«Жалбыр аралардың құпия өмірі» – Сью Монк Киддтің 1964 жылғы Оңтүстік АҚШ-тағы нәсілдік дискриминация, өсу және ізденіс туралы романы. Кітаптар тізімі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2001 жылы жазылған Сью Монк Киддтің кітабы. «Арылардың құпия өмірі» – американдық автор Сью Монк Киддтің романы. Оқиға 1964 жылы Американың оңтүстігіндегі азаматтық құқықтар қозғалысы кезеңіндегі жоғалту, адалдыққа қиянат және түрлі нәсілдік қарым-қатынастар аясында жасөспірім қыздың өмірге қадам басу жолы туралы баяндайды. Кітап сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізіміне енді. 2004 жылы «Book Sense Book of the Year Awards» (жұмсақ мұқабалы кітаптар) сыйлығының иегері атанды және «Фикция үшін Orange Broadband Prize» сыйлығына үміткер болды.
2001 book by Sue Monk Kidd
The Secret Life of Bees is a novel by the American author Sue Monk Kidd. Set in 1964, it is a coming of age story about loss, betrayal, and the interracial landscape of the civil rights era of the American South. The book received critical acclaim and was a New York Times bestseller. It won the 2004 Book Sense Book of the Year Awards (Paperback), and was nominated for the Orange Broadband Prize for Fiction.
Сюжет
1964 жылы Оңтүстік Каролина штатының Сильван қалашығында 14 жасар Лили Мелисса Оуэнс өзінің қатыгез әкесі Т.Рэймен және оның афроамерикалық қызметші қызы Розалинмен бірге тұрады. Лилидің өмірінің көп бөлігі анасы өлтірілген түні болған оқиғаның бүктелген естелігімен байланысты. Лили өзінің жатын бөлмесінде араларды табады. Розалин "снайф-сусын" үш ақ нәрестеге құйып жібергені үшін тұтқындалғаннан кейін, Лили оны ауруханадан шығарып, қаладан кетуді шешеді. Екеуі Тибуронға, Оңтүстік Каролинаға, Лилидің анасы Дебораның иелігіндегі "Қара Мадонна" деп аталатын Мәриям ананың бейнесі артына жазылған жерге қарай жол жүріп бастайды. Олар Тибуронға жету үшін азық-түлік пен үміт аз болғандықтан, орманды аралап бір түнді өткізеді. Олар дүкеннен түскі тамақ сатып алады, Лили сол "Қара Мэридің" суретін таниды, бірақ бал құтысының жанында. Розалин мен Лили балдың шығу тегіне, Боутрайттардың үйіне баратын жолды алады. Олар балды шығаратын Боутрайт әпке-қарындастарымен танысады: тамыз, мамыр және маусым, барлығы қара. Лили бауырларымен кездескенде жетім болу туралы аңыз ойлап шығады. Лилидің әңгімесіне сенген Огаст, Джун және Мэй Лили мен Розалинді өздерімен бірге тұруға шақырады. Олар қайық жасаушылардың, сондай-ақ ара бағудың тәсілдерін үйреніп алады. Жаңа үйде және жаңа отбасында Лили бауырлары дайындаған Қара Мадонна балы туралы көбірек біледі. Ол Аугусттың мейірімділігі үшін оны қайтару үшін ара бағушы болып жұмыс істей бастайды, ал Розалин үйде жұмыс істейді. Лили Мейдің егіз әпкесі Эйприлдің өздерін өлтіргенін біледі. Ол Джунның жігіті Нилге некеден бас тартуын және онымен флирт