Қызыл арыстанбалық (Pterois volitans) – уысты, жартасты рифтерде тіршілік ететін балық. Инвазивті түр, Кариб теңізінде және АҚШ жағалауларында кездеседі. Сипаттамасы, өмір сүру ұзақтығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Қызыл арыстанбалық (Pterois volitans) – Scorpaenidae тұқымдасына жататын, Scorpaeniformes отрядына кіретін улы коралл рифтерінде мекендейтін балық. Ол негізінен Үнді-Тынық мұхиты аймағында кездеседі, бірақ Кариб теңізінде, АҚШ-тың шығыс жағалауында, Шығыс Жерорта теңізінде және Бразилиядағы Фернанду-ди-Норонья аралында инвазивті түрге айналды. P. volitans және оған ұқсас Pterois miles екеуі де инвазивті түрлер деп есептеледі. Қызыл арыстанбалықтардың денесі қызыл, қоңыр немесе күңгірт сызықтармен кезектесетін ақ жолақтармен жабылады. Бұл түрдің ересектері 47 см-ге дейін өсе алады, бұл оны мұхиттағы ең ірі арыстанбалықтардың біріне айналдырады, ал жас балықтар әдетте кішкентай болады. Қызыл арыстанбалықтың өмір сүру ұзақтығы шамамен 10 жылды құрайды. Scorpaenidae тұқымдасының көптеген түрлері сияқты, оның арқа қанатында (13) үлкен, улы тікендері, сондай-ақ жамбас қанаттарында (2) және анальдық қанаттарында (3) басқа да улы тікендері бар. Осы қанаттар және ұзын, улы емес қанаттары бірге оған "арыстанбалық" деген атау берген, оның сыртқы түрі шапаққа ұқсайды. Арқа тікендері көптеген мүмкін болатын жыртқыштарды қорқытады. Арыстанбалықтар ай сайын көбейеді және инвазивті аймағын кеңейту үшін дернәсіл кезеңінде жылдам таралуға қабілетті. Арыстанбалықтың нақты жыртқыштары белгілі емес, көптеген ұйымдар оның популяциясының одан әрі өсуіне жол бермеу үшін арыстанбалықты аулау мен тұтынуды қолдайды.
The red lionfish (Pterois volitans) is a venomous coral reef fish in the family Scorpaenidae, order Scorpaeniformes. It is mainly native to the Indo Pacific region, but has become an invasive species in the Caribbean Sea, as well as along the East Coast of the United States and East Mediterranean and also found in Brazil at Fernando de Noronha. P. volitans and a similar relative, Pterois miles, have both been deemed invasive species. Red lionfish are clad in white stripes alternated with red, maroon or brown stripes. Adults in this species can grow as large as 47 cm (18.5 in) in length, making it one of the largest species of lionfish in the ocean, while juveniles are typically shorter than The average red lionfish lives around 10 years. As with many species within the family Scorpaenidae, it has large, venomous spines on its dorsal fin (13) as well as other venomous spines on its pelvic fins (2) and anal fins (3). It is these fins together with the other long non venomous fins which create an appearance similar to a mane, giving it the common name "lionfish". The dorsal spines deter most potential predators. Lionfish reproduce monthly and are able to quickly disperse during their larval stage for expansion of their invasive region. No definitive predators of the lionfish are known, and many organizations are promoting the harvest and consumption of lionfish in efforts to prevent further increases in the already high population densities.
Таксономия
Қызыл арыстанбалық алғаш рет 1758 жылы Карл Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында Gasterosteus volitans деп ресми түрде сипаттады, осы түрдің типтік орны Индонезиядағы Амбон аралы деп көрсетті. 1856 жылы француз натуралисі Эжен Ансельме Себастьен Леон Дезмаре 1787 жылы Блох атайтын Scorpaena volitans түрін, Линнейдің 1758 жылғы Gasterosteus volitans түрімен бірдей, 1817 жылы Окен алғаш сипаттаған Pterois туысының типтік түрі деп белгіледі. Бұл түрдің молекулалық зерттеуі, жалпы арыстанбалық, ай арыстанбалық және Расселдің арыстанбалығы, Батыс Үнді мұхитындағы жалпы арыстанбалықтардың бір туыздан тұратынын, ал екінші туыс луна арыстанбалығы мен Расселдің арыстанбалығынан құралғанын көрсетті, бұл екі таксонның бір түр екенін ұсынады, ал қызыл арыстанбалық үшінші туысқа айналды, ол басқа екі туыстан генетикалық үлес алған. Бұл қызыл арыстанбалықтың P. miles пен P. russelii sensu lato араласуынан пайда болғанын көрсетеді. "Volitans" деген сөз "ұшу" дегенді білдіреді, бұл қанаттарға ұқсайтын үлкен кеуде қанаттарына сілтеме жасау деп есептеледі.
