Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алтуна – АҚШ-тың Айова штатындағы Полк округіне қарасты қала және Де-Мойн қалалық аймағының бір бөлігі. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 19 565 адамды құрайды. Бұл қала Adventureland ойын-сауық паркі мен Prairie Meadows ат жарысы трассасы және казиноға мекенжай.
Altoona is a city in Polk County, Iowa, United States, and part of the Des Moines metropolitan area. The population was 19,565 at the 2020 census. It is home to the Adventureland amusement park and Prairie Meadows horse racing track and casino.
Тарих
Энтони Янт қазіргі Алтунаға алғаш рет 1854 жылы қоныстанды, дәл сол жылы Гилберт Т. Тейлор да осы жерге келді. Жер 1847 жылы шолудан өтті және 1848 жылы АҚШ үкіметі оны сатуға шығарды, бірақ оны сатуға алты жыл уақыт кетті. Көптеген отбасылар арасындағы бірнеше сатудан кейін, Дэвис отбасы 1868 жылдың 1 ақпанында осы жердің иесі болды. Дэвис отбасы қаланы жоспарлау үшін геодезист Джулиан Б. Баусманды жалдады. Ол қаланың қазіргі атын беруші де есептеледі. Алтуна атауы латын тіліндегі "биік" деген мағынаны білдіретін "altus" сөзінен алынған, себебі геодезист Джулиан Б. Баусман Алтунаның Дес-Мойн және Кеокук арасындағы Дес-Мойн аңғары темір жолының ең биік нүктесі екенін анықтады. Жер учаскесі 1868 жылдың 30 шілдесінде тіркелді, ал келесі күні пошта бөлімі ашылды. Сол жылдың қыркүйек айында Рок-Айленд темір жолы Алтунаға келгенде, қаланың бастапқы аты Йант деп атады. Алтуна 1876 жылдың 11 наурызында қала болып құрылды. Алтунаның алғашқы мэрі болған Фрэнсис Инглиш қаланың дәрігері де болды. 1877 жылы болған ауыр пойыз апатынан кейін, оқиға орнына бірінші болып келген дәрігер – Инглиш еді. Алтунаның екінші мэрі Томас Хейнс болды, ол T. E. Haines плитка және кірпіш компаниясын басқарды. Хейнс қалаға Хейнс паркі деп аталатын жерді сыйға берді. Алтунада өзінің атымен аталатын паркқа ие болған жалғыз қала әкімі – Сэм Уайз, ол Алтуна көшелерін асфальттауымен және сол заманға озық, болашақта кеңейтуге мүмкіндік беретін кәріз жүйесін салуымен танымал. Оның Алтуна парктеріне деген қызығушылығы қаланың спорт кешеніне "Сэм Уайз Жастар кешені" деген ат беруге себеп болды. 20 ғасырдың басында Алтунаны көміршілердің поселкесі деп санауға болар еді. Американың Біріккен Кеншілер Одағының 407-ші жергілікті бөлімі 1897 жылы Алтунада құрылды, ал 1902 жылы оның құрамында 61 мүше болды. Бұл сол кездегі қала халқының шамамен 20 пайызын құрады. 2003 жылдың 5 мамырында Алтуна қалалық кеңесі Алтуна ауданының тарихи қоғамын Алтуна қаласы мен айналасындағы аймақтың жәдігерлерін және құжаттарын жинау, сақтау және қорғау үшін қаланың ресми ұйымы деп мойындады. 2011 жылы Алтуна ауданының тарихи қоғамы Алтунаның ең көне ғимаратының ішкі бөлігін күрделі жөндеуден өткізуге кірісті. Қазір бұл ғимарат мұражай болып табылады. 2013 жылы Facebook-тың жаңа деректер орталығының құрылысы басталды. Facebook жергілікті RPM Access компаниясынан жел электр стансасын салуды және оны пайдалануды сұрады, ол деректер орталығы тұтынатын энергиядан артық энергияны жүйеге қосады. 2016 жылдың ақпан айында Cinemark Altoona кинотеатры ашылды.