жасауын бақылайды. Лили мен Розалин де әйел бауырластардың діни рәсімдерін көреді. Олар өз үйінде "Марияның қыздары" деп аталатын ғибадатхана өткізеді. Олар "Қара Мария" немесе "Ауылжыңдық әйел анамыз" мүсінін сақтап қалды, ол шын мәнінде ежелгі кеме басына қойылған, Август құл болған Обадия есімді адамның бұл мүсінді қалай тапқаны туралы әңгімелейді. Құлдықта жүрген ерлер мен әйелдер Құдай олардың құтқарылу туралы дұғаларына жауап берді деп ойлады, және "оларға жұбаныш жіберіп" және "оларға бостандық жіберіп". Бұл оларға үміт берді, және бұл сан ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келді. Лили ақырында Захпен, Августтың құдасымен кездеседі. Көп ұзамай олар бір-біріне деген сезімдерін дамытады. Олар бір-бірімен мақсат бөліседі. Лили мен Зак екеуінің де мақсаттарына жету мүмкін емес, бірақ олар бір-бірін оларды жүзеге асыруға талпындырады. Зах "аяқ жапқан заңгер" болғысы келеді, яғни ол осы аймақтағы алғашқы қара нәсілді адвокат болады. Лили қысқа әңгімелер жазушы болғысы келеді. Лили Августқа шындықты айтуға тырысады, бірақ оны Балға шығарып жатқан Зак үзіп тастайды. Олар дүкенге барып, бір-екі нәрсе сатып алады. Закты оның дүкенде кездескен достары ақ адамға кока-кола құйып жіберген соң тұтқындады, бірақ олардың ешқайсысы оны кім жасағанын айтпайтын болды. Зах пен оның достары тұтқындалып, түрмеге қамалады. Боутрайттар үйі төзімсіз эмоциялық оқиғадан қорқып, Мейге айтпауға шешім қабылдады. Құпия ұзақ уақыт жасырын қалмайды және Мей депрессиядан қатал күйге түседі. Мей үйден шығып, жоғалып кетеді. Тамыз, маусым, Лили мен Розалин оны іздеп жүріп, өзенде өлі жатқан күйін табады. Бұл өз-өзіне қол жұмсау сияқты, себебі Мэй Зактың тұтқындалуынан қатты күйзелген. Төрт күн бойы ұйқысыз күту рәсімі өткізіледі. Сол уақытта Зак айып тағылмай түрмеден босатылады, ал қара маталар жоқтауды бейнелеу үшін ұяларға жауып тасталады. Мейдің өзін-өзі өлтіру хаты табылды және онда ол былай дейді: "Менің өлім уақытым келді, ал сіздің өмір сүру уақытыңыз келді. Бұзбай-ақ қойыңыз". Август мұны Джунды Нилге үйленуге шақыру деп түсіндіреді. Кейіннен Мей жерленеді. Өмір қайғыдан кейін қалыпты жағдайға оралады, Боутрайт үйін қайтадан біріктіреді. Бірнеше рет бас тартқан соң, Джун Нилге өз қолын беруге келіседі. Зах Лилиге бір күні бірге болатынын және екеуінің де мақсаттарына жететініне уәде береді. Лили ақыры анасы туралы шындықты біледі. Август анасының бала күтімі болып, оны тәрбиелеуге көмектесті. Т. Реймен некеде қиындықтар туындағаннан кейін, Дебора кетіп, Боутвиртс отбасында тұруға кетті. Ақырында ол оны біржола тастап, Лилиді алуға үйлеріне оралды. Дебора үйін жинап, кетіп бара жатқанда, Т.Рэй үйіне оралды. Олардың айтысы жанжалдауға айналып, Дебора тапанша ұстап алды. Қысқа күресінен кейін қару еденге құлап, Лили оны көтеріп алды, ал қару ДЕБОРАНЫ өлтіріп,...
