Кіріспе

Американдық цифрлық технология компаниясы Zoran корпорациясы

Zoran Corporation – 1981 жылы құрылған және Кремний алқабында штаб-пәтері орналасқан, негізінен тұтынушы электроникасы үшін интегралды схемаларды (SoC – System on a Chip) жобалауға және сатуға бағытталған көпұлттық цифрлық технологиялар компаниясы болды. Zoran атауы еврей тіліндегі «силиций» сөзінен алынған. Zoran Делавэр штатында тіркелген және Канадада, Қытайда, Англияда, Германияда, Үндістанда, Израильде, Жапонияда, Кореяда, Тайваньда және АҚШ-та кеңселері болған. Zoran Израильмен тығыз байланыста болды, зерттеу және әзірлеме саласында күшті өкілдік етті және Израильдің Өнеркәсіп және сауда министрлігі сияқты ұйымдардан қолдау алды. Әскери, өнеркәсіптік және медициналық қолданысқа арналған сүзгілер мен сигнал процессорларына алғашқы назар аударғаннан кейін, Zoran жаңа мультимедиалық қолданыстар үшін деректерді сығу өнімдеріне көшті және 1990-шы жылдардың соңында бейне түсіру және бейне өңдеуге арналған компьютерлік қосымша карталарында қолданылатын Motion JPEG кодегінің чиптерін жеткізуші ретінде танылды. Мыңжылдық басында сату айтарлықтай өсті, Zoran DVD ойнатқыштарға арналған чиптердің жетекші жеткізушісіне айналды және шамамен 2007 жылға дейін осы мәртебесін сақтап келді. Осы кезеңде DVD ойнатқыштардың өндіріс көлемі күрт өсті және бұл сегменттегі жартылай өткізгіштердің құны жоғары деңгейге жетті. 2005 жылдан бастап Zoran сонымен қатар цифрлық камералардың әлемдік өндірісінің маңызды бөлігіне чиптерді жеткізді. 2008 және 2009 жылдары Zoran АҚШ-та HDTV трансляциясында қолданылатын ATSC стандарттарын қолдайтын LCD теледидарларға арналған тиімді интеграцияланған чиптерді жеткізуде табысқа жетті. 2011 жылы Zoran Ұлыбританияда орналасқан CSR компаниясымен бірікті және қазір CSR бренді мен акцияларымен таныстырылады. Бірігуден кейін CSR Zoran-ның бұрынғы қызметкерлерінің көп бөлігін жұмыстан босатты.

Сигнал өңдеу интегралдық жүйелерінің жеткізушісі

Zoran компаниясы 1981 жылы Юваль Алмог пен доктор Леви Герцберг тарапынан DSP технологиясына басымдық беріп құрылды. 1985 жылы шыққан «Көрініс өлшемі» атты Джеймс Бонд фильміндегі Макс Зориннің ойдан шығарылған компаниясының аты мен қызметтері Zoran Corporation-ның аты мен қызметтеріне ұқсас болғандықтан, фильмде Зорин атының нақты компаниямен байланысы жоқ екенін көрсететін жауапкершіліктен бас тарту қосылуға тиіс болды. Фильмнің өндірушілері зұлым Макс Зорин (Кристофер Уолкен) және оның ойдан шығарылған ұйымына ат қойғанда Zoran Corporation-ның бар екенін білмеген. 1991 жылға дейін Zoran өзінің табысының басым бөлігін әскери, өнеркәсіптік және медициналық салаларда негізгі қолданысқа ие цифрлық сүзгі процессорлары мен векторлық сигнал процессорларынан түйді. 1989 жылы компания жаңа мультимедиялық қолданбаларға арналған деректерді сығымдау өнімдерін әзірлеу және сату үшін қызметін қайта бағыттап, цифрлық сүзгі процессорлары мен векторлық сигнал процессорларын әзірлеуді тоқтатты.

