Кіріспе

2004 жылғы «Тур де Франс» – 3-25 шілде аралығында өткен көп кезеңді велосипед жарысы және «Тур де Франс» жарысының 91-ші шығарылымы. Жарыстың жалпы жеңімпазы жоқ – американдық велоспортшы Ланс Армстронг бастапқыда жеңіске жеткенімен, АҚШ Дopingке қарсы агенттігі 2012 жылдың тамызында Армстронгты 1998 жылдан бергі барлық нәтижелерінен, соның ішінде 1999 жылдан 2005 жылға дейінгі жеті «Тур де Франс» жеңісінен шеттету туралы хабарлады; Халықаралық велоспорт одағы бұл шешімді растады. Жарыс 20 кезеңнен тұрды. Армстронгтың жеңіске жететіні күтілген, оның басты қарсыластары – неміс Ян Улрих, испандар Роберто Херас және Ибан Майо, сондай-ақ америкалық Леви Лейпхаймер мен Тайлер Гамильтон болды. «Турдағы» басты тосынсыйлық – француздық жаңашыл Томас Веклердің көрсеткен өнері болды. Ол бесінші кезеңде күтпеген жерден жалпы есепте көшбасшы болып, сары жейдеге ие болды және оны он кезең бойы сақтап, соңында Армстронгқа жоғалтты. Бұл «Турда» 18-ші кезеңде Армстронгтың Филиппо Симеониге жасаған қатыгездігі орын алды. 2004 жылғы «Тур» маршруты ерекше болды. Соңғы аптада екі жеке уақыттық жарысқа жоспар жасалған, олардың бірі – Альп-д’Юз тауына көтерілу. Көп жылдан бері алғаш рет Орталық Массив таулары жарысқа енді.

Жарыс туралы жалпы түсінік

Бұл "Тур де Франс" кезінде велошабандыздарға допинг таратқандардың аты-жөні Әлибаба, Астерикс, Обеликс және Мотоман еді. Тур басталар алдында, британдық фаворит Дэвид Миллар Францияның Биарриц қаласында Ұлыбританияның болашақ Афина Олимпиадасының бас жаттықтырушысы Дэвид Брайлсфордпен бірге болды. Сол кезде француз полициясы олар отырған мейрамханаға кіріп, Милларды пәтеріне қайтаруға мәжбүр етіп, допинг қолданғаны күдігімен тұтқындады. Осы оқиғаның салдарынан ол Олимпиада құрамасына алынбады, командадан шығарылу қаупі туды және велосипед спортындағы допинг мәселесі бойынша француз сотында жауап беруге шақырылды. "Кофидис" командасы өздерінің допингке қатысты ішкі тергеуін жүргізу үшін өздігінен жарыстардан шеттегеннен кейін мамыр айында ғана қайтадан жарысқа қатыса бастады.

