Кіріспе

"Beth" – американдық рок-тобы Kiss-тің әні, алғаш рет 1976 жылы шыққан Destroyer альбомында жарияланды. Әнге барабаншы Питер Крисс жетекші вокалмен үн қосты, ал әнді негізінен продюсер Боб Эзрин мен Стэн Пенридж жазды. Крисс "Beck" демо-нұсқасына да үлес қосты, сондықтан ол да авторлардың бірі ретінде тізімде келген. Casablanca Records әнді 1976 жылдың тамызында "Detroit Rock City" әнінің B жағы ретінде шығарғаннан кейін жеке сингл ретінде жариялады. "Beth" – Kiss-тің АҚШ-тағы ең табысты әні; ол Billboard Hot 100 хит-парадында 7-орынға жетті, RIAA-дан алтын пластинка сертификатын алды және 1977 жылы "Ең ұнаған ән" номинациясы бойынша People's Choice Award сыйлығын жеңіп алды. 2003 жылы "Beth" VH1 арнасының "25 ең күшті баллада" тізімінде 3-орынға ие болды.

Өмірбаян

Барабаншы Питер Крисс "Челси" тобында болған кезде, ол және топтың гитарисі Стэн Пенридж өздерінің тобындасы Майк Брэндтің әйелі Беки есімді әйелді паш етіп көрсететін ән жазуға шешім қабылдады. Крисс айтуынша, ол репетиция кезінде топқа күйеуінің қашан үйге келетінін сұрап, жиі қоңырау шалып мазалаған. Осыдан оларға әннің бірінші шумағын жазу идеясы келді: "Бек, сенің шақыруыңды естіп тұрмын, бірақ қазір үйге келе алмаймын. Біз жігіттер ойнап жатырмыз, дауысты табуға тырысып жатырмыз". Крисс бұл әнді алғашқы әйелі Лидияға арнағанын айтады. 1975 жылға қарай Kiss үш студиялық альбом шығарды, онда Крисс композитор ретінде көбінесе қатыспады; оның есімі тіркелген жалғыз трек – топтың төрт мүшесінің бірлескен жұмысы "Love Theme from Kiss" инструменталды трекі, ол олардың аттарымен аталатын дебюттік альбомына енді. Крисс топтастарының жазған әндерінде вокалист рөлін орындады; алайда, "Destroyer" альбомы үшін Крисс өзінің әнін қосуды мақсат етті. Лимузинде келе жатқанда Крисс Симмонс пен Стэнлиге "Бек" демосының жылдам нұсқасын орындап берді, олардың альбомға лирикалық балладаны қосуға қызығушылық танытпайтынын болжады. Симмонс пен Стэнли оны продюсер Боб Эзринге көрсетуді ұсынды, ол оны жазуға келісіп, оның сәтті болатынына сендірді. Эзриннің бұл шешіміне топтың басқа әндері көбінесе сексуалдық тақырыпта болғандықтан, ал "Бек" әні – "әркімнің жүрегіне тиетін" махаббат әні екендігі себеп болды.

