Кіріспе
Эльче Футбол клубы, S. A. D. – Испанияның Валенсия қауымдастығының Аликанте провинциясындағы Эльче қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. 1923 жылы құрылған клуб Ла Лига Гипермоцияда өнер көрсетеді және Estadio Manuel Martínez Valero стадионында өз алаңындағы ойындарын өткізеді, стадионның сыйымдылығы 33,732 орын. 1923 жылы қаланың барлық клубтарының бірігуі нәтижесінде құрылған Эльче 1929 жылы лига жүйесіне қатыса бастады, 1934 жылы Сегунда Дивизионға, ал 1959 жылы Ла Лигаға жолдама алды, 1963-64 маусымында осы турнирде бесінші орынға таңылды. 1969 жылы Испания Кубогында күміс жүлдегер атанды. Эльче Ла Лига тарихында 2014-15 маусымында төленбеген салық борыштарына байланысты бірінші және жалғыз рет құлаған клуб болды. Эльче үш маусымның ішінде Сегунда Дивизионға, содан кейін Ла Лигаға көтеріліп, 2020-21 жылдары Ла Лигаға қайта оралды.
Elche Club de Fútbol, S. A. D. is a Spanish professional football club based in Elche, Province of Alicante, in the Valencian Community, Spain. Founded in 1923, the club competes in LaLiga Hypermotion, holding home matches at Estadio Manuel Martínez Valero, with a capacity of 33,732 seats. Founded in 1923 as the result of a merger between all of the town's clubs, Elche entered the league system in 1929, reaching Segunda División in 1934 and La Liga in 1959, finishing fifth in the latter tournament in 1963–64. The club were runners up in the Copa del Rey in 1969. Elche became the first and only club in the history of La Liga to be relegated due to unpaid tax debts in the 2014–15 season. Elche returned to La Liga in 2020–21 after being promoted to the Segunda División and then La Liga in only three seasons.
Құрылтай және алғашқы жылдары
Эльче клубы 1923 жылдың қысында қаланың барлық футбол командаларының бірігуі нәтижесінде құрылды. Клубтың алғашқы ойыны Моновармен өткізілді, онда олар үй командасын 4:0 есебімен жеңіске жеткізді, ал алғашқы ресми матчы Кревиллентеге қарсы 2:0 есебімен аяқталды. Алғашқы жылдары "Эльче", сол кездегі көптеген командалар сияқты, толығымен ақ түсті формамен ойнады. Команда өзінің алғашқы лигалық маусымын 1929-30 жылдары Tercera División-да өткізіп, 1934 жылы Segunda División-ға жоғарылады. Алайда, "Эльче" алты жылдан кейін алғаш рет құлап кетті, бірақ келесі маусымда қайтадан көтерілді. 1950 жылдардың соңында "Эльче" үшінші дивизионнан Ла Лигаға қатарынан екі рет өрледі, 1959 жылы Тенерифеге қарсы 3:0 есебімен бұл жарысқа алғаш рет жолдама алды.