Бельгиядағы Grand Depart және бірінші апта

Алғашқы пролог Бельгияның Льеж қаласында өтті және ұзындығы 6,1 шақырымды құрады. Фабиан Канцеллара өзінің алғашқы Турының бірінші кезеңінде жеңіске жетіп, осылайша алғашқы сары жейдеге ие болды. Франческо Мозер, Дитрих Турау және Крис Бордман да мансабын осылай бастағандардың қатарында. Ланс Армстронг 2 секундқа қалып қойып, екінші орынға шықты, демек, жалпы есептегі ең басты үміткер болды. Оған ең жақын қарсыластары Леви Лейпхаймер мен Ян Улрих еді. Жақында өткен 2004 жылғы Critérium du Dauphiné Libéré жарысында Армстронгты жеңген Ибан Майо мен Тайлер Гамильтон да әлеуетті қарсыластар саналды. Гамильтон Армстронгтан 16 секундқа қалып қойды, ал Майо 19 секунд баяу болды. Алдыңғы төрт «Жиро» жарысының екеуін жеңіп, алдыңғы алтысының бесеуінде мәнерлеп сырғанаған команда мүшесі Гилберто Симони қиын күнді бастан кешіріп, Канцелларадан 42 секундқа қалып қойды. Бұл Тур оның мансабындағы ең жақсы нәтижесі болғанымен, осы қиын старттың нәтижесінде ол жарыстың қалған бөлігінде элиталық жүргізушілерге қауіп төндірмейтін болды. Бірінші кезең Бельгияда өткен тегіс кезең еді. Көп ұзамай, қатты жаңбыр жауа бастады, нәтижесінде көптеген апаттар орын алды. 37 жастағы элиталық спринтер Марио Чиполлини құлап, негізгі топқа оралуға қиындық тапты және кезеңді жеңу үшін күрескендердің қатарында болмады. Соңғы қашқындар 4 шақырым қалғанда ұсталды, ал кезеңді Жаан Кирсипу жеңіп алды, Робби МакЭуэн мен Тор Хушовд одан кейін келді. Осы кезеңде Ланс Армстронг мансабындағы жалғыз рет жасыл жейде киді, Канцелларадан кейін ұпайлар бойынша екінші орынға ие болды. Екінші кезеңде ауа райы бұрынғыдай қатал болмады, бірақ бірнеше апаттар орын алып, бірнеше жүргізушінің жарыстан шығуына әкелді. Марко Вело қатты құлап, жақ сүйегін сындырып, жерге түскен кезде шыны бөтелкеге тиіп, екінші иығын кесіп алды. Ол жарысты жалғастырды, бірақ тағы бірнеше кезеңнен кейін жарыстан бас тартты. Бес жүргізушіден тұратын топ қашқаннан кейін команда бұрынғы «Жиро» жарысында жасағандай, қашуды бақылауға тырысты, сол кезде олар спринтер Алессандро Петаккиге таңғажайып тоғыз кезеңді жеңуге мүмкіндік берді. Олар сондай-ақ Канцеллараның сары жейденін мүмкіндігінше ұзақ қорғауға тырысты, бірақ «Жиро» жарысындағыдай Турды бақылай алмады. Кезеңнің соңына жақындағанда Канцеллара сары жейдені жоғалтып, Петакки спринтте сегізінші орынды иеленді. МакЭуэн 250 метр қалғанда шабуылдап, Хушовд екінші орынды алды, бірақ ол жеңіске жеткен бонус секундтарының нәтижесінде сары жейдеге ие болды. Бұл оны «Тур де Франс» жарысына жетекшілік еткен Норвегияның алғашқы жүргізушісі етті. Үшінші кезең Бельгиядағы Ватерлоодан басталып, Францияның Оңтүстік-Франция аймағындағы Васкехал қаласында аяқталды. 