Тақырыптар

Unix және Linux командалары

Unix and Linux commands · 79 мақала

  1. AWK бағдарламалау тілінің тарихы мен ерекшеліктері

    AWK бағдарламалау тілі: Unix жүйелерінде мәтінді өңдеу, түрлендіру, есептер жасау үшін қолданылады. Тіркемелерді, реттегіш өрнектерді қолдайды.💻

    #199 · 3 мин оқу

  2. Emacs редакторы үшін Lisp диалектісі

    Emacs Lisp (Elisp) – Emacs мәтін редакторы үшін Lisp бағдарламалау тілінің түрі. Редакторды кеңейту, параметрлерді өзгерту үшін қолданылады. Бағдарламалау, Emacs, Lisp.

    #2448 · 6 мин оқу

  3. KornShell: Дэвид Корн жасаған Unix қабығының тарихы мен дамуы

    KornShell (ksh) – Дэвид Корн жасаған Unix қабығы. Bourne shell-мен үйлесімді, C қабығының мүмкіндіктерін қосады. Ашық лицензиямен қолжетімді.

    #4133 · 2 мин оқу

  4. Pico мәтіндік редакторы: Unix жүйелері үшін қарапайым шешім

    Pico – Unix жүйелері үшін қарапайым мәтіндік редактор. Pine және Alpine электрондық пошта клиенттерімен үйлесімді, тез түзетулерге, әрі сөздерді тексеруге мүмкіндік береді.

    #5902 · 2 мин оқу

  5. rn: Usenet жаңалықтарының тарихы мен дамуы

    rn жаңалықтар оқырманы: тарихы, мүмкіндіктері (KILL файлдары, автоматты конфигурация). Usenet желісіндегі алғашқы бағдарламалардың бірі.

    #6239 · 4 мин оқу

  6. Ағын өңдегіші: sed құралының сипаттамасы

    sed – Unix жүйесіндегі мәтінді өңдеу құралы. Ағын бойынша өңдеу, тұрақты өрнектермен жұмыс, мәтінді ауыстыруға арналған қуатты утилита.

    #6553 · 1 мин оқу

  7. Юникс қабықшаларында скрипттер және олардың қолданылуы

    Жұмыс жүйесіндегі қабықша скрипттері – Unix сияқты жүйелерде файлдарды басқару, бағдарламаларды іске қосу және мәтін шығару үшін қолданылатын бағдарламалау тілі.

    #7006 · 7 мин оқу

  8. Unix жүйесіндегі «talk» бағдарламасы: тарихы мен ерекшеліктері

    Unix-тағы «talk» бағдарламасы – ескі мәтіндік чат құралы. Желідегі басқа қолданушылармен хабар алмасуға арналған, бірақ қазір IRC сияқты жаңа бағдарламалармен ауыстырылды.

    #7307 · 2 мин оқу

  9. Unix қабықшалары: тарихы мен мүмкіндіктері

    Unix қабықшасы: терминал арқылы жұмыс істеу, файлдарды басқару, командаларды орындау, айнымалылар мен бағдарламаларды іске қосу. Жүйелік әрекеттер үшін өте пайдалы.

    #7731 · 3 мин оқу

  10. Тексттік редактор vi та оның тарихы

    vi – Unix жүйесі үшін жасалған экрандық мәтін редакторы. Тарихы, дамуы, POSIX стандарты және Bill Joy еңбегі туралы ақпарат.

    #7849 · 10 мин оқу

  11. grep: Текст іздеу құралының тарихы мен дамуы

    grep командасы: мәтінді іздеу құралының тарихы, Ken Thompson жасаған, қателерді түзету және жақсартулар, Unix жүйесіндегі пайдасы.

    #10979 · 3 мин оқу

  12. Unix жүйесіндегі қолданба құжаттамасы

    Unix жүйесіндегі бағдарламалар, командалар, стандарттар туралы нұсқаулықтарды (man page) қалай қолдануға болады? Онлайн анықтамалықтарын қараңыз!

    #19040 · 5 мин оқу

  13. Bourne қабығы: тарихы мен дамуы

    Bourne shell (sh) – Unix жүйелері үшін командалық қабық интерпретаторы. Версия 7 Unix-тің негізгі қабығы, қазіргі уақытта да қолданылады. Тарихы, дамуы туралы ақпарат.

