П. Шолте бастаған 800 голланд иммигранты Пелла деп аталатын аймаққа қоныстанды. "Пелла" атауы 70 жылы Рим-иудей соғысы кезінде Иерусалимдегі христиандар паналаған Декаполистің Пелласына сілтеме жасайды; бұл атау Домини мен оның ізбасарлары да діни бостандық іздегендіктен таңдалды. Пелла – Уайетт Эрптің балалық шағының мекені, оның әкесі Николас Портер Эрп Пелланың жанындағы шаруашылыққа қоныс аударған. Оның ағалары Уоррен мен Морган Пеллада дүниеге келген. 2018 жылдың 19 шілдесінде қаладағы Vermeer зауытына күшті EF3 құйынтүркісі шапты. Ерте ескерту болғандықтан, зауытта болған мыңдаған адамның арасында тек жеті адам ғана жарақаттанды.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 8,73 шаршы миль (23 км²) және барлығы құрлықтан тұрады. 2013 жылдан бері қала Айова штатының 2-конгресс округіне кіреді. Оған дейін ол Айова штатының 3-конгресс округінің құрамында болған.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 9 832 адам, 3497 үй шаруашылығы және 2395 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады...

Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 45 496 доллар, ал отбасының орташа табысы 56 321 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 40 344 долларды, ал әйелдердің 25 833 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 674 долларға тең. Халықтың 3,2%-ы мен 7,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,9%-ы және 65 жастан асқандардың 13,9%-ы.

Өнер және мәдениет

Пеллада көптеген жергілікті шаралар мен архитектуралық ескерткіштер бар. Вермеер диірмені – 1850 жылдарғы толыққанды жұмыс істейтін жел диірмені, оның биіктігі 134 фут (41 метр). Вермеер диірмені желдің күшімен ғана бидайды ұнға айналдырады және АҚШ-тағы ең биік жұмыс істейтін диірмен болып табылады. 1900 жылы салынған Пелла опера театры 1990 жылы қайта жаңартылып, әдемі витражды терезелермен және оюлы қаңқасы бар шатырларымен танымал ойын-сауық орталығына айналды. Жақын жердегі Моленграхт алаңында дүкендер, мейрамханалар, қонақүй, кинотеатр және толыққанды жұмыс істейтін көпір орналасқан. 2011 жылдың 28 маусымында Сара Пейлин Аляска саясатындағы рөлі мен ұлттық назарға ілігуі туралы деректі фильм – «Жеңілмейтіндер» фильмінің тұсаукесеріне қатысу үшін опера театрына келді. Жыл сайынғы Тюльпан фестивалі – Пелланың голланд мұрасын тойлауға арналған шара. Фестивалде лала гүлдерінен жасалған бақтар, қойылымдар, қолөнершілер, музыка, тамақ, голландтық киімдер мен күнделікті шерулер кіреді. Фестиваль мамыр айының бірінші демалыс күндері (бейсенбі, жұма және сенбі) үш күнге созылады. Қаладағы екі жоғары мектептен королева мен оның кеңесшілері таңдалып, Пелланың атынан шығып, фестивальді жарнамалайды. 2010 жылғы фестиваль кезінде ағаш кепштермен билеген ең көп адамдардың саны бойынша әлемдік рекорд орнатылды. 2600-ден астам адам жаңа стандартты орнату үшін алты минуттан астам би биледі. Пелла голланд тілі – Оңтүстік Гвельдер диалектісіне негізделген, Пеллада қолданылатын голланд тілінің бір түрі.

Білім

Пелла қауымдық мектеп округі жергілікті мемлекеттік мектептерді басқарады. Пелла христиандық бастауыш мектебі (балабақшадан 8-сыныпқа дейін) және Пелла христиандық жоғары мектебі (9-12 сыныптар) Пелла қаласы мен төңіректегі аудандардағы оқушыларға қызмет көрсетеді. 2011 жылдың сәуір айында Forbes журналы Пелланы «Жылжымайтын мүліктеріңізге қатысты ең тиімді мектептер» тізімінде үшінші орынға қойды. Орталық колледж Пелла қаласында орналасқан.

Саябақтар мен демалыс

Батысқа қарай бірнеше шақырым жерде Айова штатының ең үлкен су қоймасы – Ред-Рок көлі орналасқан. Бұл көл велосипед тебу, жаяу серуендеу, қайықпен жүзу және балық аулау үшін танымал орын. Қаланың ішінде Бос Ланден гольф клубы да бар. Пела қаласы жыл сайын голланд мұрасын құрметтейтін Пела лала фестивалін өткізеді.