Земфира Рамазанова: Ресейлік рок әншісінің өмірбаяны

Кіріспе

Ресейлік рок-музыканты және ән авторы (1976 жылы туған)

Земфира Талғатқызы Рамазанова (Земфира Талгатовна Рамазанова,; 1976 жылдың 26 тамызында туған) – ресейлік рок-музыканты. Ол 1998 жылдан бері өнер көрсетіп келеді және Ресей мен бұрынғы Кеңес Одағының басқа республикаларында танымал. Бүгінгі күнге дейін Земфира 3 миллионнан астам жазба сатқан.

Өмірбаян

Волга татар этникалық тобынан шыққан ол, әдеттегі орта таптық отбасында дүниеге келген. Анасы дәрігер, әкесі – тарих пәнінің мұғалімі. Земфира 4 жасында музыкаға қызығушылық танытып, келесі жылы музыка мектебіне түсті (онда фортепиано және вокалдан сабақ алды) және 7 жасында алғашқы әнін жазды. Ағасы Рамил оны рок музыкасымен таныстырды, ол оның шын құмарлығына айналды – ол Black Sabbath, Nazareth және Queen тыңдап, гитарада ойнауды үйренді. 7-сыныпта Земфира уақытын музыка мен баскетболға бөліп, 1990 жылы Ресей қыздар құрама командасының капитаны болды. Ол классикалық музыкаға деген қызығушылығын жоғалта бастады, оның орнына Уфа көшелерінде достарымен бірге жүруге және Kino, Nautilus Pompilius және Aquarium сияқты ресейлік рок топтарының әндерін орындауға ұмтылды (олар 1990 жылдардың басында танымалдылығының шыңына жетті). Анасының тілегімен Земфира фортепиано сабақтарын жалғастырып, музыка мектебін үздік бітірді. Оқудың соңғы жылында баскетбол мектеп жұмысымен бәсекелесіп, әнші спортты тастап, музыкаға көшті. Ол Уфа көркемсурет колледжіне емтихан беріп, вокалдық өнерді оқып, екінші курсқа қабылданды. Колледж кезінде ол досы, саксофоншы Влад Колчинмен бірге түрлі жергілікті барлар мен мейрамханаларда джаз және рок-н-ролл стандарттарын орындады. Оқуын үздік бітіріп, 1996 жылы "Европа Плюс" радиосының Уфадағы филиалында дыбыс инженері болып жұмысқа орналасты. Келесі екі жыл бойы Земфира күндерін станцияда жарнамалық жазбалар жасаумен, ал түндерін компьютерде өткізді, онда ол кейін "Неге" (Почему), "Қар" (Снег) және "Ауа райы болжаушы" (Синоптик) әндерін жазды. 1998 жылдың басында Земфира Ринәт Ахмадиевті, Сергей Созиновты, Сергей Миролюбовты және Вадим Соловьевті шақырып алды. Олардың алғашқы кәсіби концерті 1999 жылдың 19 маусымында жергілікті "Silver Rain Ufa" радиостанциясының мерейтойына арналған фестиваль аясында өтті. Біраз уақыттан кейін Земфира көптеген москвалық продюсерлерге промо-таспалар жіберді, олардың бірі (Мумий Троль тобынан Илья Лагутенко) материалға қатты риза болып, топты Мәскеуге бірнеше жазбаларға шақырды.

