2006 жылғы Тур де Франс: Допинг дауы мен жеңістің өзгеруі

Кіріспе

2006 жылғы «Тур де Франс» – велосипед спортының үлкен турларының бірі саналатын «Тур де Франс» жарысының 93-ші мәресі. Жарыс 1 және 23 шілде аралығында өтті. Флойд Ландистің дисквалификациялануына байланысты Оскар Перейро жеңіске жетті. 2012 жылдың 24 тамызында АҚШ Допингке қарсы агенттігі Ланс Армстронгты 1998 жылдың 1 тамызынан бастап барлық нәтижелерінен, соның ішінде 1999 жылдан 2005 жылға дейінгі жеті «Тур де Франс» титулынан айырды. Осылайша, 1998 жылдан бері жалпы жеңімпазы анықталған алғашқы «Тур» осы болды. Жеңіс маржасы бойынша 2006 жылғы «Тур» – барлық уақыттағы ең тартысты үш жарысқа кірді. Жарыс Франция мен Германия шекарасындағы Страсбургте прологпен басталды және 23 шілдеде Парижде аяқталды. Жарыс трассасының ұзындығы (Франция айналасы сағат тіліне қарсы бағытта) орташа жылдамдық бойынша үшінші орында тұрды. Велосипедшілер жол бойы Франция, Нидерланды (3-кезеңде Валькенбургта тоқтау), Бельгия (3 және 4-кезеңдерде Хуй), Люксембург (2 және 3-кезеңдерде Эш-сюр-Альзетт), Германия (1-кезеңде тоқтамаса да), Испания (11-кезеңде Пла-де-Берет) сияқты алты елден өтті. Жарыс маршрутын «Тур» жаңа директоры Кристиан Пруддом таныстырды. 1999 жылғы жарыстан бері алғаш рет командалық уақыттық жарыс өткізілмеді. 1990 жылдардың соңындағы кейбір «Турлар» сияқты, осы жарыс та допингтік скандалдарға толы болды. Жарысқа дейін Ян Улрих және Иван Бассо сияқты екі фаворит «Операция Пуэрто» допингтік ісіне қатысқандары үшін жарыстан шеттетілді. «Турдан» кейін, шартты жеңімпаз Флойд Ландис 17-кезеңнен кейін допинг-тестінен өтпегені анықталды; Ландис нәтижеге наразылық білдіріп, төрелік сотты талап етті. 2007 жылдың 20 қыркүйегінде Ландис кінәлі деп танылды және 2007 жылдың 30 қаңтарына дейін кері күшімен дисквалификацияланды, сондай-ақ 2006 жылғы «Тур де Франс» титулынан айырылды, нәтижесінде Оскар Перейро титул иегері атанды. Ландис шешімге қарсы Спорттық төрелік сотына шағымданып, ол бұрынғы шешімді күшінде қалдырды. Перейро да осы «Тур» кезінде допинг-тестінен өтпегендіктен тыйым салынған зат қолданғаны күдік тудырды. Алайда, оның қолданған сальбутамол заты UCI тарапынан медициналық себептермен мақұлданды. Осы «Турды» аяқтаған алты американдық велосипедшінің нәтижесінің төртеуі күшін жойды. Крис Хорнер мен Кристиан Ванде Велде нәтижелері ресми күшінде, бірақ Ванде Велденің бұрынғы нәтижелері жойылды. Американдық спринтер Фред Родригес «Турды» аяқтамады, бірақ оның нәтижелері жарамды болып қала береді.