Құрастыру және жазу

Езрин әннің бірнеше мелодиялық нұсқасын жасады және сөздерінің бір бөлігін жазды. Джин Симмонс атауын "Бет" деп өзгертуді ұсынды, себебі осылай айту оңайырақ болады және Джефф Бекпен шатасудың алдын алуға болады. Дегенмен, Лидия Крисс кейіннен осы өзгерісті ұсынғанын мәлімдеді, себебі бастапқы "Бекидің" Бет есімді егіз қарындасы болған және осы себеппен. Гитарист Эйс Фрели бұл түзетуді Езринге жатқызып, есімді әйелдік-еркектік белгісіздіктен арылту мақсатында жасалғанын айтты. Симмонс өзінің автобиографиясында: "Мен [Крисстің] бірде-бір ән жазғанын көрген емеспін. Питер әннің бір-екі жолын қосымша жазған шығар, бірақ Пенридждің түпнұсқа демосын тыңдағаннан кейін, кімнің түпнұсқа әнді жазғаны анық көрінеді". 2014 жылы Rolling Stone журналына берген сұхбатында Пол Стэнли Симмонстың Пенридждің басты автор екендігімен келісіп, Крисс "Бет" әнінің жазылуына қатысы болмағанын айтты, сондай-ақ: "Егер бір хит жазсаң, екеуін жаза білуің керек" деп қосты. Крисс өзін қорғап, Стэнлидің қызғанышпен қарағанын айтты, себебі "ол топтың ең үлкен хитін жазбаған басты вокалисі. Міне, оның мәселесі. Олар менің хит әннің авторы болғанымды және "Халық таңдауы" сыйлығын жеңіп алғанымды жек көреді". Әнді жазу үшін Езрин Нью-Йорк филармониясының оркестрі мен музыкант Дик Вагнерді А&R студиясына Фрелидің орнына шақырды. Крисс пен Симмонстың сөзінше, Фрели жазу процесіне қатыспады, себебі ол достарымен карта ойнаған. Оркестр студияға келгеннен кейін, Езрин барлық 25 мүшесіне жалған смокинг киюді және Крисске өзінің әдеттегі макияжымен студияға келуді ұсынды, сонда ол бірнеше сурет түсіре алады. Езрин өзі бас киім киіп, рояльде ойнады. Соңында Крисс вокалды Record Plant студиясында жаздырды. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, "Бет" әнінде соло жоқ; оның орнына, ортаңғы бөлімде интро және хор оркестрлік аралықта қайталанады. Скрипка мен альттің дыбысы, виолончельдің жетекшілігімен, C мажордан A минорына өтеді, содан кейін трубалар, тубалар, тромбондар мен валторналар қосылып, әнге ерекше күш береді. Ән "Destroyer" альбомына соңғы сәтте қосылды. Kiss тобының сол кездегі менеджері Билл Окойнның айтуынша, Симмонс пен Стэнли "Бетті" альбомға енгізбегісі келмеді, себебі ол Kiss тобының стандартты әніне ұқсамайтын. Бірақ Окойн әнді жазбада қалдыруды талап етті. Жазу кезінде Крисс студиядағы жалғыз топ мүшесі болды, осылайша "Бет" әні Kiss тобының бірде-бір мүшесінің аспаптары жоқ жалғыз әніне айналды. Крисске фортепиано мен арфаның жазбасы қосылды, бұл топтың әдеттегі хард-рок дыбысынан күрт өзгешелік тудырды.

Шығару

Casablanca Records 1976 жылғы тамыз айында "Beth" әнін Destroyers тобының төртінші синглі ретінде жариялады. 4 наурызда шыққан альбом Billboard 200 тізімінде 11-орынға жетіп, бірақ тез құлдырады. Оның алғашқы екі синглі, "Shout It Out Loud" және "Flaming Youth", сол кездегі топтың АҚШ-тағы ең табысты әні болған "Rock and Roll All Nite" әнімен салыстырғанда жеткіліксіз болды, сондықтан Casablanca Records басшылары альбомнан тағы бір әнді сингл ретінде шығаруға мәжбүр болды. Casablanca президенті Нил Богарт промоутер және диджей Скотт Шенноннан Destroyers тобының қай тректері хитке айналуы мүмкін екені туралы ашық пікірін сұрады. Шеннон таңқалып, "Beth" әнін таңдады, бірақ Богарт оны ұмытуын өтінді, себебі ол бұл әнді Питер Крисске жасалған жақсылық ретінде қарастырды. Богарттың қарсылығына қарамастан, Шеннон вице-президент Ларри Харриспен байланысқа шықты, ол Богарттың "Beth" әнін ұнатпайтынын, себебі ол оның бұрынғы әйелінің есімі болған және әннің мәтіні олардың ажырасу процесін бейнелейді деп ойлағанын айтты. Үшінші сингл шығар алдында Богарт Акапулькоға демалысқа кетті, бірақ коммерциялық сәттілік мүмкіндігін төмендету үшін "Beth" әнін келесі синглдің B жағы ретінде шығаруға бұйрық берді. Богарттың болмаған уақытында "Detroit Rock City" әні "Beth" әнімен бірге сингл ретінде шығарылып, радиостанцияларға жіберілді. Casablanca басшыларының таңғалуына орай, диджейлер "Beth" әнін эфирге беруді жөн көрді. Ұзақ уақыт өткен соң, ән тыңдаушылардың арасында ең көп сұралған әндердің біріне айналды, соның салдарынан Харрис "Beth" әнін А жағы ретінде қайта шығару туралы шешім қабылдады. "Beth" әнінің танымалдығына үлкен үлес қосқан Розали Тромбли, сол кезде "The Big 8" CKLW радиостанциясының музыка директоры, Виндзор қаласында (Онтарио), Детройт өзенінен арғы бетте, Мичиган штатындағы Детройт қаласының жанында орналасқан. Тромблидің қызы "Detroit Rock City" әнінің үнтаспасын алған, бірақ "Beth" әніне ғашық болып, Тромблиді оны CKLW плейлистіне қосуға көндірді. "Beth" әні хитке айналғаннан кейін Kiss тобы Тромблидің қызына алтын пластинка сыйлады. Богарт оралғаннан кейін, әннің коммерциялық сәттілігіне байланысты жағдайға мойын бұруға мәжбүр болды. "Beth" әні АҚШ хит-парадында 7-орынға жетіп, Kiss тобының мансабындағы ең жақсы көрсеткіш болды және 1977 жылдың 5 қаңтарында RIAA ұйымынан алтын пластинка сертификатын алды. Әннің ықпалы Destroyers альбомының сатылымын арттырып, оның платиналық статусқа ие болуына мүмкіндік берді. "Beth" әні 1977 жылғы People's Choice Awards сыйлығында "Жыл әні" номинациясы бойынша жеңіске жетті.

