Кіріспе

1982 жылы Фрэнк Хененлоттердің түсірген «Баскет Кейс» – америкалық қорқынышты фильм. Бұл Фрэнк Хененлоттердің толық метражды фильмдерді режиссерлік еткен алғашқы тәжірибесі. Эдгар Ивинс продюсерлік еткен фильмде Кевин Ван Хентенрик Дуэйн Брэдли рөлінде ойнады. Дуэйн өзінің деформацияланған егіз бауыры Белиалдан күшпен бөлінген, оны үлкен тоқылған себетке жасырып алып, осы операцияны жасаған дәрігерлер мен медбикелерден кек қайтаруға тырысады. «Баскет Кейс» Нью-Йорк қаласында 16 мм форматта, шамамен 35000 долларлық бюджетпен түсірілді. 1982 жылғы сәуір айында көрсетілімге шыққанда фильм 35 мм форматқа дейін кеңейтілді. Шығарылған кезде әртүрлі пікірлерге бөлінген фильм, кейіннен культты фильм ретінде танылды және «Баскет Кейс 2» (1990) және «Баскет Кейс 3: The Progeny» (1991) атты екі жалғасы шықты, екеуін де Хененлоттер режиссерлік етті. 2017 жылы «Баскет Кейс» қазіргі заманғы өнер мұражайы (MoMA) тарапынан сақтауға алынып, фильмтің түпнұсқа 16 мм камералық негативінен қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 4K нұсқасы 2018 жылы Arrow Video компаниясымен Blu-ray және DVD форматында жарық көрді.

Сюжет

Доктор Джулиус Лиффлендр Нью-Йорк штатының Гленс-Фолс қаласындағы ел үйінен тыс жерде бір нәрседен қорқады. Сонан кейін көлеңкелі тіршілік иесі Лиффлендтерді өлтіруден бұрын оның телефон желісі мен қуатын өшіреді. Дуэйн Брэдли Нью-Йоркке кіргізілген сабанмен келеді. Ол төменгі қабаттағы арзан қонақ үйге Кейси есімді секс-қызметкерден бөлме алады. Ол бірнеше гамбургер алып, оларды себетіндегі өзіне телепатиялық сөйлейтін тіршілік иесіне береді. Дюэн ертеңіне шыққанда, Брайан О'Донован есімді адам Дюэннің ақшасын ұрлау үшін оның кілт тесігінен қарайды. Кейси оны қорқытып, Дуэйнге хабарлап қояды. Дуэн өзінің себетін доктор Гарольд Нидлменмен кездесуге алып, оның көмекшісі Шаронмен достық қарым-қатынас жасайды. Нидлмен доктор Джудит Каттермен байланысып, Дюэннің сапары мен Лиффлендтердің өлімі туралы айтады, бірақ ол оны елемеді. Дуэн сол түні Нидлменнің үйіне барып, оның егіз інісі Белиал екендігі анықталған жанды жерге құяды. Белиал Идлменді тырнақтарымен құртты. Келесі күні Дуэйн Шаронды бостандық мүсініне қарсы алады да, екеуі бір-бірін сүйеді. Белиал мұны сезіп, ашуға бой алдырып, қонақ үй бөлмесін бұзып жібереді. Ол қонақ үйдің менеджері есікті ашып, не болып жатқанын көру үшін жасырынып жатыр. О'Донован Дуэйннің ақшасын ұрлау үшін ішіне кіреді, бірақ себетті ашқанда Белиал оны өлтіреді. Дуэйн шабуылды телепатиялық сезінеді және тез оралады. Дуэйн Белиалға өзінше уақыт өткізуге лайық екенін айтады. Дуэйн себетпен бірге Кейсиге барада кездеседі және оған Белиал оның егіз інісі екенін айтады. Оларға артта қалған оқиғалар туралы әңгімелейді. Олар туылғаннан бері бір-бірімен байланысқан, ал оларға тек әпкелері ғана қамқорлық жасайтын. Алайда, егіздерді хирургиялық жолмен ерте жаста доктор Лиффландер, доктор Нидлмен және доктор Каттер ажыратты, бұл олардың дәрігерлерге деген жеккөрушілігін түсіндіреді. Олар әкесі өлтірілгенін жазатайым оқиға деп есептеп, қайтыс болғанға дейін әпкесінің үйінде тұрды. Содан кейін оларды ажыратқан дәрігерлерді өлтіруге кірісті. Белиал өзінің әдемі көрінетін ағасынан ажыратылуына қатты ренжіді, ал Дуэйн де әркімнің өз ағасына қатысты қалай жүрексіз әрекет ететініне ренжіді. Қазіргі уақытта Белиал Кейсидің бөлмесіне кіреді, оны қорқытып, оның іш киімін ұрлайды. Келесі күні Дуэйн мен Белиал доктор Каттердің кабинетіне барады. Ол оларды жұмыстан шығаруға тырысады, бірақ Белиал оның бетін өткір заттардың сөресіне тығып, Каттерді өлтірер алдында Дуэйн оның кім екенін ашады. Шарон Дуэйннің пәтеріне Нидлменнің өлімінен кейін қауіпсіздік іздеп барады және олар қызғаныш Белиал айқайлай бастағанға дейін махаббат жасай бастайды, ал Дуэйн Шаронды сыртқа лақтыруға мәжбүр болады. Сол түні Белиал Шаронды іздеп шығады, ал Дуэйн түсіне түсіп, бұл туралы айтады. Белиал Шаронның пәтеріне кіріп, оны зорлауға тырысады. Ол қызды ұйқыдан оянып, айқайлағанда өлтіреді. Ағасына ашуланған Дуэн Белиалды пәтерге алып барады. Бұл оқиға бірнеше адамды өзіне тартады. Белиал Дуэйнге шабуыл жасайды, нәтижесінде екі бауыр қонақ үйдің терезесінен құлайды. Олар санасыз денелерін қоршаған барлық адамдармен бірге ұйқыға түседі.