The 2006 Tour de France was the 93rd edition of the Tour de France, one of cycling's Grand Tours. It took place between the 1st and the 23rd of July. It was won by Óscar Pereiro following the disqualification of Floyd Landis. Due to the United States Anti Doping Agency announcing on August 24, 2012, that they had disqualified Lance Armstrong, a former teammate of Landis, from all of his results since August 1, 1998, including his seven Tour de France titles from 1999 to 2005, this is also the first Tour to have an overall winner since 1998. By terms of margin of victory the 2006 Tour was the 3rd closest of all time. The Tour began with a prologue in Strasbourg, on the French German border, and ended on Sunday 23 July in Paris. The distance of the course (run counterclockwise around France) was The race was the third fastest in average speed. Along the way, the cyclists passed through six different countries including France, The Netherlands (a stop at Valkenburg in Stage 3), Belgium (at Huy, Stages 3 and 4), Luxembourg (at Esch sur Alzette, Stages 2 and 3), Germany (though not stopping there, Stage 1) and Spain (Pla de Beret, Stage 11). The presentation of the course was made by the new director of Le Tour, Christian Prudhomme. For the first time since the 1999 edition, there was no team time trial. The event, as with some of the Tours of the late 1990s, was marred by doping scandals. Prior to the tour, numerous riders – including the two favourites Jan Ullrich and Ivan Basso – were expelled from the Tour due to their link with the Operación Puerto doping case. After the Tour, the apparent winner, Floyd Landis, was found to have failed a drug test after stage 17; Landis contested the result and demanded arbitration. On 20 September 2007, Landis was found guilty and suspended retroactive to 30 January 2007 and stripped of the 2006 Tour de France title making Óscar Pereiro the title holder. Landis appealed the decision to the Court of Arbitration for Sport which upheld the ban. Pereiro was also suspected of having taken a forbidden substance during this Tour after failing a drug test. However, his use of the substance in question, salbutamol, was approved by the UCI for medical reasons. Of the six Americans to complete this Tour, four of them had their results voided. The results of Chris Horner and Christian Vande Velde remain official, although Vande Velde had previous results voided. American Sprinter Fred Rodriguez did not finish the Tour, but his results remain valid.

Жарысқа дейінгі фавориттер

Жеті дүркін жеңімпаз Ланс Армстронг зейнетке шыққаннан кейін жалпы жеңіс үшін негізгі үміткерлер деп есептелгендер – 2005 жылы екінші орын алған Иван Бассо және 2005 жылы подиумда үшінші орын алған, 1997 жылы жеңімпаз болған Ян Улрих еді, ол бұрынғы жеңімпаз ретінде жарысқа қатысып жатқан жалғыз балуан болатын. Алайда, UCI T Mobile және Team CSC командаларына Испаниядағы допингке қарсы тергеуге қатысқандары туралы хабарлағаннан кейін, 30 маусымда Улрих пен Бассо екеуі де командаларынан шеттетілді. 2006 жылғы Турға бұрынғы сары жейде иесі және үш мәрте этап жеңімпазы Дэвид Миллар да оралды, ол 2004 жылғы Тур де Франс алдындағы полиция тінтіруі кезінде үйінен ЕПО препараты табылғандығы үшін екі жылға жарысқа қатысудан шеттетілген еді. 2005 жылы төртінші, ал 2004 жылы алтыншы орын алған француз командасының балуаны Франсиско Мансебо да Пуэрто ісіне байланысты командасынан шеттетілді, кейіннен ол зейнеткерлік туралы хабарлағаны прессада жарияланды. Мансебо мұны жоққа шығарып, өзінің бағытын өзгертуге шешім қабылдағанын мәлімдеді. Ол келесі жылы Team Relax–GAM командасымен қайта жарысқа қатысты, және он жылдан астам уақыт бойы бәсекелестікке қатысып, бағытын өзгертуіне байланысты енді үлкен турларға қатыспады. Александр Винокуров өткен жылғы жарыстан топ-беске кірген жалғыз қайтып келген балуан болар еді. Алайда, оның командасы жарыстан шығуға мәжбүр болды, себебі ең кемінен алты балуанмен қатыса алмады. Дәрі-дәрмекке қатысты даудың нәтижесінде көптеген адамдар испандық Алехандро Вальверде (Caisse d'Épargne) немесе американдықтар Флойд Лэндис (Phonak), Леви Лейпхаймер (Gerolsteiner) немесе австралиялық Кадел Эванс (Davitamon–Lotto) жарысты жеңіп алады деп ойлады.

