Кіріспе

1982 жылы Дэвид Винтерс түсірген фильм, 1982 жылғы американдық фильм.

"Соңғы қорқынышты фильм" (сонымен қатар "Фанатик" деп те шығарылған) – Дэвид Винтерс режиссерлік еткен, Джо Спинелл мен Кэролайн Манро бас рөлдерде ойнаған 1982 жылғы американдық қорқыныш комедиясы. Фильмнің сюжеті кинорежиссер болу арманына берілген, Нью-Йорк қаласындағы орта жастағы, өзінсінбеген такси жүргізушінің Канн кинофестиваліне сапары мен өзіне ғашық болған актрисаны қуу тарихын баяндайды. Фильм Франциядағы Канн кинофестивалінде рұқсатсыз түсірілді, бұрын "Манияк" (1980) фильмінде бірге ойнаған актерлер Спинелл мен Манроны қайта қатыстырды. Алғашқы көрсетілімінде фильм жанрлық кинофестивальдерде бірнеше жүлде алып, номинацияға ие болды. 35 мм фильмнің түпнұсқа негативтерінен қанды көріністердің бөліктері қиылып тасталғандықтан, фильм ішінара жоғалған деп есептелді және көбінесе үй бейнежазбаларында ғана қолжетімді болды. 2023 жылы түпнұсқаның толық нұсқасы Францияның La Cinémathèque Française кинотекасында табылды және Severin Films компаниясы оны 4K Ultra HD Blu-ray дискісінде шығару үшін пайдаланды.

Сюжет

Нью-Йорктегі такси жүргізушісі Винни Дюранд өз анасымен бірге өмір сүреді. Ол қорқынышты фильмдердегі актриса Жана Бейтс ойнаған фильмді түсіруді армандайды. Ол Канн кинофестиваліне қатысуға шешім қабылдайды, онда ол өзінің соңғы қорқынышты фильмі "Шыңырау" үшін үздік әйел актер номинациясына ұсынылды, өйткені ол онымен кездесіп, өзінің режиссерлік мансабын бастау үшін оны өзінің фильмінде ойнатуды үміттенеді. Канн кинофестивалінде Жананы менеджері және бұрынғы күйеуі Брет Бейтс, сондай-ақ фильмді түсірген оның жігіті Алан Каннингэм бірге алып жүр. Дюран Джанамен кездесуге тырысады, бірақ оны қабылдамайды, тек агенттік сценарийлер қабылданғанын біледі. Көп ұзамай Яна мен Каннингэм баспасөз конференциясына қатысады, онда ол "Сіз соңғы қорқынышты фильмді жасадыңыз. Қош бол!" деп жазған. Ол Бретпен қонақ үйдегі бөлмеде кездесіп, оның бассыз өлген денесін табады. Кейінірек полициямен қайтып келгенде, оның денесі жоғалып кеткен. Осы уақыт аралығында Дюран Жананы аңдып, камерасымен жасырын түрде түсіреді. Марти Бернштейн, Жананың агенті, Дюранды кездестіріп, онымен қоштасады. Бернштейн "Қызылқай" режиссері Стэнли Клайнмен және оның жеке көмекшісі Сьюзан Арчермен кездеседі, олардың барлығы да Жана алған жазбаларды алғандығын айтады. Полиция хабарланғаннан кейін, олар Бреттің жоғалуы жарнамалық трюк деп санайды. Келесі күні Бернштейн Бреттен хат алады, онда ол Бретпен театрдың көрсетілім залында кездесуі туралы уәде береді. Бернштейнді келген кезде бүркемелі адам өлтіреді. Жана одан әрі баспасөз конференциясына қатысқан кезде Дюран түнгі клубқа барады, онда оны Жана ретінде елестеткен соң стриптизерге шабуыл жасайды. Кейін Стенли Клайнның қорқынышты фильмін көреді, ол оны жиренішті деп санайды. Кейін, Дюран Клайнға сыртта кездескенде, ол оған жағымсыз фильмдер түсірмеу керек деп айқайлайды. Келесі күні жаңалықтарда Бреттің денесі табылғаны туралы хабарланады. Арчер Клайнға оның кетуге ниетті екенін айтады, бірақ ол оны қалуға көндіреді. Сол күні кешке олардың екеуін де өлтірген адам өлтірулерін бейнелеп алады. Сол түні Жана қонақ үйдегі бөлмесінде шашын алып жатқанда, Дюран шарап бөтелкесімен кіргізіп, оны өзінің фильмінде ойнауға итермелейді. Жанна қорқып, оған кетуге бұйырады, Дюран ашуланып шампан бөтелкесін сындырып, оған бұзылған шынымен қорқытады. Бірде қонақ үйдің қызметшісі келіп, кездесуді бұзады, содан кейін Яна қонақ үйдің вестибюлі арқылы қашып кетеді, бұл қонақтар тағы бір жарнамалық трюк деп ойлайды. Дюран күзетілмеген күйінде тоқтап, көрермендерге күлімсірейді, бұл Жананың Каннингэммен бірге көлікпен қашып кетуіне мүмкіндік береді. Келесі күні Каннингэм Жананы өзінің досы Джонатан тұратын француздық ауылдағы шалғайдағы замокқа апарады. Дюран олардың соңынан еріп жүреді. Сол күні кешке ол қамалға жасырын кіреді, оны Жананың жансакшылар қуып шығады, олар қараңғыда тапаншамен атып, Джонатанды байқамай-ақ өлтіреді. Каннингэм мен Яна Каннға марапаттау рәсіміне оралады және ол жалғыз қалғанда, оны Дуран бағындырып, Дуран Дракула мен Жананың құрбандығын ойнайтын сахнаны түсіру үшін қамалға қайтарады. Кенеттен Брет тағы бір камерамен және тапаншамен пайда болады және Дюранды оған бәрін дайындағаны үшін құттықтайды. Брет, бұл оқиғаның артында тұрған қылмыскер және ардагер, Дюран өзінің ұсынысы туралы телефон арқылы хабарласқан күні, ол өзін Жананың оны тастап кеткені үшін өте жақсы күнәкар екенін түсінгенін айтады. Дюран шапанын Бретке лақтырып, қашады. Брет Жананы ұстап, Дюранды сыртқа шығарады. Брет оны сыртқа шығарып жіберді. Дюран мотоциклдің фараларын жағып, Бретті соқыр етеді, ал Жана қашыққа қадам басқанда, ол моторлы арақ алып, Бретті өлтіреді. Каннингэм полициямен бірге келіп, Дюранды Бреттің өлі денесі алдында тұрып, айқайлап жатқанын көреді. Сурет қайтадан келіп, бүкіл оқиғаның Винни Канн кинофестивалінде Жана Бейтспен бірге түсірген фильм екенін көрсетеді, ол қазір Нью-Йорктегі кинотеатрда анасына көрсетіп жатыр.