    #20970 · 3 мин оқу

  14. C Shell қабығы: тарихы және ерекшеліктері

    C shell (csh, tcsh) – 1970-жылдардың соңында Беркли университетінде жасалған Unix қабығы. Командаларды орындау, скрипттерді пайдалану мүмкіндігі бар.

    #22130 · 6 мин оқу

  15. tcsh қабығы: C қабығының жетілдірілген нұсқасы

    tcsh – C shell-ге негізделген Unix қабығы. Команда толықтыру, өңдеу мүмкіндіктері бар, BSD жүйелерінде қолданылады. Бағдарламалау функциялары жоқ.

    #22163 · 2 мин оқу

  16. Жолдық редакторлар: Тарихы мен қағидалары

    Жолдық редакторлар: мәтінді жол бойынша өңдеу құралы. Телепринтерлер дәуірінде пайда болған, жадты үнемдейтін, қарапайым текстовый редакторлар.

    #48168 · 2 мин оқу

  17. Әртүрлі операциялық жүйелердегі "cd" командасы

    `cd` командасы: түрлі операциялық жүйелердегі директорияны өзгерту. Unix, DOS, Windows, Linux және басқаларында қолданылады. Баптау және скрипттер үшін пайдалы.

    #49506 · 3 мин оқу

  18. Әртүрлі операциялық жүйелерде жаңа каталог құру командасы

    Жаңа каталог жасау командасы: Unix, DOS, Windows және басқа да жүйелердегі mkdir/md командасы туралы толық ақпарат. Бағдарламалауда қолданылуы да бар.

    #49996 · 2 мин оқу

  19. Жеңіл Unix қабығы: Almquist қабығы және Dash

    Almquist Shell (ash/Dash): жеңіл Unix қабығы, POSIX стандартына сәйкес келеді. Debian Linux жүйесінде кеңінен қолданылады. Тарихы, мүмкіндіктері туралы біліңіз.

    #52304 · 1 мин оқу

  20. UUCP: Компьютерлік бағдарламалар және протоколдар жиынтығы

    UUCP: Unix жүйелері арасында файлдарды, электрондық поштаны және командаларды қашықтан алмасуға арналған бағдарламалар жиынтығы. Тарихы, мүмкіндіктері туралы біліңіз.

    #52622 · 13 мин оқу

  21. Жүйеде тапсырма жоспарлау командасы

    Жүйеде тапсырма жоспарлау командасы: at. Бір реттік орындалу үшін уақытты белгілеуге мүмкіндік береді. Cron-нан өзгешелігі – қайталама емес. Қалай қолдануға болады?

    #61189 · 1 мин оқу

  22. Стандарттық кіріс-шығу ағындары және файл дескрипторлары

    Стандартты кіріс/шығыс ағындары (stdin, stdout, stderr) – бағдарламалар мен олардың ортасы арасындағы алдын ала қосылған байланыс арналары. Бағдарламалауда маңызды!

    #61889 · 5 мин оқу

  23. Файлдарды салыстыру құралы (Файлдарды салыстыру утилитасы)

    Unix жүйесіндегі файлдарды салыстыру құралы – командасы: мақсаты, тарихы, POSIX стандарты, және GNU coreutils нұсқасы туралы ақпарат.

    #61986 · 2 мин оқу

  24. C тіліндегі кіріс-шығыс функциялары

    C тіліндегі кіріс/шығыс функциялары: файлдармен жұмыс, ағындар, байттарды оқу/жазу, Unix жүйесімен байланысы. Бағдарламалау үшін маңызды!

    #65154 · 2 мин оқу

  25. Көп файлды мәтін редакторы Sam туралы

    Sam – Unix жүйесі үшін жасалған, құрылымдық реттегіш өрнектерге негізделген көп файлды мәтін редакторы. Rob Pike және Ken Thompson жасаған.

    #69543 · 3 мин оқу

  26. Null құрылғысы және оның қолданылуы

    Жүйедегі /dev/null құрылғысы туралы: деректерді жоятын, жазу операциясы сәтті деп хабарлайтын файл. DOS, Windows, Unix жүйелеріндегі баламалары.

