Кіріспе
Су өткізбейтін май, кремний майы мен қалыңдатқыштың қосылуы арқылы жасалады. Кремний майы, кейде диэлектрлік май деп те аталады, кремний майы мен қалыңдатқыштың қосылуы арқылы жасалған су өткізбейтін май. Көбінесе кремний майы полидиметилсилоксан (PDMS) ал, қалыңдатқыш аморфты түтінді кремний қышқылы болып табылады. Осы құралым бойынша кремний майы – мөлдір ақ, тұтқыр паста, оның нақты қасиеттері компоненттердің түрі мен мөлшеріне байланысты. Фторланған кремнийден немесе төмен температурада қолдануға арналған, метил топтарының орнына фенил топтары бар PDMS-тен жасалған арнайы кремний майлары да бар. Стеараттар және ұнтақталған политетрафторэтилен (PTFE) сияқты басқа қалыңдатқыштар да қолданылуы мүмкін. Кремний майынан және кремний қышқылынан жасалған майлар, кремний майынан және сабын қалыңдатқышынан жасалған майлардан айырып көрсету үшін кейде кремний пастасы деп аталады.
Silicone grease, sometimes called dielectric grease, is a waterproof grease made by combining a silicone oil with a thickener. Most commonly, the silicone oil is polydimethylsiloxane (PDMS) and the thickener is amorphous fumed silica. Using this formulation, silicone grease is a translucent white viscous paste, with exact properties dependent on the type and proportion of the components. More specialized silicone greases are made from fluorinated silicones or, for low temperature applications, PDMS containing some phenyl substituents in place of methyl groups. Other thickeners may be used, including stearates and powdered polytetrafluorethylene (PTFE). Greases formulated from silicone oils with silica thickener are sometimes referred to as silicone paste to distinguish them from silicone grease made with silicone oil and a soap thickener.
Өнеркәсіптік пайдалану
Силикон майы көбінесе резеңке бөлшектерінің көптеген түрлерін, мысалы О-сақиналарын, ісірмей немесе жұмсартпай майлау және сақтау үшін қолданылады, бірақ осы факторларға байланысты силикон резеңкеге қолдануға болмайды. Ол металл емес металл беттерінің жанасу жерлерінде коррозияға қарсы кедергі және майлаушы ретінде жақсы жұмыс істейді. Силикон майы толуол, ксилен, минералды спирт және хлорланған көмірсутектер сияқты органикалық еріткіштерде ериді. Метанолда, этанолда және суда ерімейді. Термиялық май көбінесе силикон майының негізінен тұрады, оған жылу өткізгіш заттар қосылады. Ол үйкеліс күшін азайту емес, жылуды беру қабілеті үшін қолданылады. Таза силикон майы сантехника саласында крандар мен тығыздағыштарда, сондай-ақ стоматологиялық жабдықтарда кеңінен қолданылады. Өйткені ол жұтылғанда зиян келтірмейді. Электрмен жабдықтау мекемелері жоғары температураға төтеп беруі тиіс желілердегі ажыратылатын иілімдерді майлау үшін силикон майын қолданады. Силикон майларының жұмыс температурасы шамамен, ал кейбір жоғары температураға төтеп беретін түрлері бұл диапазонды сәл кеңейтеді.