Мультимедиа чиптерін жеткізуші, DVD ойнатқыштар нарығында табысты

Zoran Motion JPEG технологиясын қолданатын компьютерлік бейне өнімдері арқылы кеңінен танылды, және 2001 жылға дейін олар Zoran кірісінің маңызды бөлігін құрады. ZR3606x және ZR3650x (USB интерфейсі бар) құрылғылар отбасы компьютерде бейне түсіру және өңдеу құрылғыларында кеңінен қолданылды. Zoran сонымен қатар ZR38601 сияқты цифрлық аудио өнімдерін ұсынды, ол компьютерлік және үй кинотеатрының цифрлық динамиктері нарығын қолдауға арналған бір чипті цифрлық аудио процессор болып табылады. Zoran үшінші тараптарға NTSC, PAL немесе SECAM теледидар сигналдарын декодтау және кодилеу үшін IP (интеллектуалдық меншік) чип дизайнының ядроларын да ұсынды. 1997 жылы Zoran бағдарламалық қамтамасыз ету негізіндегі сығу өнімдерін ұсынатын және бейне және аудио декодер интегралдық схемалары үшін IP ядроларын жобалайтын CompCore Multimedia компаниясын сатып алды. 1997 жылдан бастап Zoran DVD және Super Video CD қолданбалары үшін MPEG 2 технологиясының жетекші жеткізушісі ретінде бекінді.

DVD бизнесінің танылуы және өнімнің әртараптандырылуы сатып алулар арқылы және бұрылыс нүктесі

2000 жылдың қазан айында Zoran компаниясы Nogatech, Inc. компаниясын сатып алды. Nogatech, Inc. видео құрылғылары мен компьютерлер арасындағы байланысты қамтамасыз ететін интегралдық схемаларды, сондай-ақ түрлі желілердегі видео құрылғылары арасындағы байланысты жасаушы өндіруші болатын. Бұл мәміле аясында Zoran компаниясының 154 миллион долларлық акциялары Nogatech, Inc. компаниясына берілді. 2003 жылы Zoran компаниясы Oak Technology компаниясын 358 миллион долларға сатып алып, өнім портфелін кеңейтті. Осы сатып алу арқылы цифрлық теледидарларда қолданылатын чиптер (алғашқыда TeraLogic компаниясынан алынған), сондай-ақ сиялы, лазерлік, көп функциялы принтерлерде және өнеркәсіптік бейнелеу жабдықтарында қолданылатын чиптер мен бағдарламалық жасақтама қосылды. Zoran сонымен қатар оптикалық жад технологиясына қатысты интеллектуалдық меншікті сатып алды, оны DVD жазғыштары үшін арналған чиптерде пайдалануды жоспарлады. DVD чиптерінің сатылымы 2004 жылдың екінші тоқсанында ең жоғары деңгейге жетті, бірақ Қытайдағы айтарлықтай қор түзету Zoran компаниясына үлкен әсер етті. Содан кейін DVD өнімдерінен түсетін кірістер 2004 жылдың ортасына дейін кірістердің басым бөлігін құрағаннан кейін 2010 жылға қарай кірістердің 8%-ына дейін төмендеді. DVD чиптерінен түскен кірістерге орташа сату бағасының күрт төмендеуі және DVD ойнатқыш чиптерінің тауар ретінде қарастырылуы әсер етті, нәтижесінде кірістер мен пайда маржасы төмендеді және төмен бағалы бәсекелестердің күшеюіне байланысты нарық үлесі жоғалды.

