Кіріспе
Полиэтилен азық-түлік орамасы - S. C. Johnson & Son, Inc. компаниясының полиэтилен азық-түлік орамасы үшін қолданатын сауда атауы. Саран сауда атауы алғаш рет Dow Chemical компаниясына басқа мономерлермен бірге поливинилдиен хлориді (PVDC) үшін тиесілі болды. Құралдыру 2004 жылы ПВДК-ның хлорлы құрамына байланысты тиімділігі төмен полиэтиленге ауыстырылды. 1933 жылы кездейсоқ ашылғаннан бері поливинилдиен хлориді бірқатар коммерциялық және өнеркәсіптік өнімдерде қолданылып келеді. Плюс-лизингтің негізгі артықшылығы - басқа пластиктерге қарағанда, өзіне жабысу қабілеті мен су буына, дәм мен хош иісті молекулаларға және оттегке өте төмен өткізгіштігі. Бұл оттегі кедергісі тағамның бүлінуін болдырмайды, ал дәм мен хош иісті молекулаларға арналған қабаттық кедергі тамақтың дәмін және хош иісін сақтап қалуға көмектеседі.
Saran is a trade name used by S. C. Johnson & Son, Inc. for a polyethylene food wrap. The Saran trade name was first owned by Dow Chemical for polyvinylidene chloride (PVDC), along with other monomers. The formulation was changed to the less effective polyethylene in 2004 due to the chlorine content of PVDC. Since its accidental discovery in 1933, polyvinylidene chloride has been used for a number of commercial and industrial products. When formed into a thin plastic film, the principal advantages of polyvinylidene chloride, when compared to other plastics, are its ability to adhere to itself and its very low permeability to water vapor, flavor and aroma molecules, and oxygen. This oxygen barrier prevents food spoilage, while the film barrier to flavor and aroma molecules helps food retain its flavor and aroma.
Тарих
Поливинилдиен хлориді (PVDC) 1933 жылы Доу химиялық компаниясында (Мичиган, АҚШ) зертхана қызметкері Ральф Уайлидің құрғақ тазалау өнімдерін әзірлеу процесінде қолданылатын тостағандарды жуу қиындықтары туындаған кезде ашылды. Ол бастапқыда АҚШ-тың ұшақ-жауынгерлерінде, кейіннен оларды ауа райынан қорғау үшін автомобильдердің төсеміне қолданылатын спрей ретінде жасалды. Кейін Dow Chemical компаниясы бұл өнімге Saran деген атау берді және оның жасыл түстерін және қоздырғышты иісін алып тастады. 1942 жылы PVDC бастапқы ерекшеліктерінің қорытылған қабаттары жаңадан жасалған жаңғақ немесе тропикалық ұрыс аяқкиімдері үшін резеңке мен кенептен тоқылған желкелі желдеткіш салатын табандарды жасауға пайдаланылды. Бұл тұяқтарды эксперименттік әскер бөлімдері Панама, Венесуэла және басқа да елдерде джунглиде сынақтан өткізді. Олар құрғақ сыртқы ауаның тұяқ пен аяқ түбіне ағынын арттырып, көпіршіктер мен тропикалық жараларды азайтатынын анықтады. екеуі де Dow Chemical Company компаниясында жұмыс істеді, 1939 жылы ойлап табылған PVDC енгізу үшін қажетті соңғы жұмысты аяқтады. PVDC монофиламенттері де алғаш рет экструзияланды. Саран деген сөз Джон Райлидің әйелі мен қызы Сара мен Энн Райлидің есімдерінің бірігуінен пайда болды. 1949 жылы Dow компаниясы Saran Wrap - ұсақ, жабысқақ пластикалық орамасын ұсынды, ол орама түрінде сатылып, негізінен тамақ орауға пайдаланылды. Ол тез арада суытқышта сақталатын тағамдарды сақтау үшін танымал болды. Кейіннен Saran Wrap компаниясын S. C. Johnson & Son сатып алды. Вьетнам соғысы аяқталғаннан кейін АҚШ әскері PVDC тұғырынан Poron®, микроклеткілік уретан пайдаланып, оның джунгли және жауынгерлік аяқ киімдері үшін бас тартты.
Формуляцияны полиэтиленге ауыстыру
Бүгінгі таңда Саран орамасы Құрама Штаттарда PVDC-ден құралмаған, себебі ол қымбат, өңдеу қиындықтары, ал галогенді материалдармен денсаулық пен қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне байланысты. Алайда, полиэтиленнің оттегіге өткізгіштігі жоғары, бұл өз кезегінде тағамның бүлінуін болдырмауға әсер етеді. Мысалы, 23 °C және 95% салыстырмалы ылғалдылықта поливинилдиен хлориді 0,6 см3 мкм м-2 д-1 кПа-1 оттегі өткізгіштігіне ие, ал төмен тығыздықтағы полиэтиленнің сол жағдайларда 2000 см3 мкм м-2 д-1 кПа-1 оттегі өткізгіштігі бар, немесе 3000 еседен астам өткізгіштігі бар. Осы себепті ет өнеркәсібіне арналған қаптамалар әлі де PVDC құрамында бар пленкаларды кедергі қабаты ретінде пайдалана алады.