In the fictitious town of Sylvan, South Carolina in 1964, 14 year old Lily Melissa Owens lives with her abusive father, T. Ray, and her African American maid, Rosaleen. Much of Lily's life has been shaped around the blurred memory of the afternoon her mother was killed. Lily discovers bees in her bedroom. Then, after Rosaleen is arrested for pouring her bottle of "snuff juice" on three white men, Lily breaks her out of the hospital and they decide to leave town. The two begin hitch hiking toward Tiburon, South Carolina, a place written on the back of an image of the Virgin Mary known as the “Black Madonna,” which Deborah, Lily's mother, had owned. They spend a night in the woods with little food and little hope before reaching Tiburon. There, they buy lunch at a general store, and Lily recognizes a picture of the same "Black Mary" but on the side of a jar of honey. Rosaleen and Lily receive directions to the origin of the honey, the Boatwright residence. They are introduced to the Boatwright sisters, the makers of the honey: August, May, and June, who are all black. When Lily meets the sisters she makes up a story about being an orphan. Believing Lily's story, August, June, and May invite Lily and Rosaleen to stay with them. They learn the ways of the Boatwrights, as well as the ways of bee keeping. With a new home and a new family for the time being, Lily learns more about the Black Madonna honey that the sisters make. She begins working as August's bee keeping apprentice to repay her for her kindness, while Rosaleen works around the house. Lily finds out that May had a twin sister, April, who died by suicide with their father's shotgun when they were younger. She watches June's ongoing flirtations with, and refusals of marriage to, her boyfriend Neil. Lily and Rosaleen also get to see the sisters' religious ceremonies. The sisters hold service at their house which they call "The Daughters of Mary." They keep a statue of the "Black Mary", or "Our Lady of Chains", which was actually a figurehead from the bow of an ancient ship, and August tells the story of how a man by the name of Obadiah, who was enslaved, found this figure. The enslaved men and women thought that God had answered their prayers asking for rescue, and "to send them consolation" and "to send them freedom". It gave them hope, and the figure had been passed down for generations. Lily eventually meets Zach, August's godson. They soon develop intimate feelings for each other. They share goals with each other while working the hives. Both Lily and Zach find their goals nearly impossible to meet but still encourage each other to attempt them. Zach wants to be the "ass busting lawyer", which means he would be the first black attorney in the area. Lily wants to be a short story writer. Lily attempts to tell August the truth but is interrupted by Zach, who takes her for a honey run. They stop at a store to pick up a few things. Zach gets arrested after one of his friends, who they had met at the store, throws a Coke bottle at a white man, and none of them will tell who did it. Zach and his friends are arrested and put in jail. The Boatwright house decides not to tell May in fear of an unbearable emotional episode. The secret does not stay hidden for long and May becomes catatonic with depression. May leaves the house and goes missing. August, June, Lily and Rosaleen go looking to find her and end up finding her lying dead in the river with a rock on her chest. It looks to be a suicide, due to May's distress from Zach being arrested. A vigil is held that lasts four days. In that time, Zach is freed from jail with no charges, and black cloth is draped over the beehives to symbolize the mourning. May's suicide letter is found and in it she says, "It's my time to die, and it's your time to live. Don't mess it up." August interprets this as urging June to marry Neil. May is later buried. Life begins to turn back to normal after a time of grieving, bringing the Boatwright house back together. June, after several rejections, agrees to give her hand in marriage to Neil. Zach vows to Lily that they will be together someday and that they will both achieve their goals. Lily finally finds out the truth about her mother. August was her mother's nanny, and helped raise her. After her marriage to T. Ray began to sour, Deborah left and went to stay with the Boatwrights. She eventually decided to leave him permanently and returned to their house to collect Lily. While Deborah was packing to leave, T. Ray returned home. Their ensuing argument turned into a physical fight during which Deborah got a gun. After a brief struggle, the gun fell to the floor, which Lily picked up and the gun accidentally discharged, killing Deborah. While Lily is coming to terms with this information, T. Ray shows up at the Boatwright residence, also known as the pink house, to take her back home. Lily refuses, and T. Ray flies into an enraged rampage. He has a violent flashback which brings him around. August steps in and offers to let Lily stay with her. T. Ray gives in and agrees. However, right before T. Ray leaves the Boatwright house, Lily asks him what really happened the day her mother died. T. Ray confirms that Lily was the one to, accidentally, kill her mother Deborah.