    #75559 · 2 мин оқу

  27. Жүмыс процесіне арналған өзгертілетін айнымалылар

    Орталық айнымалылар – жүйедегі бағдарламалардың жұмысына әсер ететін, пайдаланушы анықтайтын параметрлер. Unix, Linux, Windows жүйелерінде қолданылады.

    #83482 · 3 мин оқу

  28. Жолдар иерархиясы және файл жүйесіндегі орналасуды анықтау

    Жолдар (path) – файлдарды табу үшін каталогтардағы орнын анықтайтын символдар тізбегі. Абсолютті және салыстырмалы жолдарды біліңіз. Компьютерде маңызды!

    #92157 · 2 мин оқу

  29. Тексттік интерфейстер құру кітапханасы: curses

    curses кітапханасы – Unix жүйелерінде мәтіндік интерфейстер (TUI) құруға арналған терминал басқару құралы. Терминал түрлеріне қарамастан қолдануға болады.

    #96018 · 4 мин оқу

  30. Файлдарды жаңарту командасы: "touch" туралы мәліметтер

    Файлдың күнін жаңарту командасы: Unix, DOS, Windows жүйелерінде қолданылады. Файлды өзгертпей, жаңару уақытын жаңартады. "touch" командасы туралы біліңіз.

    #97478 · 2 мин оқу

  31. Бағдарлама параметрлерін конфигурациялау файлы

    Конфигурациялық файлдар – бағдарламалар мен жүйелерді бастапқы параметрлермен орнатуға арналған файлдар. Редакторлармен өңдеуге болады, SEO үшін маңызды!

    #102791 · 4 мин оқу

  32. Мәтіндік файлдарды өзгертуге арналған құрал: Patch бағдарламасы

    Unix патч құралы: мәтіндік файлдарды өзгерту, түзетулерді қолдану. diff бағдарламасы арқылы жасалған түзету файлдарын пайдалану туралы ақпарат.

    #104910 · 3 мин оқу

  33. Unix жүйелеріндегі тапсырма жоспарлаушы (cron)

    Жұмыс жоспарлаушы cron: Unix жүйелерінде тапсырмаларды автоматтандыру үшін қолданылады. Белгілі уақытта скрипттерді іске қосып, жүйе күтімін жеңілдетеді.

    #104925 · 4 мин оқу

  34. Бағдарламалауда үлгілер мен жоталар қолданысы

    Бағдарламалаудағы glob үлгілері – файл аттарын таңдау үшін қолданылатын символдар. Мысалы, * символымен файлдарды жылдам түрлендіруге болады.💻

    #106029 · 2 мин оқу

  35. Unix жүйелеріндегі тамыр каталогын өзгерту операциясы

    chroot: Unix жүйесіндегі түбірлік каталогты өзгерту операциясы. Қауіпсіздік үшін chroot jail қолданылады. 1979 ж. пайда болған.

    #120084 · 5 мин оқу

  36. Жалпы мақсаттағы макро өңдегіш: m4 туралы ақпарат

    m4 – Unix жүйелеріндегі макро өңдегіш. Қолма текстерді ауыстыруға, үлгілерді қайта пайдалануға арналған. Kernighan & Ritchie жасаған.

    #126079 · 1 мин оқу

  37. Жоғары дәлдікті есептеу тілі: bc құралы

    bc: қалың санмен есептеу тілі. C синтаксисіне ұқсас, математикалық скрипт немесе интерактивті калькулятор ретінде қолданылады. Нәтижелер кесіледі.

    #129038 · 4 мин оқу

  38. Жалған терминалдар: тарихы мен қазіргі кездегі қолданылуы

    Жалған терминал (PTY) – екі процестің арасында байланыс құратын, Unix жүйелерінде қолданылатын құрылғы. Тарихы 1967 жылға дейін жетеді, қазіргі терминал эмуляторларында маңызды.

    #137651 · 2 мин оқу

  39. GNU Жобасының Бағдарламалық Қамтамасы

    GNU жобасы: Unix-ті алмастыру мақсатында жасалған еркін бағдарламалық құралдар жиынтығы. Негізгі пакеттер, стандарттар және даулы мәселелер туралы ақпарат.