Жарыс туралы жалпы түсінік

Операция Пуэрто деп аталатын допингке қатысты жағдайдың күрделенуіне байланысты Ян Улрих, Хосеба Белоки, Альберто Контадор, Иван Бассо және тікелей емес, оның командасында жеткілікті мүшелер болмағандықтан Александр Винокуров сияқты бірнеше жетекші велошабаншылардың 2006 жылғы Турға қатысуына тыйым салынды. Прологты Тор Хушовд жеңіп алды, ал алғашқы бірнеше тегіс кезеңдерде Робби Макьюэн үш кезеңде жеңіске жетті, бірақ 3-кезеңде Том Бунен Сары жейдеге ие болды және оны 7-кезеңдегі жеке уақыттық жарысқа (ITT) дейін сақтап қалды. ITT-де Сергей Гончар жеңіске жетті, Флойд Лэндис кезеңде 2-орынды алды және жалпы есепте 2-орынға көтерілді. ITT-ден кейін T-Mobile командасының төрт велошабаншысы, соның ішінде Гончар мен Андреас Клёден алдыңғы алтылыққа енді. Жалпы есептегі көшбасшылар 10-кезеңге дейін тұрақты болды, онда екі велошабаншы ерте қашып кетіп, Хуан Мигель Меркадо кезеңді жеңіп, жалпы есепте 2-орынға көтерілді, ал Сирил Дессел Меркадомен бірдей уақытта 2-орынды аяқтады, бірақ жаңа жарыс көшбасшысы ретінде Сары жейдеге ие болды. 11-кезең бес санатталған тау өткелдері бар қиын тау кезеңі болды. Бұл кезеңді Денис Менчов жеңіп алды, ал Леви Лейпхаймер мен Флойд Лэндис финиш сызығына дейін онымен бірге болды. Лэндис жаңа жарыс көшбасшысы ретінде Сары жейдеге ие болды, Десселден 8 секундқа озып кетті. Кадель Эванс пен Карлос Састре кезеңде 4-ші және 5-ші орындарды алды және сонымен бірге жалпы есепте 4-ші және 5-ші орындарға көтерілді. 12-кезең аралық кезең болды, оны Ярослав Попович жеңіп алды және ол топтың 20-сынан тыс жерден жалпы есепте 10-орынға көтерілді. 13-кезеңге дейін GC көшбасшылары өз орындарын алмастырмады, онда Йенс Войт пен Оскар Перейро Мануэль Квинциато мен Сильвен Шаванельді алға басып оздырған төрт велошабаншыдан тұратын топтан қашып кетті, бұл топ Пелотоннан 30 минутқа озып кетті. Перейро Лэндис пен Десселден шамамен 1 минут 30 секундқа, Менчов пен Эванстан шамамен 2 минут 30 секундқа, ал Састре 3 минуттан астам озып кетіп, жалпы көшбасшылыққа ие болды. 14-кезеңнен кейін жағдай өзгермеді, бірақ 15-кезеңде Col d'Izoard-тан Alpe d'Huez-ге дейін жарыс күрт өршиді, Франк Шлек кезеңді жеңіп алды, ал GC көшбасшылары Лэндис пен Клёден бір-бірінен басқа барлығынан едәуір уақыт алды. Лэндис Сары жейдеге 10 секунд айырмамен оралды, ал Дессел, Менчов, Састре, Клёден және Эванс 3 минуттан аспайтын айырмамен Лэндис пен Перейродан кейін 3-тен 7-орындарға дейін орналасты. 16-кезеңді Майкл Расмуссен жеңіп алды, ал Перейро жарыс көшбасшысы болды, Састре 2-орынға, Клёден 3-орынға көтерілді, ал Лэндис толығымен құлдырап, алғашқы ондықтан шығып кетті. Бірақ 17-кезеңде Лэндис таңертеңгілік топтан қашып кеткендерді қуу үшін финиш сызығынан 100 шақырымнан астам қашықтықта Пелотонның алдынан шабуыл жасау туралы қаупі бар шешім қабылдады. Біраз уақыттан кейін ол қашып кеткендерді ұстады, біраз уақыт үзіліспен жүрді, содан кейін тек Патрис Халганд пен Патрик Синкевиц онымен бірге қалуға тырысты, бірақ Халганд шаршағандықтан, ал Синкевиц Клёден мен Майкл Роджерстен жоғары тұрған екі велошабаншымен командада болғандықтан ешқандай көмек көрсетпеді. Лэндис кезеңді жеңіп алды, Састре шамамен алты минутқа, ал Перейро жеті минуттан астам уақытқа артта қалды, Флойд Лэндистен 30 секундқа және Карлос Састреден 12 секундқа ғана озып Сары жейдеге жақын болды. Турдың осы кезеңінде Клёден, Эванс, Менчов және Десселдің барлығы Сары жейдеден 5 минут ішінде болды; 1987 жылғы Тур де Франс жарысынан бері жарыстың осы уақытында жалпы көшбасшылықтан 5 минут ішінде бес велошабаншы болған емес. 18-кезеңде ауыр тау өткелдері болған жоқ, Маттео Тосатто спринтте жеңіске жетті, ал жалпы есепте өзгеріс болған жоқ. 19-кезеңдегі жеке уақыттық жарыс жарысты шешетін болды, Гончар Турдағы екінші кезеңінде ең жылдам уақытты көрсетті. Флойд Лэндис 2006 жылғы Тур де Франс жарысын Клёденнен басқа барлық GC көшбасшыларын жеңіп, үшінші және соңғы рет Сары жейдеге ие болды. Перейро жалпы есепте 59 секундқа артта 2-орында, Клёден 1 минут 29 секундқа артта тұғырға көтерілді, Састре үш минуттан астам артта 4-орында, ал Кадель Эванс Лэндистен 5 минуттен сәл астам уақытқа артта 5-орында аяқтады.

