Кіріспе
Азиялық американдықтар тарихы мен өмірін академиялық тұрғыдан зерттеу. Азиялық американдық зерттеулері – 1960 жылдары пайда болған академиялық сала. Ол азиялық американдықтарға қатысты тарихты, мәселелерді, әлеуметтануды, дінді, өмірлік тәжірибені, мәдениетті және саясатты сын тұрғысынан қарастырады. Бұл сала африкалық-американдық зерттеулері, латиноамерикандық зерттеулері және американдық аборигендерді зерттеу сияқты басқа этностық зерттеулермен тығыз байланысты. 2020 жылдан бері Азиялық американдық зерттеулері АҚШ-тың бірқатар штаттарының K 12 мектептеріндегі оқу бағдарламасына енгізіліп оқытылуда.
Asian American Studies is an academic field originating in the 1960s, which critically examines the history, issues, sociology, religion, experiences, culture, and policies relevant to Asian Americans. It is closely related to other Ethnic Studies fields, such as African American Studies, Latino Studies, and Native American Studies. Since the 2020s, Asian American Studies has begun to be taught at as part of the K 12 curriculum of a number of American states.
Тарих
Азиялық-американдық зерттеулер 1960 жылдардың соңында Сан-Франциско мемлекеттік университетінде және Берклидегі Калифорния университетіндегі этникалық азшылық студенттерінің «Үшінші әлемді азат ету фронты» ұйымдастырған ереуілдерінің нәтижесінде ғылыми зерттеу саласы ретінде пайда болды. Студенттер колледж сабақтарында АҚШ-тағы түрлі этностық топтардың тарихын олардың өзінің көзқарастары бойынша оқытуды, этникалық зерттеулер бағдарламасын құруды, қара зерттеулер бөлімін кеңейтуді, түрлі этностық топтардан келген студенттерді көптеп қабылдауды және осындай оқытушыларды тұрақты қызметке тағайындауды талап етті. Этностық зерттеулерге деген сұраныс бастапқыда университеттердегі оқу бағдарламаларындағы еуроцентристік көзқарасқа қарсы реакция болды. 1968 жылғы ереуілдің нәтижесінде Сан-Франциско мемлекеттік университетінде Америка үндістерін зерттеу, азиялық-американдық зерттеулер, африкалық зерттеулер және латино/а зерттеулерінен тұратын Этностық зерттеулер колледжі (сол кезде АҚШ-тағы осындай академиялық бөлімнің жалғыз үлгісі) құрылды. Берклидегі Калифорния университетінде салыстырмалы этникалық зерттеулер, азиялық-американдық және азиялық диаспораны зерттеу, чикано/а және латино/а зерттеулері, сондай-ақ американдық аборигендерді зерттеуден тұратын Этностық зерттеулер кафедрасы ашылды. Азиялық-американдық зерттеулерге деген сұраныс 1970 жылдардан бастап елдегі колледждер мен университеттерде жаңа факультеттер ашуға себеп болды. 1979 жылы осы саладағы оқыту мен ғылыми зерттеулерді дамыту мақсатында Азиялық-американдық зерттеулер қауымдастығы құрылды. 1991 жылы 23 колледж мен университет Азиялық-американдық зерттеулер қауымдастығының «Калифорнияның шығысы» атты ұйымын құрды. Бұл ұйымның мақсаты – саланы Калифорнияға шоғырланған тұжырымдамадан алыстату, азиялық-американдық зерттеулер тарихының көптеген бастаулары мен даму бағыттары туралы айту және филиппин және Оңтүстік Азия америкалықтары сияқты аз зерттелген қауымдастықтарды зерттеуді салаға енгізу болды. Бүгінгі күні Азиялық Америка қорының мәліметінше, АҚШ-тағы колледждер мен университеттердің барлығының 1,6%-ы ғана азиялық-американдық зерттеулер бағдарламасын ұсынады. Азиялық-американдық зерттеулер ұйымдастыру комитеті сияқты ұйымдар студенттермен және профессорлармен бірлесіп, елдегі жоғары білім беру мекемелеріне қосымша бағдарламалар енгізу жөнінде жұмыс істеп жатыр.
Тақырыптар
Азиялық америкалық зерттеулерінің ғалымдары социология, тарих, әдебиет, саясаттану және гендерлік зерттеулер сияқты көптеген салалардан білім алып, өз жұмыстарында әртүрлі көзқарастарды қарастырады және алуан түрлі талдау құралдарын пайдаланады. Азиялық америкалық зерттеулері АҚШ-тағы жеке тұлғалар мен топтардың өзіндік ерекшеліктеріне, тарихи және қазіргі кездегі тәжірибелеріне ден қояды. Осы пәнаралық оқу бағдарламасындағы маңызды ұғымдар мен мәселелер: ориентализм, отаршылдық колониализм, диаспора және трансұлттық байланыстар, гендер және сексуалдық мәселелер, мәдени саясат және медиада бейнелеу.
К-12 оқу бағдарламасы
Колледждер мен университеттердегі азиялық америкалықтарды зерттеу бағдарламалары көбірек кездесе бастағанмен, АҚШ-тың K-12 оқу бағдарламасында азиялық америкалықтар көбінесе назардан тыс қалған. 1969 жылға дейін жасалған зерттеулер тұрақты түрде азиялық америкалықтар тарихының АҚШ тарихы оқулықтарында қамтылмағанын көрсетіп келеді. Штаттық деңгейдегі әлеуметтік-гуманитарлық пәндер стандарты да азиялық америкалық тарихи тұлғаларды тарихи оқу бағдарламаларына енгізбеген.