An ethnic Volga Tatar, she was born in a typical middle class family – her mother is a doctor, and her father is a history teacher. At the age of 4, Zemfira became interested in music and entered a music school the following year (where she studied piano performance and voice) and writing her first song when she was seven years old. Her older brother Ramil introduced her to rock music, which became her real passion – she listened to Black Sabbath, Nazareth and Queen, learning to play the guitar. In the 7th grade, Zemfira split her time between music and basketball, becoming the captain of the Russian Girls’ Junior Basketball Team by 1990. She began to lose interest in classical music, preferring instead to hang out with friends in the streets of Ufa and covering songs by Russian rock groups such as Kino, Nautilus Pompilius and Aquarium (who reached the peak of their popularity in the early 1990s). At the urging of her mother, Zemfira continued with piano studies and graduated music school with honors. In her last year of high school, basketball competed with school work, and the singer abandoned the sport in favour of music. She took the entrance exams for the Ufa College of Fine Arts and was admitted into the second year, studying vocal performance. During college, she performed jazz and rock and roll standards in various local bars and restaurants accompanied by her friend, saxophone player Vlad Kolchin. She graduated with honors, and in 1996 took a job as a sound engineer at the Ufa subsidiary of the radio station "Europe Plus". For the next couple of years Zemfira spent her days making advertisement recordings at the station and her nights on a computer, where she recorded the songs that would later become the singles "Why" (Почему), "Snow" (Снег), and "Weatherman" (Синоптик). In early 1998, Zemfira invited Rinat Akhmadiyev, Sergei Sozinov, Sergei Mirolyubov, and Vadim Solovyov to join Zemfira. Their first professional gig took place on 19 June 1999 as part of a festival celebrating the anniversary of a local radio station Silver Rain Ufa. Shortly after Zemfira sent out promo tapes to multiple Moscow producers, one of whom (Ilya Lagutenko from Mumiy Troll) was smitten with the material, and invited the band for some sessions in Moscow.

1999-2005 жылдар

Дебюттік альбомның жаздыру және өндіріс жұмыстары 1999 жылдың 10 мамырына дейін Мәскеудегі «Мосфильм» студиясында жүргізілді, содан кейін дебюттік альбом жарық көрді. Zemfira-ның альбом шығар алдындағы насихаты «AIDS» (СПИД), «Arrivederci» (Ариведерчи) және «Rockets» (Ракеты) синглдерін, сондай-ақ осы әндерге түсірілген бейнеклиптерді көптеп көрсетуді қамтыды. Топ дереу гастрольдік сапарға шықты, екінші альбомын «Forgive Me My Love» (Прости Меня Моя Любовь) жазған кезде Уфа қаласында жазғы концерт өткізу дәстүрін қалыптастырды. Топ бастапқыда-ақ танымал болды, бұл бір жағынан радио мен теледидарда көп көрсетілуінің, екінші жағынан ресейлік музыка сахнасында әйел-рок музыкантының сирек және ерекше құбылыс болып табылуының (қазірге дейін осы сахнаны ашық-жанық киім киетін әйел поп-орындаушылар басып алған) нәтижесі болды. 2000 жылдың наурызында PMML (Forgive Me My Love) альбомының шығуы топқа зор танымалдылық әкелді. «Searching» (Искала) және «Ripe» (Созрела) әндері бірден хитке айналды, ал топ «Maxidrom» фестивалінің бас орындаушысы ретінде шақырылды. Ұзақ гастрольдер топты шаршатып жіберді, ал «14 Weeks of Silence» альбомынан кейін топ үзіліс жасады. 2004 жылдың қыркүйегінде Земфира Мәскеу мемлекеттік университетінде философия мамандығы бойынша оқуға түсті, бірақ бірінші семестрден кейін демалысқа шығып, оқуын жалғастырмады. 16 қазанда «MTV Russia Awards» салтанатты шарасында әнші «We Are the Champions» әнін «Queen» рок-тобымен бірге орындады. 15 тректен тұратын төртінші студиялық альбомы «Vendetta» 2005 жылдың 1 наурызында жарық көрді. Жазба Zemfira-ның бірнеше музыканттармен: Игорь Вдовин, Korney, Влад Креймер, Юрий Цалер және Олег Пунгинмен бірлескен жұмысының нәтижесі болды. Алғашында альбомға «Oil» деп ат қою жоспарланған, бірақ ресми шығарылымға бірнеше күн қалғанда атауы өзгертілді. «Vendetta» альбомы көптеген жағымды пікірлерге ие болды.

