Кіріспе

Сымқыл байланыс - тұтқыр сұйықтық арқылы момент пен айналуды беруге арналған механикалық құрылғы.

Дизайн

Айналмалы тұтқыр байланыстар, араластырылған, тесіктелген пластиналары бар және тұтқыр сұйықтықтармен толтырылған, автомобиль жүйелерінде айналу моментін беру үшін қолданылады. Құрылғы бір-біріне өте жақын орналасқан, тығыздалған барабанға орнатылған, тірекшелері немесе тесігі бар дөңгелек пластиналардан тұрады. Кезектесетін пластиналар жинаманың бір жағындағы жетекші білікке және екінші жағындағы жететін білікке қосылады. Барабан көлемінің 80% дейін, көбінесе кремний негізіндегі, көлемдік өзгергіш сұйықтықпен толтырылады. Екі жиек пластиналар бірдей айналғанда, сұйықтық салқын болып қалады және сұйық күйінде қалады. Пластиналар әртүрлі жылдамдықпен айнала бастағанда, сұйықтықтағы тірекшелердің немесе тесіктердің жылға қатысу әсері оның қызуына және дерлік қаттыға айналуына себеп болады, өйткені көлемдік өзгергіш сұйықтықтардың тұтқырлығы жылға қатысумен тез өседі. Осы күйдегі сұйықтық пластиналарды тиімді түрде біріктіріп, бір жиектен екінші жиекке қуатты жеткізеді. Тірекшелердің немесе тесіктердің мөлшері, пластиналардың саны және қолданылған сұйықтық осы механикалық берілістің күшін және басталуын анықтайды. Бұл құрылғы түрі, ағын айнымалы құрылғыларынан, мысалы, айналу моментін түрлендіргіштерден, айналу импульсін емес, ортаның тұтқырлығын пайдалану арқылы өзгешеленеді. Бұл оны тіпті өте кішкентай масштабтарда да пайдалы етеді және аз салқындатуды қажет етеді. Жеткізілетін айналу күші кіріс және шығыс жылдамдықтарының айырмашылығына сезімтал, бірақ олардың ортақ жылдамдығына дерлік тәуелсіз.

Көлік құралдары

Кейбір төрт дөңгелекті көліктерде (4WD) орталық дифференциал ретінде тұтқыр жалғаулар қолданылады. Тұрақты 4WD жолдан өтуге қабілетті көлік құралына арналған алғашқы жапсырмалы тұтқыр жалғаулар 1980-1988 жылдар аралығында шығарылған AMC Eagle көлігінде қолданылды. AMC Eagle көлігінің 119 модельді New Process бір жылдамдықты орталық дифференциалы сұйық силикон негізіндегі материалмен толтырылған тұтқыр жалғауды пайдаланды. Ол алдыңғы және артқы дифференциалдарды байланыстырып, жақсырақ сүйреуге ие оське ылғалды немесе құрғақ асфальтта тыныш және тегіс күш беруді қамтамасыз етті. Тұтқыр жалғаулар Toyota Celica GT Four сияқты автомобильдерде орталық дифференциал ретінде, сондай-ақ артқы осьтерде шектелген сырғанау дифференциалы (LSD) ретінде де қолданылады. Олар механикалық Torsen дифференциалдары сияқты технологияларға қарағанда төрт дөңгелекті жетек жүйесін жасаудың арзан жолын ұсынады. Volvo, Subaru, Land Rover, Vauxhall/Opel және тағы да басқалары да өз жетектерінде әр түрлі уақытта тұтқыр жалғауларды қолданған. Қазіргі кезде олардың орнын басым көбінесе электронды басқарылатын құрылғылар басып алды.

Атаулар

Тони Ролтқа көбінесе автомобильдердің беріліс жүйелеріндегі автоматты байланыстардың бастапқы идеясы мен дамуы, әсіресе төрт дөңгелекті жетекке қатысты, Фредди Диксонмен бірге жұмыс істеген кезде жатқызылады. Фергюсон зерттеулері және FF Developments компаниялары 1970 жылдары 4WD жүйелері мен құрылғыларына жасалған алғашқы жұмыстардың көп бөлігін коммерцияландыру мақсатымен құрылған. Бүгінде GKN Driveline компаниясы әлемдік патенттердің барлық қалғандарын иеленеді және басқа беріліс бөліктерімен үйлесімді вискоздық байланыстардың әртүрлі нұсқалары мен комбинацияларын ұсынады деп саналады.