Кіріспе

Брайан Керниганның кітабы – «Unix бағдарламалау ортасы». Кітап алғаш рет 1984 жылы Prentice Hall баспасынан жарық көрді. Оның авторлары – Bell Labs қызметкерлері Брайан В. Керниган және Роб Пайк. Бұл кітап Unix операциялық жүйесінің маңызды және алғашқы құжаттарының бірі саналады.

Unix философиясы

Кітап стандартталған кіріс және шығыстары бар шағын, өзара жұмыс істейтін құралдардың Unix философиясын қарастырады. Керниган мен Пайк Unix дизайны мен Unix философиясының қысқаша сипаттамасын береді:

Unix жүйесі көптеген жаңа бағдарламалар мен техникаларды енгізгенімен, оның жақсы жұмыс істеуіне ешбір бағдарлама немесе идея жеке-жеке себеп болмайды. Керісінше, оның тиімділігін бағдарламалау тәсілі, компьютерді пайдалану философиясы анықтайды. Бұл философияны бір ғана сөйлеммен түсіндіру мүмкін болмаса да, оның мәні – жүйенің күші бағдарламалардың өзінен гөрі, олардың арасындағы байланыстардан туындайды. Unix бағдарламаларының көптегені жеке алғанда өте қарапайым шаруаларды атқарады, бірақ басқа бағдарламалармен біріктірілгенде универсалды және пайдалы құралдарға айналады. Авторлар осы кітаптың мақсаты – «Unix бағдарламалау философиясын жеткізу» екенін айтады.

Мазмұны мен тақырыптары

Кітап Unix жүйесіне жаңадан бастағандарға арналған кіріспемен басталады. Содан кейін файлдық жүйе мен қабықтың негіздері қарастырылады. Оқырман сүзгілерді қолданудан бастап, Unix үшін сенімді қосымшаларды бағдарламалау үшін C тілін қалай пайдалануға болады, сондай-ақ grep, sed, make және AWK негіздері сияқты тақырыптармен танысады. Кітап yacc-ты қолданып бағдарламалау тілінің синтаксистік талдаушысын жасау, құжаттарды пішімдеу үшін ms және mm-мен troff-ты пайдалану, tbl, eqn және pic алдын ала өңдеушілері және man макросы жинағымен man беттерін жасау бойынша оқулықпен аяқталады. Қосымшаларда ed редакторы және жоғарыда аталған бағдарламалау тілі, "hoc" деп аталатын, "жоғары дәрежелі калькулятор" дегенді білдіретін тіл туралы ақпарат келтірілген.

Тарихи контекст

Unix осы кітап жарық көргеннен кейін де ондаған жылдар бойы сақталғанымен, кітапта Unix-тің қалыптасқан түрі сипатталған: 1984 жылы Unix 15 жылдан бері (1969 жылдан бастап) дамырылып келді, ал 10 жыл бұрынғысы рецензияланған журналда жарияланды (SOSP, 1974, "The UNIX Timesharing System"), және оның нұсқаулықтарының кем дегенде жеті ресми басылымы жарық көрді (Version 7 Unix-ке қараңыз). 1984 жылы UNIX-тің бірнеше коммерциялық және академиялық түрлері болды (мысалы, Xenix, SunOS, BSD, UNIX System V, HP UX), ал бір жыл бұрын Деннис Ричи мен Кен Томпсон UNIX бойынша жасаған жұмыстары үшін беделді Тьюринг сыйлығын жеңіп алды. Бұл кітап UNIX жаңа ғана басталып келгенде емес, көптеген жаңа пайдаланушылар пайда бола бастағанда, олар үшін кітап шығаруға лайық болған кезде жазылды. Еске алғанда, 1984 жыл Unix эволюциясының бастапқы кезеңі ғана емес, кейбір жағынан Unix эволюциясының аяқталуы болды, кем дегенде Bell Labs үшін: маңызды UNIX түрлері бұрын AT&T-тің Research Unix-тен бөлініп шыққан еді: System V 1983 жылы жарық көрді, BSD 1979 жылғы Seventh Edition Unix-ке негізделген, ал көптеген коммерциялық Unix түрлері System V, BSD немесе олардың біріне негізделген. Unix-тің сегізінші басылымы осы кітаптан кейін шықты, ал UNIX-тің Bell Labs-тегі одан әрі дамуы (тоғызыншы және оныншы басылымдары) Bell Labs-тен тысқары жерге ешқашан таралмады – олардың күш-жігері Bell Labs-тен 9-шы жоспарға дейін жетті.

C бағдарламалау стилі

Кітап ANSI C тұңғыш рет жобаланбас бұрын жазылған; кітаптағы бағдарламалар көне K&R стилінде жазылған. Дегенмен, кітаптың веб-сайтында қолжетімді бастапқы код ANSI C стандартына сәйкес келу үшін жаңартылған.

Сыни қабылдау

Linux Voice-тің техникалық редакторы Бен Эверард кітаптың 30 жылға жуық болса да, қажетті ақпаратты қамтамасыз еткені үшін, сондай-ақ Linux туралы көп білмейтін, бағдарламалауға бастаушылар үшін пайдалы екендігін атап өтті.