2007 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2007 жылдың 14 ақпанында «Zemfira. DVD» атты музыкалық бейнеклиптер жинағы жарық көрді. Онда AIDS және Traffic-тен басқа әншінің барлық бейнеклиптері бар. 2007 жылдың мамыр және маусым айларында Земфира «Déjà Vu» атты қысқа концерттік турнеге шықты, ол кішкентай орындарда (клубтар мен шағын театрларда) өтті. Турне Рената Литвинова түсірген «Жасыл театрдағы» Мәскеудегі қойылыммен аяқталды. Тур бағдарламасында әншінің ең танымал хиттерінің стильді ремикстері, көбінесе джаз, ска, босса-нова және блюз сияқты стильдерде қайта өңделген. Қазан айының басында «Thank You (Спасибо)» атты жаңа альбомы жарық көрді. Земфира өзі бұл альбомын «Vendetta» альбомының «толқыныстығынан» айырмашылығы, «өте жағымды» деп сипаттады. Зефираның монологтары мен Мәскеудегі ашық аспан астындағы концертінде түсірілген әндері араласқан «Жасыл театр» фильмі 2008 жылдың 21 ақпанында бірнеше ресейлік цифрлық кинотеатрларда көрсетілді. Кейін DVD және Blu-ray форматында шығарылды. «Рақмет» альбомын насихаттау бойынша соңғы концерт 2008 жылдың 1 сәуірінде Мәскеудегі «Олимпийский» стадионында өтті; кейбір журналистер оны оның мансабындағы ең жақсы өнерлеуі деп санады. Маусым айында Земфира музыкалық сыншы Артемий Тройцкий құрған тәуелсіз «Степпенвольф» сыйлығына ие болды. Ол екі номинацияда жеңіске жетті: «Үздік өнерлеу» («Олимпийскийдегі» концерті үшін) және «Үздік альбом» («Рақмет» үшін). Литвинованың жұмысымен жасалған «Жемфирадағы жасыл театр» концерттік фильмі жылдың ең үздік музыкалық фильмі деп танылды. 2009 жылдың 21 наурызында «Z Sides» альбомы, B-side әндерінен тұратын жинақ, интернетке тарады. Бұл 2009 жылдың қаңтарынан бергі оның алғашқы өнерлеуі болды. Бұл жинақтың аранжировкалары қыркүйекте өткен бес қалалық шағын турнеде қолданылды: Санкт-Петербург, Екатеринбург, Минск, Киев және Мәскеу. Сыншылар оның ескі әндерінің жаңа минималистік стильдегі аранжировкаларға байланысты ритмикалық болғанын және демо-нұсқаларға ұқсас екенін мойындады. Қазан айында Земфира Виктор Цойдың естелігіне арналған Мәскеу мен Санкт-Петербургте өткен «КИНОсыз 20 жыл» атты екі құрметті концертке қатысты. Кейбір журналистер оның Цойдың әндерінен тұратын төрттік орындауын бағдарламадағы ең ерекше орындау деп бағалады. 2011 жылдың жаңа жылдық кешінде «Дождь» телеарнасы 2010 жылдың қыркүйегінде «Крокус Сити Холл» және «Стрелка» институтында өткен екі мәскеулік концерттің бейне нұсқасын көрсетті. Видео режиссері – Рената Литвинова. Содан кейін әнші өзінің алтыншы альбомының шығарылуы 2011 жылдың күзіне ауыстырылғанын хабарлады. 