Иллинойс штаты
2021 жылдың шілдесінде «Азиялық американдық қоғамдық тарихты тең оқыту» (TEAACH) заңына қол қойылды, осылайша Иллинойс штаты АҚШ-тағы барлық мемлекеттік мектептерде азиялық американдықтар тарихының бір бөлімін оқытуды міндеттейтін алғашқы штат атанды. Заңнама 2022-2023 оқу жылынан бастап күшіне енді. Заң жобасына сәйкес, оқу бағдарламасына азаматтық құқықтар саласындағы азиялық американдықтардың үлесі, үкіметте, өнерде, гуманитарлық ғылымдарда және ғылымдағы азиялық американдықтардың еңбектері, сондай-ақ АҚШ-қа азиялық американдық қауымдастықтарының қосқан үлесі енгізілуі тиіс. Иллинойс штатындағы бастауыш және жоғары мектептерде азиялық американдықтардың тарихы және Орта Батыстағы олардың тарихы туралы мазмұн да міндетті түрде оқытылуы керек. TEAACH заңының негізгі авторы – өкіл Дженифер Гонг Гершовиц, ал Иллинойс штатының заң шығарушы органындағы Тереза Мах және Рам Вилливалам сияқты азиялық американдық өкілдерінен зор қолдауға ие болды. Заң жобасын негізінен сенатор Вин Гопал жазды. Сол күні губернатор Мерфи тағы бір заңға (S3764/A3369) қол қойды, ол штаттың Білім беру департаменті құрамында азиялық американдық мұра жөніндегі комиссия құруды көздейді, ол мемлекеттік және жекеменшік мектептер үшін оқу бағдарламасының нұсқауларын әзірлеуге көмектеседі. Бұл заңнамалық бастаманы «Бізді көріңіз» (Make Us Visible - MUV NJ) ұйымының Нью-Джерси бөлімі жетекшілік етті, ол азиялық американдықтар тарихын оқытуды қолдады және мемлекеттік ресурстарды құруға жұмыс істеді.
Коннектикут штаты
2022 жылы Коннектикут штаты мемлекеттік мектептерде Азиялық американдықтар мен Тынық мұхиты аймағының халықтарының (AAPI) тарихын оқытуды міндеттейтін заң қабылдады, ол 2025 жылдан бастап күшіне енеді. Коннектикут штаты мемлекеттік қаржыландырумен осы талапты енгізген алғашқы штат болып табылады, Азиялық американдықтар тарихы бойынша оқу бағдарламаларын әзірлеуге 140 000 доллардан астам қаражат бөлді.
Род-Айленд
2022 жылы Род-Айленд штатының губернаторы Дэн Макки мемлекеттік бастауыш және орта мектептерге азиялық америкалықтар, Гавайи тума халқы және Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары (АА және NHPI) тарихынан бір бөлімді оқу бағдарламасына енгізуді міндеттейтін заңға қол қойды. Бұл заң жобасын Род-Айленд штатының «Бізді көрінеді» ұйымы бастап шығарды және оны өкіл Барбара Энн Фентон Фанг енгізді. Оқу бағдарламасына Род-Айленд және Солтүстік-Шығыстағы АА және NHPI тарихы, сондай-ақ АА және NHPI-дың азаматтық құқықтарға қосқан үлесі де кіреді. Бұл заң елдегі алғашқы рет Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапондық америкалықтарды ұстау туралы оқытуды міндеттейді. Екі партиялық қолдауға ие болған бұл заң жобасын кубалық америкалық заң шығарушылар, өкіл Сьюзан Пласенсия және сенатор Ана Мария Родригес ұсынды. Заң жобасы Өкілдер палатасының отырысында бірауыздан қабылданды және афроамерикалық, латын және еврей заң шығарушыларымен бірлесіп қолдау көрсетілді. Штат жаңа заңға мемлекеттік стандарттарды бейімдеу үшін жұмыс тобын құрды.
Басқа мемлекеттер
Make Us Visible АҚШ-тың 24 штатында бөлімдері бар, олар Азиялық америкалықтардың тәжірибесін K-12 оқу бағдарламасына енгізу жөніндегі жұмыстарын жалғастыруда. Нью-Йоркте сенатор Джон Лю және құрастырушы Грейс Ли Азиялық америкалықтар тарихын штаттық оқу бағдарламасына қосуды талап ететін заң жобасын ұсынды. Аризона штатының сенаторы Джон Кавана Азиялық америкалықтар, Гавайи жергілікті халықтары және Тынық мұхиты аралдарының тарихын K-12 мемлекеттік мектептерінде оқытуды талап ететін заң жобасын ұсынды. Вашингтон штатының сенаторы Т’вина Ноблс Азиялық америкалықтар, Гавайи жергілікті халықтары және Тынық мұхиты аралдарының тарихын K-12 мемлекеттік мектептерінде оқытуды талап ететін заң жобасын ұсынды. Вирджинияда құрастырушы Марти Мартинес білім беру стандарттарының өзгерістерін бақылау және кеңес беру үшін Азиялық америкалықтар мен Тынық мұхиты аралдарының тарихын оқыту жөніндегі комиссия құру туралы заң жобасын ұсынды.