Кіріспе

Польшалық футболшы (1974 жылы туған)

Томаш Франковски (; 16 тамыз 1974 жылы туған) – Польшаның бұрынғы кәсіби футболшысы, шабуылшы. Польша Экстракласасында 302 ойында 168 гол соққан ол лига тарихындағы үшінші орынды иеленеді және төрт мәрте лиганың үздік гол соққан ойыншысы атанды. Франковски Польшаның «Висла-Краков» клубында ең үлкен жетістіктеріне қол жеткізді, олармен бірге көптеген ішкі жүлделерді жеңіп алды. Ол сонымен қатар Франция, Жапония, Испания, Англия және АҚШ-та ойнады. Польша ұлттық құрамасы сапында 22 матч өткізіп, 10 гол соқты. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2019 жылы «Азаматтық платформа» партиясынан Еуропалық парламентке сайланды.

Ерте жылдары және Висла Краков

Франковский өзінің мансабын 1991 жылы туған қаласы "Ягелония Биалысток" командасында бастады, содан кейін Францияға барып "РС Страсбург" клубында ойнады (1993–1996), одан кейін Жапонияның "Нагоя Грампус Еight" клубында қысқа ғана уақыт ойнады (1996). Кейін Францияға оралып, "CFP Poitiers" (1996–1997) және "FC Martigues" (1997–1998) командаларында доп тепті, сосын туған еліне қайтып "Висла Краков" сапына қосылды. "Вислада" өткен уақыты оған ең үлкен жетістіктерді әкелді, ол клубқа бес рет Польша чемпионатында (1999, 2001, 2003, 2004, 2005 жылдары), екі рет Польша кубогында (2002 және 2003 жылдары) және 2001 жылы Польша Суперкубогында жеңіс жеткізді. Ол сондай-ақ үш рет лиганың үздік мергені атанды: "Висламен" 1999, 2001 және 2005 жылдары, ал "Ягелониямен" 2011 жылы.

Елік

2005 жылдың тамызында испандық Сегунда Дивизионының «Эльче» клубы Франковскимен келісімшарт жасасты. «Леванте» клубы оны өздері алғанын және «Эльче» оларға 6 миллион еуролық соманы төлеуі керек деп шағымданады. Ол 11 қыркүйекте дәл сол командаға қарсы өткен ойында 1:0 есебімен жеңілгенде 71-ші минутта алаңға түсіп, дебют жасады. Бір аптадан кейін, өз алаңындағы алғашқы ойынында «Полидепортиво Эхидо» командасына қарсы өткен матчта 2:0 есебімен жеңіске жетіп, есеп ашты. «Эстадио Мануэль Мартинес Валеро» стадионында өткізген уақытында ол 14 ойында сегіз гол соқты, оның ішінде 8 желтоқсанда «Нумансия» командасына қарсы өткен матчта 4:1 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады.

Вулвергемптон Вондерерс

2006 жылдың 25 қаңтарында Франковски «Вулверхэмптон Уондерерс» клубымен 2,5 жылдық келісімшартқа отырды. Англия Футбол лигасының чемпионатында плей-офф орындарына жете алмай, команда төрт ұпайдан қалып қойған болатын. Менеджер Гленн Ходдл оны бақылап, 1,4 миллион фунт стерлингке сатып алды, ал «Эльче» президенті Рамон Суарес шабуылшыны жоғалтқаннан кейін отставкаға кетті. 2006 жылдың тамызында «Вулвс» сапында гол соға алмаған Франковски 2006–2007 маусымында Испанияның екінші лигасының «Тенерифе» клубына жалға берілді. Ол 18 ойында үш гол соқты, оның ішінде 17 қыркүйекте «Геркулес» клубымен 3–2 есебімен өткен ойындағы дебюттік голы да бар. «Молино» жаттығу базасына оралғаннан кейін, менеджер Мик Маккарти шабуылшыға басқа клубқа өтуге мүмкіндік беру үшін күш салуға шақырды, себебі оның келісімшартының мерзіміне бір жыл қалған күйінде ешқандай ұсыныс түспеді. Алайда, маусым алдындағы жаттығуларда тізесіне жарақат алғандықтан, ол ешқандай ойынға қатыса алмады. 2007 жылдың 31 тамызында клуб тараптардың өзара келісімімен оның келісімшартын бұзды.