DVD емес өнімдер желілерінің өсуі

2005 жылға қарай, оның бұрынғы JPEG тәжірибесіне негізделген цифрлық камера процессорларына арналған COACH өнімдері маңызды бола бастады және Зоранның кейінгі жылдарындағы ең ірі кіріс көзіне айналды. Oak компаниясынан сатып алынған принтерлік/бейнелеу бизнесі де кірістің шамамен 20% үлесін тұрақты түрде қамтамасыз етті. Ұялы телефон нарығына бағытталған Зоран 2004 жылы Emblaze Semiconductor компаниясын (Израильде, Зоранның көптеген ҒЗЖ мекемелеріне жақын орналасқан) 54 миллион долларға сатып алды. Нәтижесіндегі ұялы телефондарға арналған мультимедиялық процессорлар өнімдері 2008 жылы LG камералық телефондар үшін өндіріспен шектеулі сәттілікке жетті, бірақ өсуді жалғастыра алмады және Зоран 2009 жылдың үшінші тоқсанында осы өнімдер желісін дамытуды тоқтатты. Зоранның кірісі мен таза табысы 2007 жылы ең жоғары деңгейге жетті, кіріс 507 миллион долларды, ал GAAP емес таза табыс 71 миллион долларды құрады. 2008 жылы кіріс 439 миллион долларға дейін төмендеді, ал GAAP емес таза табыс 8 миллион долларға дейін азайды. Жалпақ экранды теледидарлар мен приставкаларға арналған DTV өнімдері Зоран үшін бір кезеңде табысты болды, 2008 жылдың үшінші тоқсанында кірістің 35% үлесін алып, ең ірі кіріс көзіне айналды. 2009 жылдың бірінші тоқсанында компанияның кірісінің айтарлықтай төмендеуі күтілгеннен кейін, Зоран АҚШ нарығындағы төмен және орта деңгейдегі LCD теледидарлар бойынша алдыңғы қатардағы позициясының арқасында DTV кірісінің 2009 жылдың екінші және үшінші тоқсандарында кірістің 40% деңгейіне жетіп, кіріс деңгейін сақтауға мүмкіндік алды.

Тәуелсіз компанияның соңғы жылдарындағы құлдырау

2009 жылы Zoran компаниясының кірісі 380 миллион долларды құрады, бұл өткен жылғы 439 миллион доллардан төмендеді, ал GAAP емес таза шығын 13 миллион долларды көрсетті. АҚШ-тағы DTV нарығындағы үлесі 30%-ға жеткендігіне байланысты теледидар кірісі өткен жылға қарағанда 40%-ға өсті. Дегенмен, 2010 жылдың екінші тоқсанында DTV бизнесі қиындықтарға тап болды және осы бизнеске қатысты болжамдар күрт төмендеді. Осы кезеңде DTV және цифрлық камера чиптері нарығында бәсекелестік күшейіп, тауарландыру үрдісі басталды, бұл бұрын Zoran компаниясының DVD чиптері бизнесіне әсер еткен болатын, нәтижесінде орташа сату бағасы және пайда маржасы төмендеді. Zoran компаниясы 2010 жылы кремнийлі RF тюнерлік Microtune Inc. компаниясын шамамен 166 миллион долларға сатып алды. Microtune компаниясының тюнерлік чиптері кабельдік ресиверлер, кеңжолақты кабельдік модемдер, цифрлық теледидар және автомобильдік ойын-сауық нарықтарына бағытталған. Zoran компаниясы 2010 жылы 357 миллион доллар кіріспен 21.5 миллион доллар GAAP емес таза шығын тіркеді, ал 2010 жылдың төртінші тоқсанында 15 миллион доллар шығынға ұшырады. 2011 жылдың екінші тоқсанында, тәуелсіз компания ретіндегі соңғы тоқсанында кіріс 83 миллион долларға дейін төмендеді, GAAP емес таза шығын 18 миллион долларды құрады, бірақ 2011 жылдың үшінші тоқсанында кіріс 100 миллион доллардан 105 миллион долларға дейін өседі деп болжанды.