    #144427 · 2 мин оқу

  40. Unix жүйесінде файлдарды көшіру құралы "cp"

    Unix-тағы «cp» командасы: файлдарды, каталогтарды көшіру, түрлері, опциялары, POSIX & GNU стандарттары. Жүйеңізде файлдарды тиімді басқару!

    #145736 · 1 мин оқу

  41. Дэвид Корн: UNIX бағдарламашысы және Korn shell авторы

    Дэвид Корн: Американдық бағдарламашы, Korn shell (ksh) командалық қабығының авторы. Өмірбаяны, білімі және Bell Labs-тағы жұмысы туралы ақпарат.

    #150967 · 2 мин оқу

  42. GNU Midnight Commander: Тексттік интерфейсті файлдық басқарушы

    GNU Midnight Commander – жүйелік файлдарды басқаруға арналған тегін бағдарлама. Текст интерфейсі, екі панельдік жүйе, пернелермен басқару мүмкіндігі бар.

    #155673 · 2 мин оқу

  43. Far Manager: Windows жүйесі үшін файлдық басқарушы

    Far Manager – Windows үшін күшті файлдық басқарушы. Norton Commander-дің клоны, тез кілттермен басқару, ашық кодты Unicode нұсқалары бар. Файлдармен жұмыс жасау!

    #155674 · 4 мин оқу

  44. Файлдарды біріктіру құралы: Paste

    `paste` командасы туралы: файлдарды горизонталь түрде біріктіруге арналған Unix құралы. GNU coreutils бөлігі, Windows үшін де қолжетімді.

    #156938 · 1 мин оқу

  45. Командалық жолдың автоматты толықтыруы

    Бағдарламалық жасақтамада команда жолында автоматты толықтыру мүмкіндігі қарастырылады. Бұл функция командаларды, файлдарды тез енгізуге көмектеседі. CLI пайдалылығын арттырады.

    #160545 · 4 мин оқу

  46. Терминалдық беттеуші: Less бағдарламасы туралы

    less – Unix, Windows жүйелерінде мәтіндік файлды экран бойынша қарауға арналған терминал бағдарламасы. Еңбекқорлығымен және жылдамдығымен ерекшеленеді.

    #160625 · 3 мин оқу

  47. GNU негізгі құралдары

    GNU Coreutils: Unix-қа ұқсас жүйелердегі cat, ls, rm сияқты негізгі құралдар жиынтығы. GPL3 лицензиясы, ұзын опциялар қолдауы. Бағдарламалық қамтамасыз ету.

    #162368 · 1 мин оқу

  48. Жаңа файлдардың рұқсаттарын басқару үшін umask командасы

    Umask: UNIX жүйесінде жаңа файлдардың рұқсаттарын баптау үшін қолданылатын команда. Рұқсаттарды шектеу маскасы, файл режимі және оның өзгеруі туралы ақпарат.

    #163882 · 3 мин оқу

  49. Екі файлды салыстыру құралы

    cmp командасы: Unix жүйесінде файлдарды салыстыру құралы. Екі файлдың өзгешеліктерін анықтап, алғашқы айырмашылықтың байттарын көрсетеді. POSIX стандартында бар.

    #169551 · 2 мин оқу

  50. Жүйеде тамыр құқықтарын уақытша алу құралы (sudo)

    `sudo` командасы: Unix жүйесінде root құқықтарын уақытша алу. Құпия сөзді пайдалану, /etc/sudoers конфигурациясы, қауіпсіздік & басқару мүмкіндіктері.

    #170218 · 3 мин оқу

  51. Vile: Emacs және vi редакторларын біріктіретін өңдегіш

    vile – Emacs және vi редакторының ең жақсы қасиеттерін біріктіретін мәтіндік редактор. Қарсыластың күшті тараптарын үйлестіруге тырысады. Бағалы құрал!

    #173809 · 1 мин оқу

  52. Unix жүйесіндегі қол жеткізу құқықтары белгілері: setuid және setgid

    Unix/Linux жүйесіндегі setuid және setgid флагтары: пайдаланушыға иесінің/топтың құқықтарымен бағдарлама іске қадағалауға мүмкіндік береді. Қауіпсіздік маңызды!