Due to the developing doping case known as Operacion Puerto several top tier riders were denied entry to the 2006 Tour including Jan Ullrich, Joseba Beloki, Alberto Contador, Ivan Basso and indirectly, as his team did not have enough eligible riders, Alexander Vinokourov. The Prologue was won by Thor Hushovd and over the first few flat stages Robbie McEwen claimed three stage victories, but did not take the overall lead at any point as by Stage 3 another sprinter, Tom Boonen, had claimed the Yellow Jersey, which he held until the ITT in Stage 7. The ITT was won handily by Serhiy Gonchar who claimed the maillot jaune with Floyd Landis finishing in 2nd in the Stage, as well as moving up the standings into 2nd place in the overall. After the ITT Team T Mobile had four riders in the top 6 overall including Honchar and Andreas Klöden. The top of the GC remained more or less static until Stage 10 when a pair of riders escaped early in the day and stayed away to the finish with Juan Miguel Mercado winning the stage and moving into 2nd place overall and Cyril Dessel finishing the stage 2nd with the same time as Mercado, but taking over the Yellow Jersey as the new race leader. Stage 11 was a brutal mountain stage with five highly categorised climbs. It was won by Dennis Menchov with Levi Leipheimer and Floyd Landis staying with him to the finish line. Landis took over the Yellow Jersey as the new race leader :08 ahead of Dessel. Cadel Evans and Carlos Sastre finished 4th and 5th in the stage and at the same time moved into 4th and 5th in the overall standings. Stage 12 was an intermediate stage won by Yaroslav Popovych who jumped from outside the top 20 to tenth place overall. The top GC Contenders wouldn't change places until Stage 13 when Jens Voigt and Óscar Pereiro outlasted Manuel Quinziato and Sylvain Chavanel in a four man breakaway that finished about 30 minutes ahead of the Peloton. Pereiro jumped everyone to take the overall lead by about 1:30 over Landis and Dessel and around 2:30 ahead of Menchov and Evans with Sastre over 3:00 back. The situation remained the same after Stage 14, but in Stage 15 from Col d'Izoard to Alpe d'Huez the race blew apart with Fränk Schleck winning the stage and among the GC riders Landis and Kloden winning considerable time on everyone but one another. Landis was back in Yellow by a thread of :10 with the 3rd through 7th place riders of Dessel, Menchov, Sastre, Kloden and Evans each within only three minutes of Landis and Pereiro. Stage 16 was won by Michael Rasmussen as Pereiro took over the race lead with Sastre jumping up to 2nd, Kloden taking over 3rd and Landis coming entirely unhinged and dropping outside the top 10. In Stage 17 however, Landis made the potentially catastrophic decision to attack off the front of the Peloton entirely on his own over 100 km from the finish in pursuit of the morning Breakaway bunch. Before long he caught the escapees, rode with the break for a while, then attacked off the front with only Patrice Halgand and Patrik Sinkewitz able to stay with him for any length of time, though without doing any work being as Halgand was nearly cooked, and Sinkewitz was teammates with two riders placed higher than Landis in Kloden and Michael Rogers. Landis won the stage with Sastre finishing nearly six minutes back and Pereiro finishing over seven minutes back barely hanging onto the maillot jaune by :30 over Floyd Landis and :12 over Carlos Sastre. At this point in the Tour, Kloden, Evans, Menchov and Dessel were all within 5:00 of the Yellow Jersey; not since the 1987 Tour de France had even five riders been within 5:00 of the overall lead this late in the race. Stage 18 there were no serious (Cat 1 or HC) climbs and Matteo Tosatto won the Sprint with no change in the overall situation. The Stage 19 ITT would decide the race and Gonchar would win his second stage of the Tour putting in the fastest ride of the day. Floyd Landis won the 2006 TDF by defeating all of the other GC Contenders except for Kloden taking the Yellow Jersey back for the 3rd and final time. Pereiro finished 2nd overall at 0:59 back, Kloden rounded out the podium at plus 1:29, Sastre was 4th over three minutes behind and Cadel Evans finished 5th just over 5:00 slower than Landis.