Чикагодағы өрт

Біршама уақыт ойыннан тыс қалғаннан кейін Франковски «Чикаго Файр» клубына қосылып, 2008 жылдың 19 ақпанында ресми келісімге келді. Ол клуб сапындағы алғашқы және жалғыз екі голын 3 сәуірде «Нью-Ингланд Революшн» командасына қарсы өткен үй матчында соқты. Алайда, маусым жалғасқан сайын оның алаңдағы уақыты азайды және ол команданың қосалқы құрамына тізімге ілігіп те тұрмады. Мұның себебі, оның «Чикаго Файр» бас жаттықтырушысы Денис Хамлетт пен оның жаттықтыру әдісін сынауы болуы мүмкін. 26 қарашада Франковски 2008 жылғы маусымда команданың ең көп жалақы алатын ойыншыларының бірі болғандықтан, клубтың жалақы төлеу шегін азайту мақсатында босатылды.

Ягеллонияға қайту

2008 жылдың 23 желтоқсанында «Ягеллония Белосток» клубы Франковскийдің екі жылдық келісімшарт бойынша туған қаласының командасына қайта оралатынын хабарлады. 2010 жылдың 28 наурызында ол «Арка Гдиня» командасымен өткен матчта 2:0 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты, Фридрих Шерфкені басып өтіп, 132 голмен Экстракласаның барлық кездердегі ең көп гол соққан 9-шы ойыншысы атанды, бұл көрсеткіш әрекеттегі ойыншылардың арасында ең жоғары нәтиже. 2010 жылдың 1 тамызында Франковский «Ягеллония» сапында екінші рет Польша Суперкубогын жеңіп алды, «Лех Познань» командасына қарсы өткен ойындағы жалғыз голды соқты. 2010–11 маусымда ол мансабында төртінші рет 14 гол соғып, команданың үздік бомбардирі атанды. 2013 жылдың 30 наурызында ол Польшаның жоғары лигасындағы 167-ші голын соқты, ал 6 сәуірде 295-ші ойынында 168-ші голын соқты. Осылайша ол Экстракласаның барлық кездердегі үшінші гол соққан ойыншысы атанды, 1950 жылдары Герард Цьеслик орнатқан 167 голдан асып түсті. 2012–13 маусымынан кейін ол футболдан кетті.

Халықаралық мансап

Франковски Польша ұлттық құрамасы сапында 22 ойында 10 гол соқты. Ол халықаралық аренадағы алғашқы ойынын 1999 жылғы 28 сәуірде Чехияға қарсы өткізіп, 2:1 есебімен жеңіске жеткен болатын. Ал келесі жылы Исландияға қарсы тұңғыш халықаралық голын енгізді. 2006 жылы Германияда өткен әлем чемпионатына іріктеу турнирінде Польша құрамасының үздік гол соққан ойыншысы атанды. Алайда, 2006 жылы «Волвз» командасындағы нашар ойыны оны турнирге қатысуға ілікпей қалдырды. Ол бас жаттықтырушы Пауэл Янасты сенімсіздікке ұшыратқандықтан сынға алды және оның тікелейлік танытпауына наразылық білдірді, себебі ол және Ежи Дудек өздерінің құрамнан шығарылғанын жаттықтырушыдан емес, журналистерден естіген. Кейін ол жаңа бас жаттықтырушы Лео Бенхакер басшылығымен ұлттық құрамаға қайта оралды, бірақ тағы да екі ойында ғана алаңға шықты.

Саяси қызмет

Франковский Дональд Туск басқаратын «Азаматтық платформа» партиясының мүшесі. 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында ол Подлясье және Вармия-Мазурия округінен бірінші нөмірмен сайланды. 2021 жылы ол жоспарланған Еуропа Суперлигасына және Әлем чемпионатын екі жылда бір рет өткізуге қарсылығын білдірді.