Кіріспе

Ықтималдықтар теориясында, егер көптеген оқиғалар бір-бірінен тәуелсіз болса және олардың әрқайсысының ықтималдығы 1-ден кем болса, онда ешбір оқиғаның орын алмауының оң (мүмкін кішкентай) ықтималдығы бар. Ловас жергілікті леммасы тәуелсіздік шартын сәл жеңілдетуге мүмкіндік береді: оқиғалар бір-бірінен «көптеп» тәуелсіз болған және жеке-жеке тым ықтимал болмаған жағдайда, олардың ешқайсысының орын алмауының оң ықтималдығы болады. Ол көбінесе ықтималдық әдісте қолданылады, әсіресе барлықтық дәлелдер беру үшін. Лемманың бірнеше түрі бар. Ең қарапайым және жиі қолданылатын түрі симметриялық түрі, төменде келтірілген. 1975 жылы Ласло Ловас және Пол Эрдос «3-хроматикалық гиперграфтардағы проблемалар мен нәтижелер және оған байланысты сұрақтар» мақаласында осы лемманың әлсіз түрін дәлелдеді. Басқа түрлері үшін қараңыз. 2020 жылы Робин Мозер мен Габор Тардос Ловас жергілікті леммасының алгоритмдік нұсқасы үшін Гёдель сыйлығын алды, ол энтропиялық сығылуды қолданып, ешбір оқиғаның орын алмаған нәтижелерді табуға арналған тиімді кездейсоқ алгоритмді ұсынады.

Құрылысшы және құрылысшы емес

Байқаңыз, бұл теорема, ықтималдық аргументтерде жиі болатындай, конструктивті емес және ешбір оқиғаның орын алмауына кепілдік беретін ықтималдық кеңістігінің нақты бір элементін табуға мүмкіндік бермейді. Дегенмен, жергілікті лемманың күштірек алғышарттары бар алгоритмдік нұсқалары да бар (Бек 1991; Чжумай және Шейделер 2000). Соңғы кезде Робин Мозер мен Габор Тардос күштірек алғышарттарды қажет етпейтін жергілікті лемманың конструктивті нұсқасын ұсынды.

Мысал

11n нүкте шеңбердің бойына орналастырылып, әр түрлі түстермен боялған болса, әр түс дәл 11 нүктеге қолданылады. Мұндай бояуда әр түстің бір нүктесін қамтитын, бірақ ешбір көршілес нүктелер жұбын қамтымайтын n нүктелер жиынтығы болуы керек. Мұны түсіну үшін, әр түстің нүктесін кездейсоқ таңдап алуды көзге елестетіңіз, барлық нүктелер тең мүмкіндікке ие (яғни, таңдалу ықтималдығы 1/11). Бізге қажетті 11n түрлі жағдай шеңбердегі 11n көршілес нүктелер жұбына сәйкес келеді. Әр жұп үшін осы екі нүктені таңдау мүмкіндігіміз ең көп дегенде 1/121 (егер екі нүкте әр түрлі түс болса, дәл 1/121, әйтпесе 0), сондықтан p = 1/121 деп қабылдаймыз. Берілген (a, b) нүктелер жұбының таңдалуы тек a және b нүктелерінің түсіне байланысты, ал қалған n - 2 түстердегі нүктелердің таңдалған-таңдалмағандығына ешқандай қатысы жоқ. Бұл "a және b екеуі де таңдалады" деген жағдай тек a немесе b нүктесімен түсі ортақ болатын көршілес нүктелер жұбына ғана байланысты екенін көрсетеді. Шеңберде a нүктесімен бір түсті бөлісетін 11 нүкте бар (a нүктесінің өзі де соның ішінде), олардың әрқайсысы 2 жұпқа қатысады. Демек, (a, b) жұбынан басқа a-мен бірдей түске ие 21 жұп бар, және b үшін де осы жағдай орынды. Ең жаман жағдай – егер осы екі жиынтық бір-бірімен қиылыспаса, онда d = 42 деп аламыз. Жергілікті леммаға сәйкес, жағымсыз жағдайлардың ешқайсысы орын алмауының оң ықтималдығы бар, яғни жиынтықта көршілес нүктелер жұбы жоқ. Бұл біздің шарттарымызды қанағаттандыратын жиынтықтың бар екенін білдіреді.