Кейіпкерлер
Лили Мелисса Оуэнс: 14 жасар әңгімеші. Лили – Дебора мен Т. Рей Оуэнстің қызы және жалғыз баласы. Лили оқу мен жазуды ұнатады. Т. Рей Оуэнс: Лилидің зорлық көрсеткен әкесі және Дебора Фонтанел Оуэнстің жесірі. Ол осы романның басты қарсы кейіпкері. Дебора Фонтанел Оуэнс: Лили Оуэнстің қайтыс болған анасы және Т. Рей Оуэнстің әйелі. Дебора Лили 4 жаста болғанда оқтан туған оқиғада қаза тапты. Дебора Вирджинияда жерленген. Розалин "Жули" Боутворт Дейз: Лилидің үйіндегі және көршілерінің қара нәсілді қызметшісі, сонымен қатар Лилидің қорғаушысы және аналық бейнесі. Ол кітаптың көп бөлігінде Лилидің ең жақын досы. Август Боутрайт: Боутрайт әпкелерінің үлкені, ара шаруашылығымен айналысады және қоғамда құрметті бизнесмен. Август Дебораның ең жақын досы болған. Джун Боутрайт: Мэй Боутрайт пен Август Боутрайттың әпкесі. Ол мектеп мұғалімі және музыкант. Джун Август пен Мэйден бейіштеу және талапкер. Мэй Боутрайт: Август пен Джун Боутрайттың әпкесі. Оның 15 жасында өз-өзіне қол жұмбақ жасаған егіз әпкесі болған, сол себепті ол эмоционалды жағынан сезімтал. Закари "Зах" Тейлор: Августтың көмекшісі және құдасы, оған ара ұяларын күтуде көмектеседі. Ол жергілікті қара нәсілді мектепте оқитын футболшы. Ол заңгер болғысы келеді. Зах – Лилидің басты сүйікті адамы. Нейл: Джун сабақ беретін мектептің директоры. Ол Джунға бірнеше рет үйлену ұсынысын жасаған. Ақырында ол Джуннің күйеуі болады. Мэридің қыздары: Кресси, Куини және оның қызы Вайолет, Лунелл, Мейбили және күйеуі Отиспен бірге келетін Қант қыз. Олар – Тізгінмен шектелген Анамыздың ізбасарлары.
Lily Melissa Owens: The 14 year old narrator of the story. Lily is the daughter and only child of Deborah and T. Ray Owens. Lily loves to read and write. T. Ray Owens: The abusive father of Lily and the widower of Deborah Fontanel Owens. He is the main antagonist of this novel. Deborah Fontanel Owens: The deceased mother of Lily Owens and wife of T. Ray Owens. Deborah died in a gun accident when Lily was 4. Deborah is buried in Virginia. Rosaleen "July" Boatwright Daise: The black maid of Lily's household and other neighbors, also acts as Lily's protector and mother figure. She is Lily's best friend for most of the book. August Boatwright: The eldest of the Boatwright sisters, a beekeeper, and a well respected businesswoman in the community. August was Deborah's best friend. June Boatwright: The sister of May Boatwright and August Boatwright. She is a school teacher and musician. June is more serious and stubborn than August and May. May Boatwright: The sister of August and June Boatwright. She had a twin sister, April, who committed suicide when she was 15, and as a result of April's death she is emotionally sensitive. Zachary "Zach" Taylor: August's assistant and godson who helps her with the hives. He is a football player who attends the local black high school. He wants to become a lawyer. Zach is Lily's main love interest. Neil: The principal at the school where June teaches. He has proposed multiple times to June. He eventually becomes June's fiance. The Daughters of Mary: Cressie, Queenie and her daughter Violet, Lunelle, Mabelee, and Sugar Girl who attends with her husband, Otis, the one man of the group. They are followers of Our Lady of Chains.
Тақырыптар
Романда дін, еңбек, табиғат, нәсілшілдік, жетімдік және тастап кету, психикалық денсаулық және өзін-өзі өлтіру сияқты көптеген тақырыптар қамтылған. Лилидің аналық бейне іздеуі – оның өзінің жеке басын тану жолының бір бөлігі. Лили осы саяхат барысында өзін қабылдау мен өзін кешіруге үйренеді. Bildungsroman Лилидің отбасы мен әлемдегі өз орнын түсінуге және өткен оқиғаларының ауыртпалығын жеңуге жасаған күресін көрсетеді. Тағы бір тақырып – 1960 жылдардағы Американың оңтүстігіндегі тарихи ахуал мен нәсілшілдік. Романда полицияның қара нәсілді адамдарға қатыгездікпен қарауы, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар заңы және түрлі нәсіл өкілдері арасындағы қарым-қатынасқа байланысты дау-дамаylar айтылады. Психикалық денсаулық – осы әңгіменің маңызды тақырыптарының бірі. Апрель мен Май, сондай-ақ Лилидің анасы да түрлі психикалық ауруларға шалдыққан. Бұл туралы тікелей айтылмаса да, Май аутизм спектрінің белгілерін көрсетеді (гиперэмпатия, шектеулі және стереотипті мінез-құлық, сөйлеу аномалиялары).
