Кіріспе
Киттатинни тауы (Lenape: Kitahtëne) – Нью-Джерси штатының солтүстік-батысындағы Сассекс округі арқылы созылатын, солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай бағытталған ұзын жота. Бұл жота Пенсильвания штатының Blue Mountain (Киттатинни жотасы деп те аталады) тауынан Делавэр суайдығы арқылы жалғасады. Киттатинни тауы – Аппалачи тауларының Ридж және Долина аймағының солтүстік-шығысқа қарай созылған бөлігіндегі алғашқы маңызды жота болып табылады және Монтегью қалашығындағы High Point нүктесінде ең биік белгіге (штаттың ең биік нүктесі) жетеді – 1803 фут. Киттатинни тауы Уолпак аңғарының шығыс беткейін құрайды, ал батыс беткейін Уолпак жотасы құрайды (теңіз деңгейінен ең биік нүктесі 928 фут (283 метр)).
Kittatinny Mountain (Lenape: Kitahtëne) is a long ridge traversing primarily across Sussex County in northwestern New Jersey, running in a northeast southwest axis, a continuation across the Delaware Water Gap of Pennsylvania's Blue Mountain (also known as Kittatinny Ridge). It is the first major ridge in the far northeastern extension of the Ridge and Valley province of the Appalachian Mountains, and reaches its highest elevation (the state's highest), 1,803 feet, at High Point in Montague Township. Kittatinny Mountain forms the eastern side of Wallpack Valley; the western side comprises the Wallpack Ridge (highest elevation: 928 feet (283 m) above sea level.
Қорғалатын аумақтар
Аралдың көп бөлігі мемлекеттік меншікте және қорғауға алынған. Солтүстік-шығыста High Point State Park High Point өңіріндегі аумақты қорғайды. Оңтүстік-батысқа қарай, Stokes State Forest High Point State Park-тің оңтүстік шекарасынан бастап Delaware Water Gap ұлттық демалыс аймағының шығыс шекарасына дейінгі аралдың көп бөлігін қамтиды. Демалыс аймағы аралдың оңтүстік жартысын толығымен қамтиды, сондай-ақ кішігірім Worthington State Forest-ты да қамтиды, ол Delaware Water Gap маңындағы аралдың оңтүстік-батыс бөлігін де қорғайды.
Геология
Киттатинни атауы ленапе тайпасының сөзінен шыққан, "соңы жоқ төбе" немесе "үлкен тау" деген мағынаны білдіреді. Бұл кен шахтасы таудың батыс жағындағы силур кезеңінің Биік Сарысу формациясында орналасқан. Бұл құмтас өте қатты болғандықтан, кен қазу өте қиынға соқты. Кендегі мыстың мөлшері 2-3 пайызды құрады, бұл кен қазуды тиімсіз етті. Кен қазу 1800 жылдары банкротқа ұшыраған түрлі компаниялар тарапынан жүргізілді. Кен шахтасы бірнеше рет сатылды. 1880 жылдары Джон Снук қазіргі Стокс мемлекеттік орман деп аталатын аймақтағы Киттатинни тауының солтүстік жағында және батыс беткейінде күміс кенін қазуды бастады. Ол қысқа мерзімге күміс кенін өндірді, бірақ күміс кенінің қоры таусылды. Қазір шахта сумен толып кеткен.
Киттатини және Флатбрук аңғарлары
Киттатини тауының шығысында Киттатини аңғары орналасқан. Оны оңтүстікте Паулинскилл өзені, солтүстікте Уолкилл өзені суға құяды. Үлкен Флатбрук таудың солтүстік-батыс жағынан, Steam диірмен батпағынан басталып, оңтүстік-батысқа қарай ағып, Флатбруквилл маңында Делавэр өзеніне құяды. Бұл аймақ Флатбрук аңғары деп аталады. Порт Джервис ойысы таудың солтүстік-батыс жағында орналасқан. Делавэр өзені таудың оңтүстік жағынан ағып өтеді, соңында Тамани тауының оңтүстігіндегі Делавэр су айдынында тау жотасын кесіп өтеді. Киттатини – Аппалачи тауларының Ридж және Долина аймағының солтүстік-шығысқа созылған бөлігі. Пенсильванияда Киттатини тауларын құрайтын жота Блю-Маунтин деп аталады және 150 миль (241 км) оңтүстік-батысқа қарай, Мэрилендке дейін созылады. Бірақ, Пенсильвания штатының Франклин округінде Блю-Маунтинға параллель тау "Киттатинни тауы" деп аталады; Пенсильвания тас жолы екі таудан (бір-біріне өте жақын) өтеді, батыс туннелі "Киттатинни тауы", ал шығыс туннелі "Блю-Маунтин" деп аталады. Солтүстік Нью-Йоркте бұл тау жотасы Шавангунк таулары деп аталады, ол Нью-Йорк штатының Кингстон қаласына дейін барады.