1985 жылғы «Тур де Франс» жарысынан бері алғаш рет Париж-Рубайк жолында өткен кезеңдер енгізілді. Кейбір бөліктерінде тас жолдар болды, бірақ ол екі сегментте төрт шақырымға дейін шектелді. Команданың ойыншысы Йенс Войт пен команданың ойыншысы Брам де Грот екі жүргізушіден тұратын топ жеті минутқа жуық уақытқа қашып кетті, бірақ кейін арақашықтық азайды. Тас жол бірнеше дөңгелектердің тесілуіне және апаттарға себеп болды, соның ішінде GC сүйікті Ибан Майо қатты құлап, киімін жыртып, көп уақыт жоғалтты, нәтижесінде жеңіске жету мүмкіндігінен айырылды. «Кредит Агриколь» командасының жалпы есептегі жүргізушісі Кристоф Моро да топтың бөлінуіне ұшырап, төрт минутқа жуық жоғалтты. Тор Хушовд осы топта қалып қойды, яғни ол сары және жасыл жейделерін жоғалтуы мүмкін. Бұрынғы Тур жеңістерінде Армстронгқа көмектескен және өзі де бірнеше рет Испания турының чемпионы болған команданың ойыншысы Роберто Херас та тас жолмен өтуде қиындыққа тап болды, бірақ ол элиталық топқа қайта оралды. Екі адамнан қашқан топ соңында ұсталды, бірақ Йенс Войт жалпы есептегі жүргізушілер тобында аяқтады. Кезеңді AG2R командасының Жан Патрик Назон жеңіп алды, ол спринтте Эрик Забелді жеңді. Робби МакЭуэн үшінші орынды иеленді, бірақ сары және жасыл жейделерге ие болды. Жетінші кезеңге дейін 100-ден астам жүргізуші құлап, көптеген GC үміткерлері де апатқа ұшырады. Кезеңде екі жүргізушіден тұратын топ 30 шақырым қалғанға дейін алда болды. Осыдан кейін пелотонның кейбір бөліктері жарысты жалғастыруға тырысты, ал басқалары кезеңді жеңу үшін қашқысы келді. Кезеңнің соңына қарай «Ильс Балеарс» командасының ойыншысы Франсиско Мансебо сары жейделі топтың алдында кішкене саңылау ашты. Фасса Бортолоның 22 жастағы Турдағы ең жас жүргізушісі Филиппо Поццато және Team Euskaltel командасының Икер Флорес оның доңғалағынан ұстап, Поццато шаршаған Мансебоны жеңіп алды. Жалпы есепте Воеклердің Армстронгтан 9:35 есебімен алда болуы әлі де азаймады. Армстронг Гамильтоннан 36 секундқа алда болды, ол US Postal командасынан емес, ең жақын қарсылас еді. Мансебо Армстронгтан 43 секундқа қалып қойды, ал Улрих пен Юлих ең жақын элиталық жүргізушілердің қатарында болды, Бассо мен Херас екі минут ішінде болды.

Екінші апта және Пиренейлер

8-кезеңде төрт санатталған көтеріліс болды, олардың барлығы 3-ші немесе 4-ші санатқа жатты, яғни кезеңнің нәтижесі сәтті қашуға немесе спринттік финишқа байланысты болуы мүмкін еді, егер барлық қашу әрекеттері тоқтатылса. Ақырында төрт шабандоз қашып кетті, бірақ олардың бірі Карстен Крон тесіліп қалды және уақытында жаңа шина таба алмады, сондықтан қашудан қалды. Олар 10 шақырымға дейін алда болды, және осы уақытта топтың артқы жағына иттің шабуылы болды, нәтижесінде апатқа ұшырады. Финиш жақындағанда Беттини финиш сызығына үзіліс жасады, бірақ оны ұстап алды, содан кейін Ким Киршен үзіліс жасады, бірақ Тор Хушовд барлығынан күшті болды және Киршен, Забель және МакЭуэннің алдында шешуші жеңіске жетті. Сандық жарыста МакЭуэн "Maillot Vert" жүлдесін қайтарып алды. О'Грейди, Забель, Хушовд және Данило Хондоның барлығы көйлекке жиырма ұпайдан кем болса да, МакЭуэн жарыстың соңына дейін оны жібермеді. Келесі күні алғашқы демалыс күні болды. 