The novel has many themes, including religion, labor, nature, racism, orphanhood and abandonment, mental health and suicide. Lily's search for a mother figure is a part of the greater journey into her own identity. Lily learns about self acceptance and self forgiveness during this journey. The Bildungsroman showcases Lily's struggle to understand her role in her family and the world and work through her trauma. Another theme is the historical setting and racism in 1960s American South. The novel mentions police mistreatment of Black people, the Civil Rights Act of 1964, and the controversy of interracial relations. Mental health is another theme prevalent in the story. April and May, as well as Lily's mother, are affected by various mental illnesses. Although this is not stated directly, May exhibits symptoms of autism spectrum disorder (hyperempathy, restricted and stereotyped behaviour, speech abnormalities).
Символизм
"Арналардың құпия өмірі" кітабында бірнеше маңызды символдар мен мотивтер бар. Бір маңызды символы – бал аралары мен балға қатысты заттар. Бал аралары – романның басты символы және мотиві. Аралар екі маңызды нәрсенің символы: нұсқау және әйелдер қауымының күші. Бұл тақырыпта көрінеді. Басты тақырып – Лилидің анасымен немесе аналық бейнемен байланыс іздеуі. Оқиғада ол көптеген күшті әйелдермен кездеседі. Ол Розалинмен ғана емес, ол Лилиге анасының орнын басады, сонымен қатар Боутрайт апалы-сіңлілерімен және Мэридің қыздарымен кездеседі, олар аралармен байланысты әйелдер қауымының күшін арттырады. Бал аралары ұйымдасқандықты немесе "цивилизацияланған қоғамда өмір сүруді" де білдіреді. Бұл қара қоғамға, әсіресе, осы романдағы Боутрайт апаларына қатысты болуы мүмкін. Аралар өте ұйымдасқан, әрбір ара өз жұмысын орындауы керек. Романда: «Егер патшайым араны ұядан алып кетсе, басқа аралар оның жоқ екенін сезінеді» деген сөз бар. Мейдің егіз інісі Эйприл қайтыс болғаннан кейін, Мей бұрынғыдай болмады. Ол егіз інісі қайтыс болғаннан кейін эмоционалды түрде осал болды. Мей өз өмірін өзі қиғаннан кейін, Боутрайт апалы-сіңлілері тағы да қайғыны басып өтуді және «жоғалған аралармен» бірге өмір сүруді үйренуге мәжбүр болды.
There are a couple big symbols and motifs in The Secret Life of Bees. One major symbol is the bees and bee related objects. Bees are a main symbol and motif in the novel. Bees are a symbol of two main things: Guidance and the power of a female community. This is seen in the theme. A major theme is that Lily is looking for a connection to her mother or some mother figure. In the story, there are many strong women she meets. She not only grows up with Rosaleen, who is a surrogate mother to Lily, but she also meets the Boatwright sisters and the Daughters of Mary who enhance this symbol of power in a female community in relation to bees. Bees can also symbolize organization or “living in a civilized community.” This can be connected to the black community and specifically the Boatwright sisters in this novel. Bees are very organized, and every bee needs to do its job. In the novel, there is a quote which says, “when a queen bee is taken from a hive, the other bees notice her absence” and it is very similar with the Boatwright sisters. Once May’s twin, April, died, May was never the same. She was emotionally sensitive after her twin passed. Once May took her own life, the Boatwright sisters, once again, had to learn how to move on and live with a loss and “missing bees.”
Бал – даналық пен білімді білдіреді. Сюжетте Лили бал құтысындағы қара Мэриді іздейді, ал осы балдың көзін тапқаннан кейін Боутрайт апалары Лили мен Розалинді қабылдап, олардың даналығымен және білімімен бөлісе бастайды. Бұл аралар, өмір, Лилидің әкесі Т.Рей және Лилидің анасы Дебора туралы білім мен түсініктерді қамтиды.