CSR plc бірігуі

2011 жылдың 21 ақпанында Zoran компаниясы Ұлыбританияда орналасқан, сымсыз байланыс (WLAN және Bluetooth соның ішінде) және GPS сияқты геолокациялық чип технологияларының әлемдік көшбасшысы CSR компаниясымен бірігу туралы хабарлады. Zoran компаниясының бизнес перспективасы нашарлағандықтан, маусым айында Zoran үшін жасалған ұсыныс бастапқыда келісілген шамамен 679 миллион доллардан шамамен 484 миллион долларға төмендетілді (барлық акциялармен жүзеге асырылатын мәміле негізінде), бірақ оған ірі ақшалай үлесі қосылды. Қазір Zoran CSR брендімен сауда жасап, бастапқы компания атауы туралы көбінесе еске салынбайды. Zoran бұл мәмілені бірігу деп сипаттады, бірақ CSR басшылығының пікірінше, бұл шындығында сатып алу. Бірігуден кейін CSR Zoran компаниясының бұрынғы қызметкерлерін кең ауқымда жұмыстан босатып, DTV және кремнийлі тюнер бөлімдерін 2011 жылдың соңында жапты, нәтижесінде 800 адам жұмыссыз қалды, бұл кейбір сарапшылардың пікірінше CSR акцияларының бағасын айтарлықтай өсірді. Басқа да бөлімдер қысқартылды, ал 2012 жылдың соңына қарай COACH (камера чипінде) және Quatro (принтер/бейнелеу) өнімдері ғана сақталды. 2013 жылдың желтоқсанында CSR COACH платформасын дамытуды тоқтатып, шамамен 200 адамды жұмыстан босатты. 2014 жылдың 30 маусымында CSR COACH және оған байланысты камера/бейне IP-терін Qualcomm компаниясына сатты. Соңында Qualcomm CSR компаниясын сатып алды.

Өнімдер

Zoran бейнелерді немесе видеоны қысуды қолдайтын, тұтынушыларға және кәсіби мақсаттағы электрондық құрылымдардың кең ауқымында қолданылатын микросхемаларды әзірледі және сатты. Бұларға компьютерлік бейне түсіру және бейне өңдеу құрылғылары, DVD ойнатқыштар, DVD жазғыштар, LCD телевизорлар, цифрлық CRT телевизорлар, цифрлық камералар, қауіпсіздік камералары, цифрлық телевизияға арналған топтық қораптар, принтерлер және олармен байланысты бейнелеу құрылғылары, сондай-ақ ұялы телефондар жатады. Жартылай өткізгіштер индустриясындағы қалыпты жағдайға сәйкес, Zoran – фабрикасы жоқ жартылай өткізгіш компаниясы болатын, микросхемалардың өндірісін TSMC сияқты тәуелсіз құю фабрикаларына тапсыратын. Жартылай өткізгіш микросхемалардан өзге, Zoran клиенттерге жиі сілтемелік дизайнмен бірге, баспалы схемалық тақтаның орналасуы, стандартты конфигурациялар үшін қажетті компоненттердің тізімі, сондай-ақ тиісті микропрограммалық қамтамасыз ету және бағдарламалық құралдарды ұсынатын. Бұл клиентке соңғы өнімді (мысалы, DVD ойнатқыш немесе цифрлық камера) аз инвестициямен және арнайы техникалық білімді қажет етпей, тез әкелуге мүмкіндік берді. Zoran компаниясының сәтті сатылған чиптер отбасыларының мысалдары: DVD ойнатқыштарда кеңінен қолданылған Vaddis өнімдерінің желісі, әсіресе жоғары сапалы HDMI шығысы бар алғашқы модельдерде (Zoran HDXtreme чипін пайдалану арқылы) және Қытайдағы көптеген төмен бағалы өндірушілерде, кең таралған COACH бейнепроцессорлар/бейнепроцессорлар желісі, бұл өнімдер Азиядағы ірі брендтер мен төмен бағалы өндірушілер арасында кеңінен қолданылып, жүздеген миллион дана сатылды, сондай-ақ АҚШ нарығы үшін негізінен ATSC және NTSC стандарттарын қолдайтын LCD телевизорларға арналған SupraHD интеграцияланған SoC шешімдері. Zoran чиптерін пайдаланған белгілі клиенттер мен өнімдерге Samsung, LG, Sharp және Toshiba брендтерінің DVD ойнатқыштары, Casio, Kodak, Nikon, Olympus, Pentax, Samsung және Sony брендтерімен сатылатын цифрлық камералар, Canon, Epson, HP, Lexmark және Samsung брендтерінің бір функциялы және көп функциялы принтерлері (SoC-термен қатар бағдарламалық қамтамасыз ету лицензияларын қамтиды) кірді.