1959-1978: Ла Лига
Елче клубы жоғары деңгейдегі алғашқы маусымын «Реал Овиедомен» 1:1 есебімен тең аяқтады, алғашқы голды Висенте Пахует соқты. Клуб 16 команданың ішінде оныншы орынды иеленді, төменгі саптағы «Осасунадан» 9 ұпайға жоғары тұрды. Маусымда «Барселонаны» 2:1 есебімен жеңіп, «Реал Мадридтен» 2:11 есебімен жеңілді. Келесі маусымда команда құлдыраудан/көтерілуден өткізу үшін өзара ойынға қатысты, онда «Атлетико Сеутадан» 0:1 есебімен жеңілгеніне қарамастан, өз алаңында 4:0 есебімен жеңіске жетті. «Эльче» 1963–64 маусымында лигадағы ең жақсы нәтижесін көрсетті, бесінші орынға ие болды. Бұл маусымда клубтың резервтік командасы «Эльче Иличитано» екінші дивизионға көтерілді. 1969 жылы клуб «Понтеведра», «Валенсия» және «Реал Сосьедад» командаларын жеңіп, алғашқы және жалғыз Король кубогының финалына өтті. Соңғысына қарсы жартылай финалда нейтральді «Мадридте» қайталама ойында 2:0 есебімен жеңіске жетті, себебі алғашқы ойын 4:4 есебімен аяқталған. 15 маусымда осы қаладағы «Сантьяго Бернабеу» стадионында өткен финалда «Атлетик Бильбаодан» 0:1 есебімен жеңілді. Он екі маусымнан кейін 1971 жылы «Эльче» екінші дивизионға түсіп қалды, ең төменгі сапта екінші орынды иеленді. Екі жылдан кейін команда чемпион ретінде негізгі лигаға оралды. Бірінші лигадағы екінші кезеңі бес маусымға созылды, көбінесе құлдырау үшін күреске түсіп, ең жақсы маусымы (1974–75) клубтың сегізінші орында аяқталды. 1977–78 маусымының соңында клуб 18 команданың ішінде 17-ші орынға ие болғаннан кейін екінші дивизионға оралды, соңғы ойын «Атлетико Мадридпен» 4:4 есебімен тең аяқталды, бұл ойында соңғы бес минутта 2:4 есебімен жеңіліп жатқан.
80-90-шы жылдар: ауыр қаржы дағдарысы
1978 жылы "Эльче" командасы бірінші лигадан төмендегеннен кейін, жоғары санатқа қайта орала алмай келді. Шындығында, екінші деңгейге оралғаннан кейінгі алғашқы бес жылда олар үш рет төртінші және екі рет бесінші орынды иеленді (сондай-ақ, тағы екі рет үшінші орын алған командамен ұпай саны тең болды, бірақ гол айырмашылығы нашар болды), көбінесе соңғы турда көтерілу мүмкіндігінен айырылды. Әсіресе 1980–81 маусымының соңы ауыр тиді: бір ойын қалғанда, олар "Райо Вальекано" және "Расинг де Сантандерден" екі ұпайға озып екінші орында тұрды, "Кадиспен" өткізілетін матчта терең орынға қанағаттандырар еді; алайда, ойын жеңіліспен аяқталды, және "Эльче" 45 ұпаймен "Кастельон", "Кадис", "Расинг" және "Райо" командаларымен бірдей болды. 1983–84 маусымының соңында ғана көтерілу мүмкіндігі туды, бірақ "Эльче" тек бесінші орынды иеленді – алғашқы екі орынды "Реал Мадрид Кастилья" және "Атлетик Бильбао Б" командалары алды, олар резервтік командалар болғандықтан көтеріле алмады. Топтық кезеңнің барлық уақыты төмендеу аймағында өтті, нәтижесінде 17-орында төмендеді. 1988 жылы олар тағы бір рет жоғары санатқа көтерілді, бірақ бұл сәтке ұзаққа соқпады, себебі команда 18 ұпаймен соңғы орында қалды, "Реал Мурсиядан" тоғыз ұпайға қалып қойды; санаттағы соңғы матч "Реал Сарагосаға" қарсы өткенде 1:3 есебімен жеңіліспен аяқталды, голды Альфонсо Фернандес соқты. 1989 жылы төмендеуден кейін "Эльче" қаржылық қиындықтарды бастан кешіре бастады және 1977 жылы құрылған жаңа үшінші деңгей – Сегунда Дивизион Б-ге төмендеді. 1990–91 маусымының соңында. 1990 жылдардың көп бөлігінде клуб екінші дивизионға көтерілу плей-оффына қатысты, бірақ үнемі сәтсіздікке ұшырады. 1997 жылы "Эльче" екінші санатқа оралуға қол жеткізді, бірақ бірден төмендеді, бірақ кейін тағы бір көтерілуге қол жеткізді.