Тірі және медиа-өнер көрсетулер

Destroyer әнінің коммерциялық сәттілігінен кейін, Kiss тобы "Beth" әнін тыңдарманның көптеген сұранысы бойынша концерттік репертуарына қосты. Крисстің сөзіне сүйенсек, оның әріптестері оны тікелей эфирде орындауға құштар болмаған, бірақ Окойн бұл әнге байланысты жаңа жанкүйерлердің концерттеріне келетінін айтқан. "Beth" әнін тікелей эфирде орындауға дайындалу Крисс үшін "қиындыққа толы" болды, себебі топтың басқа мүшелерінің ешқайсысы түпнұсқа жазбада ойнамаған, ал Фрели акустикалық гитарада ойнай алмады. Алайда, Окойн мен оның серіктесі Шон Делани алдын ала жазылған музыкалық трек қолдануды және Крисстің барабан қорабына отырып ән салуын ұсынды. Әннің теледидардағы тұңғыш көрсетілімі 1976 жылғы 29 қазанда "The Paul Lynde Halloween Special" арнасында болды, онда Крисс әннің қысқартылған нұсқасын синхронды түрде орындап, фортепианода ойнағандай қимыл жасады. "Beth" әні "Kiss Meets the Phantom of the Park" (1978) фильмінде де пайда болады, онда Стенли акустикалық гитарада ойнап, Крисс ән салады. "Kiss Unplugged" альбомындағы акустикалық нұсқа – Kiss тобының мүшелері тек Крисске ырғақ берген жалғыз жазба. Топтың 2003 жылғы "Kiss Symphony: Alive IV" DVD және одан кейінгі альбомындағы "Beth" әнінің нұсқасы – ән ансамбльмен тікелей орындалған жалғыз жағдай. 2010 жылы ән алғаш рет Эрик Сингер акустикалық гитарада "Sonic Boom Over Europe" турнесінде, ал 2011 жылы "The Hottest Show on Earth" турнесінде орындалды. Кейін ән тағы да концерттік бағдарламадан алынып тасталды, бірақ топ кейде жанкүйерлермен кездесулерде оны орындады. 2019 жылғы "End of the Road World Tour" турнесінде Сингер фортепианода әнді орындады. Kiss тобының 2023 жылы Мэдисон Сквер Гардендегі соңғы концерті төлемақы арқылы тікелей эфирде көрсетілді. Сингердің "Beth" әнін орындауы тікелей эфирде көрсетілгенімен, қайталап көрсетулерде "авторлық құқық талаптарына" байланысты оны көрсету мүмкін емес екенін хабарлайтын мәлімдеме көрсетілді. Кейбір жанкүйерлер Крисс Стэнли мен Симмонсқа деген бұрынғы наразылығынан әнді қайта көрсетуге рұқсат бермеген болуы мүмкін деп болжады.

Басқа нұсқалар

1980 жылы Крисс-тің орнына топтың барабаншысы болған Эрик Карр осы әнді тікелей концерттерде ешқашан орындаған жоқ, бірақ ол Smashes, Thrashes & Hits (1988) жинақ альбомы үшін студиялық нұсқасына вокал берді. Крисс өзінің шектеулі таралымындағы Criss (1993) EP-сі үшін "Beth" әнінің акустикалық нұсқасын жазды. Крисс бұл жазбаны "Жанкүйерлерге: 'Мен қайтып келдім, сіздерді жақсы көремін және тек сіздер, KISS жанкүйерлері ғана мұны иелене аласыздар' деп айтудың бір жолы" деп сипаттады. Сол нұсқа оның Cat 1 (1994) студиялық альбомында да пайда болды. 2012 жылы "Beth" әнінің нұсқасы "Destroyer: Resurrected" альбомына енді, ол "Destroyer" альбомының қайта жұмыс істелген нұсқасы еді. Крисс Эдди Транкпен сұхбаттасуда бұл шығарылымды сынға алып, "Неге шедеврге қол сұғу керек?" деді.