Anthony Yant first settled in what is now Altoona in 1854, the same year Gilbert T. Taylor settled there. The land was originally surveyed in 1847 and put up for sale by the US government in 1848, but it took six years to sell. After many sales between different families, the Davis family ended up with the land on February 1, 1868. The Davises hired surveyor Julian B. Bausman to lay out the city. He is also credited for giving the city the current name. Altoona is named for the Latin word for "high," altus, after surveyor Julian B. Bausman discovered Altoona was the highest point on the Des Moines Valley Railroad between Des Moines and Keokuk. The plot was recorded on July 30, 1868, and the Post office opened the next day. When the Rock Island Railroad came to Altoona in September of that year, they referred to Altoona as Yant, the city's original name. Altoona was incorporated as a city on March 11, 1876. In addition to serving as Altoona's first mayor, Francis English was the town doctor. After the great train crash of 1877, English was the first doctor on the scene. Altoona's second mayor was Thomas Haines, who operated the T. E. Haines tile and brick company. Haines donated land to the city of Altoona to be used as a park, now known as Haines Park. The only other mayor of Altoona to have a park dedicated to him is Sam Wise, noted for paving the streets of Altoona, and building a sewer system that was advanced for its time and allowed for future expansion. His dedication to Altoona's parks led to the city's sports complex being named the "Sam Wise Youth Complex." By the turn of the 20th century, Altoona could almost be classified as a coal camp. United Mine Workers of America Local 407 was organized in Altoona in 1897, and by 1902, it had 61 members. This was close to 20 percent of the town's population at the time. On May 5, 2003, the Altoona City Council recognized the Altoona Area Historical Society as the city's official organization to collect, secure, and preserve the artifacts and records of the city of Altoona and surrounding areas. In 2011 the Altoona Area Historical Society started major renovation work on the interior of Altoona's oldest building. The building is now a museum. In 2013, construction began for a new Facebook data center. Facebook asked local company RPM Access to build and operate a wind farm that will put more energy into the system than the data center will consume. In February 2016, the Cinemark Altoona theater opened.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың ауданы 9,35 шаршы миль (24 км²) және толығымен құрлықтан тұрады.
According to the United States Census Bureau, the city has an area of 9.35 square miles (24 km2), all land.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы санақ бойынша қалада 19 565 адам, 7 575 үй шаруашылығы және 5 166 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 8 007 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 86,5% ақ нәсілді, 4,0% қара немесе афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 1,7% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан, 1,0% басқа нәсілдер және 6,4% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,9% құрады. 7 575 үй шаруашылығының 34,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,9% -ында бірге тұратын жұбайлар, 24,9% -ында күйеуі немесе әйелі жоқ әйелдер, 15,5% -ында күйеуі немесе әйелі жоқ ерлер және 6,7% -ында бірге тұратын жұбайлар бар. Барлық үй шаруашылықтарының 31,8% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,6% жеке адамдардан тұрады, ал 7,2% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Қаладағы орташа жас 36,7 жас. Тұрғындардың 28,2% -ы 20 жасқа дейін, 5,8% -ы 20 мен 24 жас аралығында, 27,4% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 24,1% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 14,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,6% еркек және 51,4% әйел.
As of the census of 2020, there were 19,565 people, 7,575 households, and 5,166 families residing in the city. The population density was There were 8,007 housing units. The racial makeup of the city was 86.5% White, 4.0% Black or African American, 0.3% Native American, 1.7% Asian, 0.2% Pacific Islander, 1.0% from other races, and 6.4% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 4.9% of the population. There were 7,575 households, of which 34.2% had children under the age of 18 living with them, 52.9% were married couples living together, 24.9% had a female householder with no spouse or partner present, 15.5% had a male householder with no spouse or partner present, and 6.7% were cohabitating couples. 31.8% of all households were non families. 25.6% of all households were made up of individuals, and 7.2% had someone living alone who was 65 years of age or older. The median age in the city was 36.7 years. 28.2% of residents were under the age of 20; 5.8% were between the ages of 20 and 24; 27.4% were from 25 to 44; 24.1% were from 45 to 64; and 14.5% were 65 years of age or older. The gender makeup of the city was 48.6% male and 51.4% female.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 14 541 адам, 5 459 шаруашылық және 3 945 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 5 702 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,1% ақ нәсілді, 1,1% афроамерикалық, 0,1% американдық үндістер, 1,1% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,9% басқа нәсілдер және 1,5% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,9% құрады. 5 459 шаруашылықтың 42,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 57,1% заңды некеде тұрған жұбайлар, 11,6% күйеуі жоқ әйелдер, 3,6% күйеуі жоқ еркектер және 27,7% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 22,6% жеке адамдардан тұрады, ал 6,6% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын азаматтардан құралған. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,64 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,12 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 33,7 жас. Тұрғындардың 30% 18 жасқа дейін, 7,4% 18 мен 24 жас аралығында, 30,4% 25 пен 44 жас аралығында, 23,1% 45 пен 64 жас аралығында және 9,1% 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,9% еркек және 51,1% әйел.