    #175670 · 4 мин оқу

  53. VM/CMS редакторы: XEDIT және оның нұсқалары

    XEDIT редакторы VM/CMS жүйесінде жұмыс істейтін, IBM 3270 терминалдары арқылы мәтінді өңдеуге арналған құрал. Блок режиміндегі өңдеу, жол нөмірі және бағандарды таңдау мүмкіндіктері бар.

    #176761 · 2 мин оқу

  54. Қазіргі қолданушыларды тізімдейтін "who" командасы

    Қазақстандағы «who» командасы: кімдер жүйеге кіргенін білуге көмектеседі. Multics-тен бастау алып, Unix жүйесінде маңызды рөл атқарады. POSIX стандартында бар.

    #187906 · 1 мин оқу

  55. Томпсон қабығы: Unix-тің алғашқы интерпретаторы

    Тхомпсон шеллы – Unix жүйесіндегі алғашқы интерпретатор. 1971 ж. Кен Томпсон жасаған, қарапайым, бірақ инновациялық құрал. Басқару операторлары бөлек командалар ретінде енгізілген.

    #188250 · 2 мин оқу

  56. X терезесі жүйесі үшін xterm терминал эмуляторы

    xterm – X Window жүйесі үшін стандартты терминал эмуляторы. Командалық қабық интерфейсін қолдануға мүмкіндік береді, бірнеше терезелерді бір уақытта көрсетеді.

    #192149 · 2 мин оқу

  57. Unix командасы: mv - файлдарды жылжыту және қайта аталдыру құралы

    mv командасы: Unix жүйесінде файлдарды көшіру/атау үшін қолданылады. Рұқсат қажет, бір файлдық жүйеде уақыт өзгермейді.

    #193060 · 4 мин оқу

  58. Процестер аралық байланыс құбыры: қабықшалар үшін бастапқы нұсқаулық

    Unix жүйелеріндегі процесс аралық байланыс құралы – құбыр (pipeline). Бұл стандартты ағындар арқылы мәлімет алмасуды қамтамасыз етеді, процестерді параллель орындайды.

    #197211 · 5 мин оқу

  59. nohup командасы және сигналдарды басқару

    nohup командасы: терминалдан шыққан кезде де процесті тоқтатпау үшін қолданылады. SIGHUP сигналын қабылдамайды, нәтижесі файлға сақталады. disown опциясы да бар.

    #205550 · 2 мин оқу

  60. Көздік кодты басқару жүйесі: SCCS тарихы мен қағидалары

    Бағдарламалық кодты басқару жүйесі (SCCS) – код өзгерістерін қадағалайтын, бұрынғы нұсқаларды сақтайтын құрал. IBM жүйесінде 1972 ж. жасалған.

    #206717 · 4 мин оқу

  61. GNU бағдарламалау стандарттары

    GNU кодекса стандарты – GNU жүйесінде үйлесімді бағдарлама жазу ережелері. Ричард Столлман жасаған, C тілінде жазылған, бірақ жалпы қолданылады.

    #219773 · 2 мин оқу

  62. Мағынаны сезіп істеу жүйелері (DWIM)

    DWIM жүйесі – пайдаланушының ниетін болжайтын, қателерді автоматты түрде түзететін интеллектуалды технология. GNU Emacs редакторында кеңінен қолданылады.

    #219784 · 1 мин оқу

  63. Unix жүйесінде файл іздеу құралы: find командасы

    Unix жүйесіндегі «find» командасы: файлдарды іздеу, атау, өзгерту уақыты бойынша сұраныс, каталогтарды рекурсивті аралау – бәрі осы құралда!

    #222154 · 2 мин оқу

  64. Командалық қабықтар тарихы мен түрлері

    Бұл мақалада компьютердің операциялық жүйесімен байланысу үшін қолданылатын командалық қабықтар (shell) туралы ақпарат берілген. Түрлері мен тарихы қарастырылған.

    #224730 · 13 мин оқу

  65. Unix жүйесі үшін жол өңдегіші: ex туралы мәліметтер

    ex – Unix жүйесі үшін жолдық редактор. 1976 ж. Bill Joy жасаған, em редакторынан дамытылған. POSIX стандартында. Тарихы мен дамуы туралы ақпарат.