2010 жылдар: жоғары сайысқа оралу
2010–11 жылдары «күміс санатта» команда төртінші орынды алып, плей-оффқа қатысуға мүмкіндік алды: бірінші турда «Реал Вальядолидті» (қорытынды есеп бойынша 3–2) жеңгеннен кейін, жоғары лигаға өту арманы «Гранада» командасынан құлдырады, бұл ретте сыртқы ойындар бойынша есептелді. 2013 жылдың 18 мамырында «Барселона Б» және «Алькоркон» командалары 1–1 есебімен тең түскеннен кейін «Эльче» автоматты түрде жоғары лигаға көтеріліп, 24 жылдан кейін бәсекеге қайта оралды. Осы аралықта Фран Эскриба басқарған команда Сегунда Дивизиясының бірнеше рекордын жаңартты, маусымның бірінші ойынынан соңғы ойынына дейін бәсекеде жетекке шыққан жалғыз команда болды, сондай-ақ бүгінгі күнге дейін жеңіс саны және жинаған ұпайлар бойынша жаңа рекорд орнатты, Сегунда чемпионаты тарихындағы ең жақсы бірінші кезеңді көрсетті. 2013–14 маусымында команда жоғары лигада қалуға қол жеткізді, үйде өткен матчтарға орташа есеппен 25 104 адам қатысты. 2014–15 маусымында, тағы да жоғары лигада қалуға қол жеткізгеніне қарамастан (команда бәсекенің соңына жеті күн қалғанда құлаудан құтылды), «Эльче» Испанияның Примера Дивизиясы тарихындағы тұңғыш рет, Испан футбол лигасының қарыз және экономикалық басқарудағы шектеулеріне байланысты Сегундаға түсіп қалды. 2019–20 маусымында «Эльче» плей-офф финалында «Жиронаны» 1–0 есебімен жеңіп, Ла Лигаға жолдама алды. Олар екінші және үшінші дивизиондарда өткен бес жылдан кейін Ла Лигаға оралды. 2022–23 маусымында «Эльче» үш жылдық кәсіби лигадағы қатысынан кейін екінші дивизионға түсті.
Қосалқы топ
Эльче клубының резервтік командасы, Эльче Иличитано, 1932 жылы құрылды. Негізгі құрам жоғары дивизионда ойнап тұрғанда, бұл команда екінші дивизионда екі маусым өткізді.
Жарыстар
Elche CF және Hércules CF ұзақ жылдар бойы қатал қарсыластар болып келді. Олардың арасындағы қарсыластық, Аликанте провинциясының дербиі (Derbi de la provincia de Alicante) деп белгілі, 1925/26 маусымында "Эльче" клубы ресми аймақтық лигаға қосылған кезде басталды. Содан бері бұл командалар жүзден астам рет кездесті. Elche CF және Real Murcia CF арасындағы қарсыластық тарихи болып табылады. Олардың алғашқы ресми матчы 1928/29 маусымында өтті. Олардың жиі кездесулері, Оңтүстік-Шығыс дербиі (Derbi del Sureste) ретінде танымал, бұл ойынды Сегунда Дивизион тарихында ең көп өткізілген матчқа айналдырды. Тағы бір маңызды қарсыластық – Levante UD. Бұл командалардың Primera, Segunda және Segunda B дивизиондарындағы ұзақ аймақтық бәсекелестік тарихы бар, бұл алаңда да, трибуналарда да қызықты атмосфера тудырады. Elche CF-нің Hércules және Real Murciaмен қарсыластығы аймақтық жақындықтан туындайды, ал Levante UD-мен қарсыластығы көптеген бәсекелестік кездесулер нәтижесінде қалыптасты. Гранада CF-мен қарсыластық 2010/11 маусымындағы Сегунда Дивизиондағы шиеленіске толы кезеңде күшейді, нәтижесінде плей-офф финалы өтті.