Тарату және қалпына келтіру үшін ішінара жоғалған пленка

Аяқталған фильм алғаш рет 1982 жылғы 9 қазанда Испанияның Барселона қаласында өткен Ситжес кинофестивалінде көрсетілді. Фильм әртүрлі кинофестивальдерде түрлі марапаттар жеңіп алды. 1983 жылғы шілдеде фильм АҚШ-та «Fanatic» деген атаумен кинотеатрларда көрсетілді. Фильм кең экранды көрсетілімге ие болмады және VHS форматында шығарылды. Алғашқы шығарылымынан кейін фильмнің көп бөлігі түпнұсқа негативтен қиылып алынды, көбінесе оны сақтап қалған VHS нұсқаларында қолданылды. Бұл фильмді жартылай жоғалған туындыға айналдырды. 2015 жылғы Blu-ray нұсқасында олар қолданған дереккөздің зақымдалғаны байқалды. «Rue Morgue» журналы режиссердің түпкілікті көрінісіне қызығушылық танытып, оны қалпына келтіруді өздеріне міндет етті. Олар түрлі мұрағаттар мен коллекционерлерден зерттеуге көмектесуді сұрады. Соңында автор Гийом Ле Дизе Франциядағы «La Cinémathèque Française» кинотеатрында түпнұсқаның 35 мм таспасын таңқаларлық жағдайда тапты. Gizmodo сайтынан Шерил Эдди Спинелл мен оның анасының актерлік шеберлігіне жоғары баға берді. Ол былай деп жазды: «Спинелл әдеттегідей сахнаны керемет меңгереді, бірақ кейіпкерінің анасымен бірге түскен бірнеше сахнадан басқа, оны Спинеллдің нағыз анасы сомдайды, ол оған назар үшін күшті бәсекелес болады». «Dread Central» сайтынан Морган Электра фильмнен ләззат алды және оның екі бас рөлдегі актерлеріне, әсіресе Спинеллге жоғары баға берді. Оның ойынша, «Спинеллдің ойыны – бүкіл фильмнің тірегі» және «Ол рөлді толыққанды ашпаған бір кадрды да елестете алмаймын». Оның жалпы пікірі бойынша, бұл «көптеген қорқыныш жанұяларына ностальгия үшін ұнайтын көңілді фильм». Крис Коффель «Bloody Disgusting» сайтында фильмді мақтап, былай деді: «Мен осы фильмді шынымен жақсы көремін. Менің ойымша, бұл өте қызықты және Спинеллдің әдеттегіден гөрі көбірек актерлік диапазонын көрсетеді. Бұл сонымен қатар өте күтпеген аяқталатын жақсы триллер/детектив. Бәрі толыққанды түсінікті емес, бірақ фильм оны жеткілікті түрде ашып береді, сондықтан мен оған сенемін. Әрине, осы фильмнің партизандық стильде түсірілуі де бар. Топ Каннға барып, рұқсаттарға қарамастан түсірілімдер жүргізді! Сонымен, фильм жақсы. Мен оның жанкүйерімін». 2023 жылғы 4K Ultra HD Blu-ray нұсқасы шыққанда Джон Сквайрс, сондай-ақ «Bloody Disgusting» сайтынан, фильмді ұнатып, мақаласында оны «тамаша фильм және Спинеллдің ең жақсы туындысы» деп жазды.

Марапаттар

Мекеме санаты Жеңімпаз Нәтижесі Сілтеме (Сыртқы сілтемелер) Париж кинофестивалі Ең үздік халықаралық фильм «Соңғы қорқынышты фильм» Сатурн сыйлығы Ең үздік халықаралық фильм Екінші пландағы ең үздік әйел актриса Филомена Спангуоло Ситжес кинофестивалі Ең үздік операторлық Томас Ф. Денов Ресми іріктеу «Соңғы қорқынышты фильм»