    #232133 · 1 мин оқу

  66. PWB қабығы: Unix тарихындағы бір қадам

    PWB shell – Unix қабығы, Thompson қабығының өңделген нұсқасы. Программалау үшін қосымша мүмкіндіктермен жабдықталған, 1975 ж. шығарылған.

    #246687 · 3 мин оқу

  67. GNU Readline кітапханасы: Командалық қатарды өңдеу және тарих мүмкіндіктері

    GNU Readline кітапханасы – Bash сияқты интерактивті бағдарламалар үшін жол өңдеу, тарих және автотолтыру мүмкіндіктерін ұсынады. Көп платформалы.

    #256334 · 4 мин оқу

  68. JOE мәтіндік редакторы: Қолданушыға оңай, Unix жүйелері үшін

    Жое (JOE) – Unix жүйелері үшін қарапайым, GPL лицензиялы мәтіндік редактор. Linux, macOS, BSD-де қолжетімді. WordStar, Turbo C перне комбинацияларын қолдайды.

    #266175 · 1 мин оқу

  69. Үш файлды салыстыру және біріктіру құралы: Diff3

    diff3 құралы 3 файлды салыстырып, өзгешеліктерін көрсетеді. 3 талдамды біріктіруге де қолданылады. Unix жүйесінде кең таралған.

    #272981 · 2 мин оқу

  70. Юникс және бағдарламалау философиясы: Керниган мен Пайк кітабы

    Юникс жүйесі, Брайан Керниган кітабы: философиясы, құралдардың өзара әрекеттесуі, стандартты кіріс-шығыс, UNIX дизайны. Бағдарламалауға арналған маңызды оқулық.

    #296579 · 3 мин оқу

  71. Жүйелік қабықша: Операциялық жүйенің интерфейсі

    Жүйелік қабықша (shell) – операциялық жүйенің қызметтерін пайдаланушыға ұсынатын бағдарлама. CLI, GUI интерфейстері, файлдарды басқару, процестерді жүргізу мүмкіндіктері бар.

    #297325 · 7 мин оқу

  72. `Tee командасы: кіріс ағынын көшіру және сақтау`

    `tee` командасы: UNIX құралы, деректерді экранға шығарып, файлға да сақтайды. Пайптармен, сүзгілермен қолданылады. Аралық нәтижелерді сақтауға көмектеседі.

    #314830 · 1 мин оқу

  73. Командалар мен айнымалыларды тағайындау (Alias)

    Компьютердегі «alias» командасы: терминалдардағы командаларды қысқарту, аргументтерді қосу. Unix, DOS, PowerShell және басқа жүйелерде қолданылады.

    #356012 · 1 мин оқу

  74. #!/ Символы және оның мағынасы

    #!/ – скрипттерде қолданылатын, Unix жүйелерінде интерпретаторды анықтайтын #! таңбасы туралы мағлұмат. Қолданылуы, мағынасы және қалай жұмыс істейтіні.

    #419961 · 3 мин оқу

  75. Стандартты UNIX құралы: sort командасы

    Unix жүйесіндегі "sort" командасы: файлдарды сұрыптау, мәтір жолдарымен жұмыс, аргументтер, сұрыптау кілттері, опциялар. Бағдарламалық құрал туралы толық ақпарат.

    #423596 · 4 мин оқу

  76. Dired: Файлдарды басқару құралы

    Dired – Emacs редакторындағы файлдарды басқару бағдарламасы. 1972 ж. жасалған, файл жүйесін өңдеуге арналған көне және қуатты құрал.

    #426210 · 1 мин оқу

  77. Unix жүйесіндегі man беттері үшін қолданылатын мәтін жинау құралы

    Groff – Unix жүйесіндегі қаріптік жинақ құралы. Man беттерін жасауға арналған, ашық кодты, тегін бағдарламалық қамтамасыз ету. Linux, BSD үшін маңызды.

    #433269 · 1 мин оқу

  78. Whoami

    #485379 · 1 мин оқу

  79. Cmus

    #495894 · 1 мин оқу