3 маусымда ол «Олимпийский» стадионында өткен «Muz TV Awards» марапаттау салтанатының ресейлік бас жұлдызы болды. 23 шілдеде Земфира Мәскеудегі «Afisha Picnic» ашық аспан астындағы фестивалінде басты сахнаның ресейлік бас жұлдызы ретінде өнер көрсетті. Сол концертте ол «Money» атты жаңа әнін таныстырды. 2013 жылдың сәуірінде Киевте өткен концертінде сахнада украиндық шоу-бизнестің бірнеше жетекші тұлғалары, соның ішінде Святослав Вакарчук қатысты. Ол Киевті Мәскеумен салыстырып, аудиторияның бір бөлігін ренжітті, себебі Одесса мен Санкт-Петербургте көрермендер өзі жұмыс істегендей жұмыс істейтін еді. 2015 жылдың шілдесінде Грузияның астанасы Тбилисиде өткен концертте Земфира Украинаның ұлттық туын жайып, ресейлік БАҚ-тың сынына ұшырады, ал Ресейдегі бірнеше промоутерлер оны өз бағдарламаларына қосу жоспарларынан бас тартты. Алайда, 2016 жылы Литвадағы концертте Земфира көрермендерден жанкүйерлер ашып қойған үлкен украиндық туынан арылуды талап етті. Ол: «Мен орыспын, біз Литвадамыз. Мен сенен сол жалауды алып тастауды сұраймын. Сен өз еліңді сүйсең, мен өз елімді сүйемін», – деді. 2016 жылдың ақпанында «Маленький человек» турнесі кезінде Земфира гастрольдерді тоқтату туралы хабарлады, бұл ақпарат құралдарында оның музыкалық өнерден мүлдем бас тартқаны ретінде дұрыс емес көрсетілді. Музыкалық сыншы Тройцкий бұл хабарламаның шынайы екеніне күмәнданатынын, бірақ Земфира эмоционалды адам болғандықтан, кейінірек шешімін өзгерте алады деп сендірді. 2016 жылдың қарашасында «Little Man» турнесі Солтүстік Америкада жалғасты. 2020 жылдың 6 қыркүйегінде Земфира Санкт-Петербургтегі «Stereoleto» фестивалінде бас орындаушы ретінде өнер көрсетті. 2021 жылы Алексей Крупник режиссерлік еткен Земфираның «остин» атты бейнеклипі Берлин музыкалық бейнефильмдері сыйлығының жалпы жеңімпазы атанды, сонымен қатар «Үздік концепция» номинациясында жүлдеге ие болды. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде, Ресейде соғыс деп атауға ресми түрде тыйым салынған, оның веб-сайтында тек «нет войне» («соғысқа жоқ») деген мәлімдеме болды. Ол басып кіру басталған күні Мәскеуде концерт бергенімен, елден кеткені хабарланды. 21 наурызда ол 2017 жылғы «Don’t Shoot» әніне антисоғыс бейнеклипін жариялады, сонымен қатар өзінің барлық басқа әндерін YouTube арнасынан жойды. Бейнеклипте Ресейдің Украинаға жасаған әскери шабуылының кадрлары және Мәскеудегі соғысқа қарсы наразылық акцияларының суреттері болды. Қазіргі уақытта ол өзінің серігі Рената Литвиновамен бірге Парижде тұрып жатыр. 2023 жылдың ақпанында Ресей үкіметі Земфираны «шет елдік агенттер» тізіміне енгізді.