Арнайы әсерлер

Белиалдың арнайы эффектілері көбінесе кейбір сахналарда қуыршақ, ал басқаларында тоқтату анимациясы арқылы жасалған. Белиалдың қолы құрбандарына шабуыл жасаған кезде, ол Хененлоттер киген қолғаптың өзі. Қуыршақ актермен бірге түсірілген сахналарда және көздері қызыл түспен жарқылдағанда қолданылады. Белиалдың ашуланған көрінісі үшін тоқтату анимациясы пайдаланылды.

Шығару

Basket Case 1982 жылдың сәуірінен бастап Америка Құрама Штаттарында Analysis Film Releasing Corporation компаниясы арқылы кинотеатрларда көрсетілді. 16 мм пленкада түсірілгенімен, түпнұсқа кинотеатрлық көрсетілім үшін 35 мм-ге дейін үлкейтілді. Одан кейін бірнеше жыл бойы түнгі сеанстарда көрсетілді.

Қазіргі заманғы шолулар

Диана Хейтман Детройт Free Press баспасынан Basket Case оннан жеті балл берді, ол "бірден-бір қанды" болғанына қарамастан, сондай-ақ "кейде басқа төмен бюджетті қорқынышты фильмдерге қарағанда" басқа тақырыптарға қарағанда "көптен нашар", "қалай да, осында ұнайтын, тіпті әсерлі нәрсе бар. Бұл өзінен-өзі қорқынышты. [ ] Бұл психопат жазған және режиссерлік еткен "Э.Т". секілді". Variety журналының рецензенті Basket Case-ді "тілге жалған тәсілмен жасалған өте арзан монстр фильмі" деп атады, ол спектакльдерді мақтады, бірақ аудио жазбаны, "16 мм-ден жасалған түйіршікті жарылуды" және сазды дауысты сынға алды. Джон Старк San Francisco Examiner журналына жазған хатында "Кескінің ісі" туралы "жаман, аз қаржыға түсірілген фильм, оған андеграундтық фильмге қажетті әуесқойлық пен жанкүйерлік жетіспейді" деп жазды. Ол фильмді "өзінің жындысымен тым көп айналысқан, нашар жасалған арнайы эффект" деп сипаттады және "қатысқан және жалған жануар фильмнің ақылды тұжырымдамасын бұзады" деп жазды.