Допинг қолдану

Бұл Ланс Армстронгтың алғаш рет зейнеткерлікке шыққаннан бергі бірінші TDF болды, ал көптеген американдық жанкүйерлер үшін допинг қолданушылардың жарысуы сирек кездесетін жағдай деп есептелді. Шындығында, Армстронг дәуірінің және одан бұрынғы дәуірлердің көптеген GC талапкерлері, спринтерлері және көмекшілер допинг қолданғанын мойындады немесе допингке қатысты оқиғаларға тартылды. Ландис 17-ші кезеңнен кейін жасалған дәрі-дәрмек тестінің нәтижесі расталғаннан кейін, жеңіске жеткеннен кейін көп ұзамай өзінің жалғыз «Тур де Франс» жеңісінен айырылды, ал Оскар Перейро жеңімпаз деп жарияланды. 2006 жылғы «Тур де Франс» жеңімпазы Оскар Перейро өте талантты спортшы болды. Ол қатысқан төрт TDF-де 10-шы, 1-ші, 10-шы және 10-шы орындарды иеленді, тіпті ол ойнаған екі кәсіби футбол матчында бір гол соқты. Ол осы «Тур де Франс» турнирінде де бастапқыда допинг тестінен өтпеді, бірақ оның қолданған затының медициналық себебі бар екенін дәлелдегеннен кейін ақталды. Ландистің бүкіл TDF-і допингке байланысты күшін жойғанына қарамастан, кейбір қазіргі кездегі велошабандылар мен жанкүйерлер арасында, Крис Фрум сияқты, GC талапкері шабуылдап, мүмкін емес сезімді жеке қашқанда, оны «Ландистің ізін басқан» деп атайды (2018 жылғы «Джиро» турнирінің 19-шы кезеңіндегідей). Бұл жарыстың тарихындағы ең жақын үштік финиш болды. Флойдтың соңғы уақыты 89 сағат 39 минут 30 секундты құрады. Ландис испандық допинг дауына дейін де фаворит саналды, бірақ 16-шы кезеңдегі сегіз минуттық өте үлкен өнімділік төмендеуінен кейін, ол подиумға шығуға, тіпті жеңіске жетуге үмітін жоғалтқандай көрінді. Бірақ келесі күні, 17-ші кезеңде, Ландис күнінің алғашқы тау өткелінде басқа ешкімнің теңесе алмайтын өте жоғары қарқынды көрсетті. Ол бұрын қашқан топты қуып желіп, олардан өтіп, финиш сызығына жеке жетті, нәтижесінде сары жейделі Оскар Перейродан 30 секунд қалып қойды, ал ол осы айырмашылықты соңғы 19-шы кезеңдегі жеке уақыттық жарыста бір минутпен өтеді. Ландис 17-ші кезеңдегі жеңісінен кейін алынған зәр үлгісінде тыйым салынған синтетикалық тестостерон және Дүниежүзілік допингке қарсы агенттіктің ережелерінде рұқсат етілген шектен үш есе жоғары тестостерон-эпитестостерон арақатынасы анықталды. Ландис сынақ нәтижелеріне Швейцарияның Лозанна қаласындағы Спорттық төрелік сотына шағымданатынын мәлімдеді. 2007 жылдың 20 қыркүйегінде төрелік алқа Ландистің допингке қатысты айыптауын растады және оған екі жылға жарысқа қатысуға тыйым салды. Осыған жауап ретінде UCI ресми түрде оны 2006 жылғы «Тур де Франс» титулынан айырды. Екінші орын алған Оскар Перейро ресми түрде жеңімпаз деп жарияланды. Бұрын «Тур де Франс» турнирінен дисквалификацияланған жалғыз жеңімпаз – 1904 жылғы «Тур де Франс» жеңімпазы Морис Гарин. Ландис жамбасына операция жасағаннан кейін, әлі де мойынтұғырмен жүргенде, 2008 жылы стероидтар мен өнімділікті арттыратын препараттар туралы «Үлкен, күшті, жылдам»* атты деректі фильмге қатысты. Ол сұхбатында өзі ұйықтаған үй жасаған биіктік камерасын көрсетті, ол деректі фильм түсірілген кезде гаражының сыртында жерде сақталған. Ол 13 000 фут биіктікте ұйықтағанын, 2006 жылғы «Тур» турниріндегі жетістіктерімен мақтанғанын және сол кезде өзін әлі де жеңімпаз деп есептегенін айтты.