The red lionfish was first formally described in 1758 as Gasterosteus volitans by Carl Linnaeus in the 10th edition of his Systema Naturae in which he gave the type locality as Ambon Island in Indonesia. In 1856 the French naturalist Eugène Anselme Sébastien Léon Desmarest designated Scorpaena volitans, which had been named by Bloch in 1787 and which was the same as Linnaeus's 1758 Gasterosteus volitans, as the type species of the genus Pterois which had been originally described by Oken in 1817. A molecular study of this species , the common lionfish, the luna lionfish and Russell's lionfish found that the common lionfishes in the western Indian Ocean formed a lineage, that a second lineage consisted of both the luna lionfish and Russell's lionfish, suggesting these two taxa are conspecific, while the red lionfish formed a third lineage which appeared to have genetic contributions from the other two lineages. This suggests that the red lionfish arose from hybrids between P. miles and P. russelii sensu lato. The specific name volitans means "flying", presumed to be a reference to the large pectotral fins resembling wings.
Тарату
P. volitans Үнді-Тынық мұхиты аймағында, оның ішінде батыс және орталық Тынық мұхиттарында, сондай-ақ Батыс Австралия жағалауында табиғи түрде кездеседі. Дегенмен, бұл түр Батыс Атлантикаға әкелінген, және сол жерде, сонымен қатар Мексика шығанағының солтүстігінде инвазивті түрге айналды.
P. volitans is native to the Indo Pacific region, including the western and central Pacific and off the coast of western Australia. However, the species has been introduced into the Western Atlantic, becoming an invasive species there as well as in the northern Gulf of Mexico.
Көбею
Олар көбінесе жеке өмір сүреді, және жұптасу кезінде ғана топтасады, әдетте бір еркек бірнеше мешікпен.
They are mainly a solitary species and courting is the only time they aggregate, generally one male with several females.
Жыртқыш және олжа
Оның инвазивті ареалында арыстанбалықтың аз ғана жаратылыс жауы табылған. Атлант мұхиты мен Кариб теңізіндегі ірі балықтар мен акулалар, арыстанбалықты жеуге қабілетті болғанымен, оны жем ретінде танымайды, бұл, мүмкін, басып алған аймақтардағы балықтың жаңа түрі болуына байланысты. Дегенмен, Багам аралдарындағы Нассау және жолбарыс тұқымдас балықтардың асқазанынан арыстанбалықтар табылды, бірақ бұл балықтардың біріншісі жоғары қауіптілікте болғандықтан, маңызды жаратушы рөл атқаруы екіталай. Арыстанбалықтың туған жерінде екі түрлі морай балығы олармен қоректенгені анықталды. Индонезияда Боббит құрты арыстанбалықты жегенде бейнеленді; осыған ұқсас түрлер Кариб бассейнінде де кездеседі. Арыстанбалықтар өте ашкөз, олар шабақ және мараур балықтарын басып алып, олардың орнын толықтырды. Олар негізінен қыбыршақтылармен, сондай-ақ басқа омыртқасыздармен және өз түрлерінің жас өсімдіктерін қоса алғанда, шағын балықтармен қоректенеді. Аң аулағанда, олар үлкен қанаттарымен жемді қоршап алып, содан кейін шапшаң қимылдарымен оны толығымен жұтады. Олар негізінен кешкісін таңға дейін аң аулайды. Жемді көп мөлшерде тұтыну, жемнің алуан түрлілігі және балықтың санының артуы балықтардың санының азаюына белсенді әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылықты тудырады. Балықтың саны арта келе, олар басып алған нәзік экожүйелерге қауіп тудырады. Ұқсас балықтарды жеңіп, әр түрлі тамақтану арқылы арыстанбалық теңіз экожүйесін байланыстырып тұрған азық тізбегін күрт өзгертіп, бұзады. Бұл тізбектер бұзылған кезде басқа балықтардың саны азаяды, сондай-ақ коралл рифтері аймақтарының жалпы түрлері де азаяды.