Ретроспективті бағалаулар

Rotten Tomatoes веб-сайтында 26 сыншы пікіріне сүйене отырып, Basket Case фильміне 77% мақұлдау рейтингі берілген, орташа бағасы 6.3/10. Сыни тұжырымдамасы: "Basket Case фильмі оның өте ерекше сюжеті арқасында қанды-жойқын көріністерді жеткізеді, бірақ оны ең бағалы ететіні – шынайы қайғының мол арнасы". 2001 жылы G. Noel Gross DVD Talk сайтында Basket Case фильміне бес жұлдыз берді, оны "нағыз, қашуға болмайтын және ұмытылмас clasSICK" деп сипаттады. 2003 жылы автор Скотт Аарон Стайн фильм туралы былай деп жазды: "Бұл фильмнің инновациясы мен жанқиярлығы оның көптеген кемшіліктерін басып өтеді, олардың бәрі де түсірілімдер басталмас бұрын мүсіркеусіз жағдайда болған фильмнің нәтижесі. Көптеген 'актерлердің' бұрын камера алдына тұрған емес екені фильмнің қарапайым сүйкімділігін арттырады; олардың таланты шектеулі болуы мүмкін, бірақ олардың қатысуы баға жетпес". Сол жылы Dread Central-дың Хизер Уикссон фильмге бес жұлдыздың үш жарымын берді, оны "киноның кейде арзан әрі әдепсіз жағын құрметпен тойлайтын ақылға сыймас шедевр" деп атады. Патрик Наугл DVD Verdict сайтында "Фильм – таза шок эффектісі" деп жазды, бірақ "керемет көңіл көтеру".

2017 жылғы қалпына келтіру

"Көшік ісі" қазіргі заманғы өнер мұражайының тұрақты фильмдер жинағына енгенін мақтанышпен және көңіл толумен жариялаймын. (Иә, олар фильмді көріп-көрмегенін сұрадым, көріпті деді.) – жазушы-режиссер Фрэнк Хененлоттер, 2017. Хененлоттер MoMA-ға қалпына келтіруге қажетті фильм элементтерін тапсырды. Фильмнің түсірілімдері 4K ажыратымдылығында қалпына келтірілді, сонымен қатар дыбысы да қалпына келтірілді, дыбыс жазуының бастапқы магниттік жолдары бастапқы дерек ретінде пайдаланылды. Media Home Entertainment компаниясы тарапынан шығарылды. 1998 жылы АҚШ-та Image Entertainment компаниясы DVD форматында шығарды. 2001 жылы Something Weird Video компаниясы фильмнің арнайы DVD нұсқасын шығарды. 2011 жылдың 27 қыркүйегінде Something Weird Video Blu-ray форматында фильмді шығарды. Хененлоттер Blu-ray шығарылымын өзі бақылады, ол 35 мм интерпозитивтен алынған фильмнің қалпына келтірілуін қамтиды, ал бастапқыда жоғалған деп есептелген 16 мм негатив сілтеме ретінде пайдаланылды. 2017 жылдың қарашасында Arrow Video компаниясы MoMA бақылауымен 4K қалпына келтірілген "Көшік ісі" фильмін Blu-ray және DVD форматында шығаратыны туралы хабарланды. Шығарылымға Хененлоттер мен Ван Хентенриктің аудио-комментарийі, актерлермен сұхбаттар, фильмнің түсірілуі туралы материал және 1972 жылы Хененлоттер режиссерлік еткен "Slash of the Knife" атты қысқаметражды фильм сияқты қосымша мүмкіндіктер кіреді. Arrow Video шығарылымы 2018 жылдың 27 ақпанында жарық көрді.