On 14 February 2007, a collection of music videos, Zemfira. DVD, was released. It contains all the singer's clips, except AIDS and Traffic. In May and June 2007, Zemfira embarked on a short concert tour titled 'Déjà Vu', with performances held in smaller venues (clubs and small theatres). The tour culminated with a Moscow performance at the Green Theatre which was filmed by Renata Litvinova. The tour program focused on stylish remakes of the singer's top hits, often reworked in styles such as jazz, ska, bossa nova, and blues. A new album, Thank You (Спасибо), was released at the beginning of October. It is described by Zemfira herself as 'very positive', in contrast to what she terms the 'restlessness' of Vendetta. The concert movie Green Theatre in Zemfira, which mixes Zemfira's monologues with selected songs shot during her live performance at the open air show in Moscow, was released in several Russian digital movie theatres on 21 February 2008. Later it was also released on DVD and Blu ray. The final concert promoting Thank You was held on 1 April 2008 at the Olimpiysky stadium in Moscow; some journalists considered it as the best performance in her career. Later in June Zemfira was awarded an independent Steppenwolf prize established by a musical critic Artemy Troitsky. She won in two categories: The Best Performance (for the Olimpiysky show) and The Best Album (Thank You). The movie concert Green Theatre in Zemfira by Litvinova was named the best musical movie of the year. On 21 March 2009, an album of b sides Z Sides leaked into the net. It was her first performance since January 2009. The arrangements of this set were used in the mini tour in September that included 5 cities: Saint Petersburg, Yekaterinburg, Minsk, Kyiv and Moscow. Critics admitted that her old songs became more rhythmic and resembled demo versions due to the new minimalistic style of arrangements. In October Zemfira took part in two tribute concerts "20 Years without KINO" in Moscow and Saint Petersburg that were dedicated to the memory of Viktor Tsoi. Her gig of four covers on Tsoi's songs was seen by some journalists as the most noticeable performance in the program. On New Year's Eve 2011, the video version of two Moscow concerts staged in Crocus City Hall and Strelka Institute in September 2010 was broadcast on Dozhd' (Rain) TV channel. The video was directed by Renata Litvinova. Then the singer informed her fans that the release of her sixth album had moved to Fall 2011. then she became a Russian headliner of a Muz TV Awards ceremony show at Olimpiysky stadium on 3 June; on 23 July Zemfira performed at the Afisha Picnic outdoor festival in Moscow as the Russian headliner of the main stage. During that gig she presented a new song called "Money". At her April 2013 concert in Kyiv, she was joined by several leading figures of Ukrainian showbusiness on stage, including Svyatoslav Vakarchuk. She offended some audience members by comparing Kyiv to Moscow, in that she had to work hard, rather than Odesa and St Petersburg where the crowd do the work. In July 2015, Zemfira unfurled Ukraine's national flag at a concert in the Georgian capital of Tbilisi, drawing criticism from Russian media, while several promoters in Russia abandoned their plans to include her in their programs. However, in 2016, in a concert in Lithuania, Zemfira demanded the audience to remove a huge Ukrainian flag that was unfolded by fans. She said, "I'm Russian, we're in Lithuania. I'm asking you, get rid of that flag. Whilst you love your country, I love mine." In February 2016, during her "Little Man" (Маленький человек) tour Zemfira announced that she would stop touring, which was misrepresented in the media as her abandoning musical performance altogether. Musical critic Troitsky commented that while he does not doubt that the announcement was made in earnest, he believed that since Zemfira is an emotional person, she may change her decision later. as of November 2016, the "Little Man" tour continues in North America. On 6 September 2020, Zemfira performed as a headliner at the Stereoleto festival in St. Petersburg. In 2021, Zemfira's music video "остин (Austin)", directed by Alexey Krupnik, was the overall winner of the Berlin Music Video Awards, while it also won the award for the Best Concept category. During the 2022 Russian invasion of Ukraine, officially forbidden to be called a war in Russia, her website featured only the statement "нет войне" ("no to war"). Though she performed a concert in Moscow on the day the invasion began, she was reported to have left the country. On 21 March, she released an anti war music video to her 2017 song "Don’t Shoot", while also removing all of her other songs from her YouTube channel. The video contained footage of Russia’s military assault on Ukraine and of anti war protests in Moscow. She is currently residing with her partner, Renata Litvinova, in Paris. In February 2023, the Russian government placed Zemfira in its list of "foreign agents".

Тірі әндер альбомы

2006 жыл ― Земфира. Тірі (Земфира. Тірі)
2009 жыл ― Земфира. Тірі2 (Земфира. Live2)
2016 жыл ― Кішкентай адам. Тірі (Маленький человек. Тірі)