As of the census of 2010, there were 14,541 people, 5,459 households, and 3,945 families residing in the city. The population density was There were 5,702 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 95.1% White, 1.1% African American, 0.1% Native American, 1.1% Asian, 0.2% Pacific Islander, 0.9% from other races, and 1.5% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 2.9% of the population. There were 5,459 households, of which 42.2% had children under the age of 18 living with them, 57.1% were married couples living together, 11.6% had a female householder with no husband present, 3.6% had a male householder with no wife present, and 27.7% were non families. 22.6% of all households were made up of individuals, and 6.6% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.64 and the average family size was 3.12. The median age in the city was 33.7 years. 30% of residents were under the age of 18; 7.4% were between the ages of 18 and 24; 30.4% were from 25 to 44; 23.1% were from 45 to 64; and 9.1% were 65 years of age or older. The gender makeup of the city was 48.9% male and 51.1% female.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 10 345 адам, 3850 үй шаруашылығы және 2895 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 3959 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,11% ақ нәсілді, 0,92% афроамерикалық, 0,33% американдық үндістер, 0,46% азиялық, 0,41% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,77% басқа нәсілдер және 1,20% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 1,65% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 3850 үй шаруашылығының 43,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 14,0% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 24,8% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 19,9% жеке адамдардан тұрады, ал 5,4% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,66 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 30,6%, 18-24 жастағылар – 8,1%, 25-44 жастағылар – 33,3%, 45-64 жастағылар – 20,3%, ал 65 жастан асқандар – 7,7%. Орташа жас 32 жас. Әр 100 әйелге 91,4 еркек шақтанды. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 85,9 еркек шақтанды. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 50 162 доллар, ал отбасының орташа табысы 58 306 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 36 030 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 28 205 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 336 долларға тең. Отбасылардың 4,0% және халықтың 5,5% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,2% және 65 жастан асқандардың 4,2% кедейлікте өмір сүреді.
As of the census of 2000, there were 10,345 people, 3,850 households, and 2,895 families residing in the city. The population density was There were 3,959 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 97.11% White, 0.92% African American, 0.33% Native American, 0.46% Asian, 0.41% Pacific Islander, 0.77% from other races, and 1.20% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 1.65% of the population. There were 3,850 households, out of which 43.7% had children under the age of 18 living with them, 58.5% were married couples living together, 14.0% had a female householder with no husband present, and 24.8% were non families. 19.9% of all households were made up of individuals, and 5.4% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.66 and the average family size was 3.08. Age spread: 30.6% under the age of 18, 8.1% from 18 to 24, 33.3% from 25 to 44, 20.3% from 45 to 64, and 7.7% who were 65 years of age or older. The median age was 32 years. For every 100 females, there were 91.4 males. For every 100 females age 18 and over, there were 85.9 males. The median income for a household in the city was $50,162, and the median income for a family was $58,306. Males had a median income of $36,030 versus $28,205 for females. The per capita income for the city was $20,336. About 4.0% of families and 5.5% of the population were below the poverty line, including 7.2% of those under age 18 and 4.2% of those age 65 or over.
Білім
Алтуна (жақын орналасқан Раннеллз, Митчелл және Плезант-Хилл мен Дес-Мойнның бір бөліктерімен бірге) Оңтүстік-Шығыс Полк қауымдастығы мектеп округінің құрамына кіреді, ал оның оқушылары Оңтүстік-Шығыс Полк жоғары мектебінде білім алады. Қалада округтің сегіз бастауыш мектебінің төртеуі орналасқан: Алтуна, Centennial, Clay және Willowbrook. Алтуна бастауыш мектебінің ғимараты 1962 жылы Оңтүстік-Шығыс Полк округі біріктірілгенге дейін қаланың жоғары мектебі болып келген.
Altoona (along with nearby Runnells, Mitchellville, and parts of Pleasant Hill and Des Moines) is part of the Southeast Polk Community School District, and its students attend Southeast Polk High School. The town is home to four of the district's eight elementary schools: Altoona, Centennial, Clay, and Willowbrook. The Altoona Elementary building also was the town's high school until it joined the Southeast Polk consolidation in 1962.
Көлік
Қаладағы көлік Des Moines Area Regional Transit арқылы жүзеге асырылады. 17 және 99 маршруттары қала мен аймақ арасында автобус қатынасын қамтамасыз етеді.
Transit in the city is provided by Des Moines Area Regional Transit. Routes 17 and 99 provide bus service connecting the city to the region.