In its invasive range, few predators of the lionfish have been documented. Most larger Atlantic and Caribbean fish and sharks that should be able to eat the lionfish have not recognized them as prey, likely due to the novelty of the fish in the invaded areas. Lionfish have, however, been found in the stomachs of Nassau and tiger groupers in the Bahamas, but the former is critically endangered and therefore highly unlikely to provide significant predation. In its native range, two species of moray eels were found preying on lionfish. The Bobbit worm, an ambush predator, has been filmed preying upon lionfish in Indonesia; similar species inhabit the Caribbean. The lionfish themselves are voracious feeders and have outcompeted and filled the niche of the overfished snapper and grouper. They are known to feed mostly on crustaceans, as well as other invertebrates, and small fishes, which include juveniles of their own species. When hunting, they corner prey using their large fins, then use their quick reflexes to swallow the prey whole. They hunt primarily from late afternoon to dawn. High rates of prey consumption, a wide variety of prey, and increasing abundance of the fish lead to concerns the fish may have a very active role in the already declining trend of fish densities. As the fish become more abundant, they are becoming a threat to the fragile ecosystems they have invaded. Between outcompeting similar fish and having a varied diet, the lionfish is drastically changing and disrupting the food chains holding the marine ecosystems together. As these chains are disrupted, declining densities of other fish populations are found, as well as declines in the overall diversity of coral reef areas.
Ерте өмір тарихы және таралуы
Арыстанбалықтың дернәсіл сатысы туралы көп мәлімет жоқ болса да, дернәсілдің кейбір ерекшеліктері: үлкен басы, ұзын үшбұрышты тұмсық, ұзын, тісті бас тікендері, үлкен жамбас тікесі және тек жамбас қанаттарында ғана түс болуы. Дернәсілдер ұрықтанғаннан кейін 36 сағаттан соң жарылады.
Although little is known about the larval stage of the lionfish, some traits of the larvae include a large head, a long, triangular snout, long, serrated head spines, a large pelvic spine, and coloration only in the pelvic fins. Larvae hatch 36 hours after fertilization.
Уыт
Арыстан балықтарының улы арқа тікенектері тек қорғану үшін пайдаланылады. Олар баяу жүзеді, сондықтан қауіп сезгенде балық осы тікендерді шабуылдаушыға бұрады, тіпті басқа қарап жүзуге мәжбүр болса да. Дегенмен, оның шағуы адам үшін көбінесе қауіпті емес. Уланған адамдар қатты ауыру сезінеді, сондай-ақ бас ауруы, құсу және тыныс алуда қиындықтар туындауы мүмкін. Зардап шеккен жерді ыстық суға салу – жиі қолданылатын емдеу тәсілі, себебі көптеген ауруханаларда осыған арналған арнайы емдеу жоқ. Алайда, кейбір адамдар уға сезімталдығы жоғары болғандықтан, дереу медициналық көмек алу ұсынылады.
Lionfish venomous dorsal spines are used purely for defense. They are slow swimmers, so when threatened, the fish turns these spines towards its attacker, even if this means swimming upside down. However, its sting is usually not fatal to humans. Envenomed humans will experience extreme pain, and possibly headaches, vomiting, and breathing difficulties. A common treatment is soaking the afflicted area in hot water, as very few hospitals carry specific treatments. However, immediate emergency medical attention is strongly recommended, as some people are more sensitive to the venom than others.
Инвазивті түр ретінде
Pterois-тің 15 түрінің екеуі, P. volitans және P. miles, АҚШ-тың шығыс жағалауында және Кариб теңізінде маңызды жауапсыз түрлер ретінде орнықты. Жауапсыз арыстан балықтарының шамамен 93% -ы қызыл арыстан балықтарынан тұрады. Қызыл арыстан балықтары алғаш рет 1980 жылдардың басында Флорида жағалауына, көбінесе аквариум саудасы арқылы әкелінген болуы мүмкін. Ересек арыстан балықтары қазір Солтүстік Каролина штатының Хатеррас мүйісінен Флоридаға дейінгі шығыс жағалауда, сондай-ақ Бермудада, Багам аралдарында, Кариб теңізінің барлық аймақтарында, оның ішінде Түркс және Кайкос аралдарында, Гаитиде, Кубада, Доминикан Республикасында, Гваделупеде, Пуэрто-Рикода, Сент-Круада, Белизде, Гондураста, Арубада, Кайман аралдарында, Колумбияда, Сент-Люсияда, Сент-Мартинде және Мексикада табылған. Олар Бразилиядағы Фернандо де Норонхада да кездеседі.
Two of the 15 species of Pterois, P. volitans and P. miles, have established themselves as significant invasive species off the East Coast of the United States and in the Caribbean. About 93% of the invasive lionfish population is the red lionfish. The red lionfish was likely first introduced off the Florida coast in the early to mid 1980s, almost certainly from the aquarium trade. Adult lionfish specimens are now found along the East Coast from Cape Hatteras, North Carolina, to Florida, and in Bermuda, the Bahamas, and throughout the Caribbean, including the Turks and Caicos, Haiti, Cuba, the Dominican Republic, Guadeloupe, Puerto Rico, St. Croix, Belize, Honduras, Aruba, Cayman Islands, Colombia, Saint Lucia, St. Martin, and Mexico. It also is in Brazil at Fernando de Noronha.