Кіріспе
Жыл сайынғы норвегиялық кино сыйлығы – Аманда сыйлығы (Amandaprisen) Норвегияның Хаугесунд қаласында өткізілетін Норвегия халықаралық кинофестивалінде норвегиялық кино өнерін дамыту және насихаттау мақсатымен жыл сайын табыс етіледі. Сыйлық 1985 жылы тағайындалған, ал 2005 жылдан бері тек кино саласындағы жетістіктерді марапаттайды (телевизия емес). Жеңімпаздар норвегиялық мүсінші Кристиан Квакланд жасаған кубокпен марапатталады, ал мүсіннің атауы мен тақырыбы 1920 жылдардағы жергілікті халық арасында кең таралған әйел туралы аңызға негізделген. Сыйлық тапсыру салтанаты жыл сайын жалпыұлттық телеарнада көрсетілетін маңызды шара болып өтеді.
The Amanda Award (Amandaprisen) is an award given annually at the Norwegian International Film Festival in Haugesund, Norway, to promote and improve Norwegian film. The award originated in 1985, and has since 2005 been exclusively a film award (not television). Winners are awarded a trophy by the Norwegian sculptor Kristian Kvakland, and the name—and theme—of the sculpture comes from a legendary local woman from the 1920s. The award ceremony is marked every year by a major, nationally televised event.
Тарих
Аманда сыйлығы 1985 жылы норвегиялық фильмдердің сапасын жақсарту және оларға қызығушылықты арттыру мақсатымен Норвегияның халықаралық кинофестивалі аясында құрылды. 1993 жылғы оқиға ерекшелік тудырды, онда «Солтүстік Амандасы» деп аталған шараға барлық скандинавиялық елдер қатысты. 2005 жылдан бастап теледрамалар марапаттау санаттарына енбеді, себебі бұл функцияны «Gullruten» телеарнасының сыйлығы өз мойнына алды. Оның орнына сыйлықтар енді тек фильмдерге ғана беріле бастады. Сонымен бірге, тағы бір өзгеріс болды. Сыйлық беру салтанатының бастапқы кезеңдерінде Норвегия мемлекеттік телерадиокомпаниясы Norsk rikskringkasting (NRK) бірлесіп ұйымдастырды. Бірақ 2006 жылы NRK серіктестіктен бас тартты, содан бері бұл шара жеке телеарна TV 2-нің жауапкершілігінде. 2007 жылы «Халық Амандасы» («Folkets Amanda») тұңғыш рет табысталды, онда жеңімпаз халықтың дауысымен анықталды. Алғашқы жүлдегер – Роар Утхауг режиссерлік еткен «Fritt Vilt» атты қорқыныш фильмі.
Мүсіндік
"Аманда" есімі "Аманда фра [from] Хаугесунд" деген әннен немесе теңізшілер әнінен шыққан. Деректерге сәйкес, ән өз кезегінде 1920-жылдардағы нақты бір әйел туралы айтады – тыйым салу дәуірінде теңізшілерге спирттік ішімдік сату арқылы күнкөріс қамдаған жалғыз ана.
Көрсеткіш
Бұл марапаттау шарасы ұзақ жылдар бойы кинофестивальдің орталық оқиғасы болып келді, сонымен қатар Норвегияның баршасы үшін маңызды телеарналық шара саналды. Әсіресе ертерек жылдары, шараның мәртебесін арттыру үшін халықаралық жұлдыздар шақырылатын. Мысалы, 1985 жылғы алғашқы салтанатта арнайы қонақ ретінде келген Роджер Мурды айтуға болады. Шоуда басқа да халықаралық жұлдыздар – Нед Битти, Лорен Баколл, Джон Войт, Брайан Кокс, Джереми Айронс, Бен Кингсли және Пирс Броснан да қатысқан. Соңғы жылдары шоуды белгілі норвегиялық комедия актерлері жүргізіп келеді. "Nytt på nytt" телешоуынан танымал Джон Алмас 2000-жылдардың басында бірнеше жыл бойы жүргізуші болды. Ал Томас Гиртсен, стендап комедиясымен және түрлі телешоулардағы қатысуымен танымал, соңғы жылдары шоуды өткізіп келеді.