Химиялық зертханалар
Силикон майы зертханалық шыны ыдыстардағы балқытылған шыны қосылыстарын біріктіру үшін уақытша тығыздағыш және майлау материал ретінде кеңінен қолданылады. Силикон әдетте химиялық тұрақты деп есептелгенімен, силиконмен болған күтпеген реакциялар нәтижесінде бірнеше маңызды қосылыстар пайда болған. Корона эфирлерінің алғашқы тұздары (OSi(CH3)2)n (n = 6, 7) органолитий және органокалий қосылыстарының силикон майларымен, немесе стенантриолдың силикон майларымен кездейсоқ реакциясы арқылы, молекулада үш Sn−O−Si−O−Sn байланысы бар қоршақ тәрізді қосылыс алу үшін алынған. Құралды силикон майымен майлау, реакциялық қоспаның маймен ластануына әкелуі мүмкін. Бұл қоспа хроматографиялық тазарту кезінде қажетсіз мөлшерде бірге жүруі мүмкін. ЯМР спектроскопиясында полидиметилсилоксандағы метил топтары триметилсиланға (TMS) ұқсас 1H және 13C химиялық ығысуларын көрсетеді, ол ЯМР спектроскопиясының осы түрлері үшін эталондық қосылыс болып табылады. TMS сияқты, сигнал да жеке болады. 1H ЯМР-де силикон майы CDCl3-де δ = 0,07 ppm, CD3CN-де 0,09 ppm, C6D6-да 0,29 ppm және (CD3)2SO-да -0,06 ppm-де жеке сигнал түрінде көрінеді. 13C ЯМР-де ол CDCl3-де δ = 1,19 ppm және C6D6-да 1,38 ppm көрсеткіштерінде байқалады. ЯМР спектроскопиясында жиі кездесетін қоспалардың тізімдері жасалған, және мұндай тізімдерге силикон майы да кіреді.
Тұтыну өнімдері
Силиконды майлау материалдары тұтынушылар тарапынан латекс резеңкесі және құрғақ костюмдердегі тығыздағыштар сияқты кейбір өнімдерге зиян келтіруі мүмкін петролейлі вазелин сияқты басқа кең таралған майлау материалдары қолданылмаған жағдайларда жиі қолданылады. Оны қаламұштің толтыру механизмдері мен бұрандаларын майлауға болады. Тағы бір кең қолданылуы – пернетақтаның тұрақтандырғыш сымдарын майлау арқылы дыбыстың қысқаруын қамтамасыз ету.
Электрлік
Силикон майлары электр оқшаулағыш болып табылады және көбінесе электр жалғауыштарға, әсіресе резеңке тығыздағыштары барларға, жалғауды бекіту және қорғау үшін қолданылады. Осы ретте оларды жиі диэлектрлік май деп атайды. Осы типті жиі қолданылатын орын – бензин қозғалтқыштарындағы тұтандыру шамдарының жоғары кернеулі қосылысы, онда шам сымының резеңке бөлігіне шамның керамикалық оқшаулағышына оңай сығу үшін, резеңке бөлігін тығыздау үшін және резеңкенің керамикаға жабысуын болдырмау үшін май жағылады. Мұндай майлар әдетте тұтандыру шамдары орналасқан жерлерге тән жоғары температураға төтеп беру үшін жасалады, сондай-ақ контактілерге де жағуға болады (өйткені контактілік қысым май қабатына ену үшін жеткілікті). Бұл әдіс әртүрлі металдар арасындағы мұндай жоғары қысымды контактілік беттерде металдардың гальваникалық коррозиядан жылдам тозуына себеп болатын электролиттерге қарсы контактілік аймақты тығыздаудың қосымша артықшылығын береді. Силикон майлары ыдырап, аркаға ұшыраған немесе оның жанындағы қосқыштарда оқшаулағыш қабатты түзе алады, ал ластану контактілердің мерзімінен бұрын істен шығуына әкелуі мүмкін.
СУБА - суға түсу
Силикон майлары, мұндай қолдануға сәйкес келетін формулалары бар, көбінесе СКУБА индустриясында майлауға қолданылады. Мысалы, газ қысымын реттеу және беру жабдықтарының, реттегіштер, "О" сақиналары және жалғаулар сияқты компоненттерін майлау үшін. Кейбір суарушылар декомпрессиялық ауруды, "бұрылыстарды" азайту үшін әдеттегідей ауадағы ~21% оттегіден артық оттегі бар PO2 жоғары "байытылған" газ қоспаларын қолдануы мүмкін. Сонымен қатар, 60% пен 100% арасындағы оттегімен жабдықталған жабдықтар декомпрессия талаптарын "жеделдету" үшін қолданылады. Силикон майлары жоғары концентрациядағы оттегінің қатысуында кейбір силикон емес майлардың спонтанды түрде жану қаупі болғандықтан қолданылады.