Honey represents wisdom and knowledge. In the plot, Lily is looking for the black Mary that is on a honey jar, and after finding the source of this honey, The Boatwright Sisters take Lily and Rosaleen in, and begin to share their wisdom and knowledge. Wisdom and knowledge about bees, life, Lily’s dad, T. Ray, and Lily’s mother, Deborah.
Қабылдау
Кітапты қабылдау көбінесе жағымды болды. Романда азаматтық құқықтар қозғалысының мәселесі көтерілгенімен, USA Today басылымы роман Лилидің "өзін қабылдау, иман және еркіндікке" қарайтын жолына көбірек ден қойғанын айтты. Роман алғаш рет 2001 жылы жарық көрді, содан бері алты миллионнан астам данасы сатылып, 35 елде басылды. Сонымен қатар, ол екі жарым жыл бойы New York Times бестселлер тізімінде тұрды. 2004 жылы ол "Жыл кітабы" атағын алды. Бұған қоса, Good Morning America бағдарламасының "Оқыңыз" кітап клубының таңдауына ілікті және Англиядағы Orange Prize сыйлығына үміткер болды.
The reception of the book was generally positive. Although the novel does include the underlying theme of the civil rights movement, USA Today felt the novel focused more on Lily's journey towards "self acceptance, faith and freedom". The novel was originally published in 2001, and has since sold more than six million copies and has been published in 35 countries. It also stayed on the New York Times best seller list for two and a half years. In 2004, it was named the "Book Sense Paperback of the Year". It was also one of Good Morning Americas "Read This" Book club picks, and was nominated for the Orange Prize in England.
Фильмге бейімделу
Кітап 2008 жылы Джина Принс Байтвуд режиссерлік етіп, сценарийін жазған, ал Уилл Смит продюсерлік еткен фильмге бейімделді. Джеда Пинкетт Смит атқарушы продюсер болды. Queen Latifah Аугуст Боатрайт рөлін, Дакота Фэннинг Лили рөлін, Алисия Кис Джун Боатрайт рөлін, Дженифер Хадсон Розалин рөлін, ал Софи Оконедо Мей Боатрайт рөлін сомдады.
The book was adapted into a film in 2008, directed and written by Gina Prince Bythewood and produced by Will Smith, with Jada Pinkett Smith as the executive producer. Queen Latifah played August Boatwright, Dakota Fanning played Lily, Alicia Keys played June Boatwright, Jennifer Hudson played Rosaleen, and Sophie Okonedo played May Boatwright.
Сахналық музыкалық бейімдеу
Кітап сахналық мюзикл ретінде бейімделген. 2017 жылы «Нью-Йорк сахнасы және киносы» мен Вассар бірлесіп семинар өткізді. «Бал араларының құпия өмірі» мюзиклінің әлемдік премьерасы 2019 жылдың 12 мамырында Бродвейдегі «Атлантик» театрында алдын ала көрсетімдермен басталды, ал ресми ашылуы 13 маусымда өтті. Мюзиклдің либреттосын Линн Ноттедж жазды, музыкасын Дункан Шейк, ал әндер сөздерін Сьюзан Биркенхед жазды. Мюзиклді Сэм Голд қойды, Розалин рөлінде Сейкон Сенгбло, Лили рөлінде Элизабет Титер, ал Боатвитт әпкелерінің ара шаруашылығындағы рөлінде ЛаЧанзе, Эйса Дэвис және Анастасия МакКлески ойнады.
The book has been adapted as a stage musical. A workshop was produced by New York Stage and Film & Vassar in 2017. The world premiere musical adaptation of The Secret Life of Bees was held at the Off Broadway Atlantic Theater Company on May 12, 2019 in previews, with the official opening on June 13. The musical's book is written by Lynn Nottage, with music by Duncan Sheik and lyrics by Susan Birkenhead. The musical is directed by Sam Gold and features Saycon Sengbloh as Rosaleen, Elizabeth Teeter as Lily, and LaChanze, Eisa Davis and Anastacia McCleskey as the Boatwight beekeeping sisters.