9-кезеңде, өткен күнгідей, кезеңнің басында көптеген қашу әрекеттері болды, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. Ақырында команданың Иниго Ландалузе және команданың Филиппо Симеони Домина Ваканце +1:00-ден астам айырмашылықпен алға шықты және қашқан деп есептелді. Ланс Армстронг осы қашу әрекеті кезінде Симеониді қорлауды немесе оған кек қайтаруды жоспарлаған ба, әлде жарыс жақсы өтіп жатқанда ғана мүмкін болатын Симеониге қарсы жеңіл кек алуды ойлаған ба белгісіз. Симеонидің Мишель Феррари туралы айтқан сөздеріне қатысты. Симеони мен Ландалузе өздерінің басымдығын айтарлықтай арттырды, себебі Карстен Крон тағы да сәттілікке үміттене отырып, кешегіден жақсы нәтиже алуға тырысты. Крон кезеңнің көп бөлігін жалғыз жүрді, бірнеше минут алда болды, бірақ ол олқылықты жоюға және басқа екі қашқанға қосылуға мүмкіндік алмады. Ол оларды ұстап алмауы анық болған кезде, ол жолдың жанына шығып, уақыт өткізу үшін дәретханаға барды, содан кейін топқа қосылды. Осы уақытта Симеони Ландалуземен бірге кезеңнің көп бөлігін қатты жүргізді. Екеуі де күні бойы алда болды, бірақ Симеони Ландалузеге озып кетуге және жеңіске қол жеткізуге жол бермеді, өйткені ол барлық жұмысты істеген еді, сондықтан ол қатты жұмыс істеуді тоқтатты, ал финиш сызығына жақындағанда екеуін де максималды жылдамдықпен жұмыс істейтін спринтерлер ұстап алды. Симеони мен Ландалузе топтың алғашқы 20-сына кірді, ал МакЭуэн күнді жеңіп алды, Хюшовд пен О'Грейди подиумды толықтырды. 10-кезең Бастилия күніне орай өткізілді және сегіз санатталған көтеріліс болды, олардың бірі 1-ші санатқа, екеуі 2-ші санатқа жатты, яғни нүктелі көйлек иесі ауысуы мүмкін еді. Ричард Виренке Лусьен Ван Импе мен Федерико Бахамонтпен бөліскен таудың 7-ші патшасы жарысындағы рекордты жаңаруға тырысты және ол шабуылға шыққан алғашқы шабандоз болды. Оған Воеклермен бірге командаласқан Сильвен Шаванель және Шаванельдің Аксель Меркс қосылды. Бұл күні ол ұзаққа созылмады, нәтижесінде Виренке мен Меркс алға шықты. Виренке Меркстен бас тартып, +5:00 есебімен жеңіске жетті және Паоло Беттиниден нүктелі көйлекке ие болды. Жалпы командалық жағдайда үлкен өзгерістер болмады, бірақ сәтті шабуылымен Виренке Армстронгтан екі жарым минутқа алда 4-ші орынға көтерілді. Этап соңында әрқашан эмоционалды Виренке этап жеңісін жақында қайтыс болған өзіне өте жақын екі адамға арнады, оның әжесі және көптеген жылдар бойы команданың жаттықтырушысы болған Джоэл Чабирон, ол сонымен бірге Фестина ісінің барлық оқиғаларын бастан кешірді. 11-кезең алдыңғы кезеңмен бірдей басталды, ақырында үш шабандоз қашып кетті. Кофидис командасының Дэвид Монкутие, Фасса Бортоло командасының Хуан Антонио Флеша және Эускальтель командасының Эгои Мартинес. Бұл қашу күні бойы сақталып, ақырында сәтті аяқталды. Мукутие финиш сызығына 10 шақырымдай уақыт қалғанда Флеша мен Мартинеске сәтті шабуыл жасады. Ол екі минуттан астам үстемдікпен жеңіске жетті. Пелотон Мукутиенің артынан алты минуттан кем уақыт өткен соң келді, жалпы жағдайда үлкен өзгерістер болмады. Ол жаман түнді өткізді, өлі қызыл қан жасушаларынан қара түске жақын сызып жіберді, қызуы көтеріліп, ұйқыда өліп қалар ма деп уайымдады. Сол түні ұйықтап жатқанда, ол команда дәрігерінен өзіне назар аударуын сұрады. Бақытымызға орай, қызуы түсті және ол таңертең оянды, және кезең бойына барынша тырысты. 