Кіріспе
Басқару таңбаларының белгілеуі; карет (^) және әріптен тұрады. Карет белгісі ASCII-дегі басқару таңбаларын белгілеу тәсілі. Бұл белгілеу 1-ші басқару кодына сәйкес келеді, ал алфавит бойынша тізбекпен 26-шы басқару кодына (0x1A) дейін созылады. 1–26 диапазонынан тыс басқару кодтары үшін белгілеу, алфавиттік емес, жақын орналасқан ASCII таңбаларына дейін кеңейтіледі. Көбінесе басқару таңбасын пернетақтада каретті ұстап тұрып, одан кейін көрсетілген таңбаны теру арқылы енгізуге болады. Бұл белгілеу көбінесе пернетақта комбинацияларын сипаттау үшін қолданылады, тіпті басқару таңбасы нақты қолданылмаса да (мысалы, "мәтінді кесу үшін ^X пернесін басыңыз"). Карет белгісі жеке басқару кодтарының мағынасын, түсіндіруін немесе оларға жауап беруін анықтамайды.
Caret notation is a notation for control characters in ASCII. The notation assigns to control code 1, sequentially through the alphabet to assigned to control code 26 (0x1A). For the control codes outside of the range 1–26, the notation extends to the adjacent, non alphabetic ASCII characters. Often a control character can be typed on a keyboard by holding down the and typing the character shown after the caret. The notation is often used to describe keyboard shortcuts even though the control character is not actually used (as in "type ^X to cut the text"). The meaning or interpretation of, or response to the individual control codes is not prescribed by the caret notation.
Сипаттама
Жазба бір таңбадан (әдетте үлкен әріптен) тұрады. Таңбаның ASCII коды 0x40-ты білдіретін биті кері аударылған басқару кодына тең. Пайдалы мнемоника, бұл 1-ден 26-ға дейінгі басқару кодтарын көрсету әсерін тигізеді. Жеті ASCII басқару таңбасы жоғарғы әріпті әліпбиден тысқарыға түсіріледі: 0 (NUL) – , 27 (ESC) – , 28 – , 29 – , 30 – , 31 – және 127 (DEL) –. Мысалдар: Windows CR, LF жаңа жол жұбы үшін "" және экранды тазалау үшін ANSI құтылу тізбегін сипаттау "". Тек 63–95 ("") аралығындағы таңбаларды қолдануға рұқсат етіледі, бірақ пернетақтадан енгізілген кіші әріптерді қолдануға да рұқсат етіледі – олар үлкен әріптерге теңестіріледі. Басқару белгісіне түрлендіру кезінде, '?' ерекшелігін қоспағанда, 0x1F-пен маскилеу бірдей нәтиже береді және кіші әріпті де үлкен әріппен бірдей басқару белгісіне айналдырады. 128–159 (0x80–0x9F) C1 басқару таңбалары сияқты 7 биттен астам биті бар басқару кодтары үшін карет белгісінің сәйкес нұсқасы жоқ. Кейбір бағдарламалар карет белгісін кері қисық сызық және сегіздік сан түрінде ("" арқылы "") көрсетеді. Acorn Computers қолданған жолақты белгілеуді төменде қараңыз.
Examples are "" for the Windows CR, LF newline pair, and describing the ANSI escape sequence to clear the screen as "". Only the use of characters in the range of 63–95 ("") is specifically allowed in the notation, but use of lower case alphabetic characters entered at the keyboard is nearly always allowed – they are treated as equivalent to upper case letters. When converting to a control character, except for '? ', masking with 0x1F will produce the same result and also turn lower case into the same control character as upper case. There is no corresponding version of the caret notation for control codes with more than 7 bits such as the C1 control characters from 128–159 (0x80–0x9F). Some programs that produce caret notation show these as backslash and octal ("" through ""). Also see the bar notation used by Acorn Computers, below.
Тарих
Конвенция кем дегенде PDP 6 (1964) жылға дейін барады. PDP 6 нұсқаулығында C әрпінің үстіне кішкентай бағытталған жоғары қарайтын жебе (↑) қою, яғни C-ден бұрын кішкентай үстіне қарайтын жебе жазу деп сипатталған. 1961 жылғы ASCII-ден 1968 жылғы ASCII-ге ауысу кезінде жоғары қарайтын жебе қайырма белгісіне (caret) айналды.
Бағдарламалық жасақтауда пайдалану
Көптеген компьютерлік жүйелер пайдаланушыға карет белгісінде қолданылатын әріпті ұстап тұрып басу арқылы басқару символын енгізуге мүмкіндік береді. Бұл ыңғайлы, себебі көптеген басқару таңбаларын (мысалы, EOT) тікелей пернетақтадан енгізуге болмайды. Басқару таңбаларын бейнелеудің көптеген тәсілдері болғанымен, осы белгілеу мен теру арасындағы сәйкестік карет белгілеуін көптеген қолданбалар үшін қолайлы етеді. Әдетте, ұстап тұру қажеттілігінен аулақ болатыны жөн, мысалы, кіші әріптер үлкен әріптер сияқты жұмыс істейді. АҚШ пернетақта тізімінде DEL шығарады және ^@ шығарады. Сондай-ақ, ^@ шығару үшін де жиі қолданылады. Карет белгілеуі көптеген бағдарламалардың, әсіресе Unix терминал драйверлерінің және мәтіндік файлдарды қарау құралдарының, мысалы, және командаларының шығысында басқару таңбаларын сипаттау үшін қолданылады. Басқару кодтарын пайдалану шамалы стандартталғанымен, кейбір қолданылулары операциялық жүйеден операциялық жүйеге, тіпті бағдарламадан бағдарламаға өзгеше болуы мүмкін. Жеке басқару кодтарының нақты мағынасы немесе түсіндірілуі карет белгісімен анықталмайды, және ASCII сипаттамасы басқару кодтарына атаулар бергенімен, бағдарламалық құралдар оларға қалай жауап беру керектігін белгілемейді.
Басқа жазулар
Acorn Atom және BBC Micro операциялық жүйелеріндегі GSTrans тізбекті өңдеу API-сі және Acorn Archimedes және одан кейінгі машиналар үшін RISC OS-де карет символының орнына тік сызық таңбасын пайдаланады. Мысалы, ( "control em" деп айтылады, белгісімен бірдей) – жаңа жол символы, ASCII 13. – тік сызықтың коды 124, жоғарыда көрсетілгендей 127-ші символ, ал одан кейінгі символдың кодына 128-ді қосады, сондықтан символдың коды .