This was the first TDF since the first retirement of Lance Armstrong and to the majority of American fans doping by contending riders was thought of as a rare occurrence that just didn't happen even though in reality many GC Contenders, Sprinters and Domestiques of the Armstrong Era, as well as previous eras admitted to doping or were implicated in some form of doping incident. Landis would be stripped of his only Tour de France victory soon after winning it following a confirmed failed drug test after Stage 17 and Óscar Pereiro would be declared the winner. 2006 Tour de France winner Óscar Pereiro was an incredibly talented athlete who finished 10th, 1st, 10th and 10th in the four TDF's that he finished and even scored a goal apiece in the two professional soccer games he played in. He initially failed a drug test in this Tour de France as well, but was cleared after providing sufficient medical evidence that he had a legitimate medical reason for taking the substance he failed for. Despite Landis having this entire TDF vacated for doping, among some modern riders and fans when a GC rider attacks and finishes a seemingly impossible solo breakaway, as Chris Froome did in Stage 19 of the 2018 Giro, it is referred to as "Doing a Landis". This was initially the closest three way finish in the race's history to date. Floyd's final time was 89h 39'30". While Landis was a leading favourite even before the Spanish doping scandal came to light, in an epic eight minute loss of performance in Stage 16, it appeared he had lost all hope to finish on the podium, much less win. But the following day, during Stage 17, Landis set a very high pace on the first climb of the day that no other rider could match. He then caught a breakaway group that had escaped earlier, passed them, and continued to the finish line solo, making up almost all of his deficit, ending up 30 seconds behind yellow jersey wearer Óscar Pereiro, which he made up with an extra minute in the final Stage 19 time trial. A urine sample taken from Landis immediately after his Stage 17 win has twice tested positive for banned synthetic testosterone as well as a ratio of testosterone to epitestosterone nearly three times the limit allowed by World Anti Doping Agency rules. Landis indicated that he would appeal the test results with the Court of Arbitration for Sport in Lausanne, Switzerland. On 20 September 2007, Landis' doping accusation was upheld by an arbitration panel deciding between him and USADA and will be banned for two years. In response to this, the UCI formally stripped him of his 2006 Tour de France title. Second place finisher Óscar Pereiro was officially declared the winner. The only previous Tour de France winner to be disqualified was 1904 Tour de France winner Maurice Garin. Not long after getting surgery for his hip, while still on crutches, Landis briefly participated in a 2008 documentary film about steroids and performance enhancing drugs titled Bigger, Stronger, Faster*. During his brief interview he showed the homemade altitude chamber he slept in, which by the time of the documentary was kept on the ground outside his garage. He stated that he slept at an altitude of 13,000 feet, felt proud of what he accomplished in the 2006 Tour and at that time, still considered himself the winner.