13-кезеңде таулы жерлер көп болды және Plateau de Beille тау шыңында аяқталды. Жарыс Баск еліне ең жақын болды, сондықтан жүздеген мың жанкүйерлер күтілді. Кезеңге 165 шабандоз қатысты, яғни 23 шабандоз жарыстан бас тартты. Тайлер Гамильтон кезеңнің жартысына жетпей тұрып, байланысты жоғалтты және арқасы ауырғандықтан жарыстан шықты. Бұл оның Tour de France-қа қатысуының сегізінші реті және ол алғаш рет жарыстан шықты. Кезеңнен кейін команданың D. S. болған Урс Фрейлер, Тайлер Гамильтонды жабу үшін келген Массачусетс штатының Марблхед қаласының журналісіне Гамильтонның жарыстан шығуы және осының салдарынан команданың жарыстың қалған бөлігіндегі қиын жағдайы туралы былай деді: "Ол психикалық тұрғыдан 100% дайын. Кеше команданың көңілі осылай болған жоқ. Біз көшбасшымызды жоғалттық және подиумға шыға алмадық, бірақ менің ойымша, мұндағы жігіттер жақсы жігіттер және біз стратегияны сәл өзгертіп, енді кезеңді жеңуге тырысамыз". Бұрын Гамильтонды қолдаған жас domestique болған Оскар Перейро енді Phonak командасының ең жоғары GC шабандозы болды және жарысты 10-шы орында аяқтады. Жарыстың осы кезеңіне дейін Денис Меньшов және өткен жылғы 5-ші орын алған Хаймар Зубельдия да жарыстан шықты. Оның командаласы Ибан Майо кезең бойы қатты қиналды, тіпті велосипедінен түсіп, командаға жарыстан шығатынын айтты. Нәтижесінде Армстронг ең күшті болды, финиш сызығын кесіп өткенде оның жанында Бассо ғана болды, ал Ульрих пен Клоден жұбы бірнеше секундтан кейін келді. Кейінірек сол түні Армстронг ертеңгі уақытқа қарсы күрес кезінде оған қатысты өлім туралы угроза алды, онда Альп д'Юз және оның маңында 750 000 жанкүйер күтілуде және тәртіп сақтау, шын мәнінде, мүмкін емес болды. 1986 жылғы Tour de France кезінде Америкадан шыққан жалғыз Tour жеңімпазы Грег Лемонд өзінің алғашқы жеңісі кезінде ұқсас қауіптерге тап болды. Лемонд өте параноидалық болды, өйткені ол тамағына уланудан, тежегіштеріне қол сұғудан, допинг-тесттеріне араласудан, өз командасынан шабуылға ұшыраудан және жауынгерлік көрермендердің арасынан велосипедінен құлаудан қорқып, осы ескертулердің көп бөлігін Tour Directeur өзі берді. Армстронгтың тамағына улану, велосипедіне қол сұғу, командалық бәсекелестік немесе допинг-тесттері туралы алаңдаушылығы соншалық болған жоқ, өйткені ол US Postal толық қолдауын алды және осы кезеңде шабандоздар команда автобусының қорғаныш базасына ие болды. 16-кезеңнің уақытқа қарсы күресі Альп д'Юзде өтті және Бассо 17-кезеңде Армстронгпен соңғы шайқасқа түсуіне немесе Армстронгтың жарысты осы жерде аяқтауына шешім беретін еді. 750 000 жанкүйердің қатысуы күтілуде және әр шабандоз адамдардың көптігінен өтуі керек еді. Төменгі жағындағы шабандоздар жарысқа қатысты, ал алғашқы уақыттар тіркелді, бірақ ең жоғары деңгейдегі шабандоздар жарысқа қатысқанда, көрермендер көбейді, агрессивті, ашулы және қуанды, сондай-ақ көптеген адамдар жол бойында жиналды. Қарамастан, көптеген шабандоздар шашыратылып, зорлықпен айқай-шуға ұшырады, Армстронг Армстронг Бассодан екі минут бұрын бастағанмен, оны ұстап алып, одан асып кетті, осылайша жарысты аяқтады. Оның уақыты сол кезде 2-ші орынға жетті...