Кіріспе

Американдық саясаткер Гай Джон Велелла (25 қыркүйек 1944 – 27 қаңтар 2011) – американдық республикалық саясаткер, Бронкс округынан Нью-Йорк штатының сенаторы. 30 жылдан астам саяси көшбасшы, штаттық ассамблея депутаты және штаттық сенатор болған Велелла 2002 жылы 25 тармақ бойынша пара алу және сөз байласу қылмыстарына қатысты айыпталып, мемлекеттік тапсырыстарды ақы төлеуші тараптарға бағыттау үшін кем дегенде 137 000 доллар алғаны айтылды. Нәтижесінде ол төртінші дәрежелі қылмыс жасады деп мойындады, мемлекеттік мекемелерден бизнесті алуға клиенттеріне көмектескенін және клиенттері оның әкесінің заң фирмасына 10 000 доллардан астам төлем жасағанын, оның орнына бір жылға бас бостандығынан айырылғанын мойындады. Манхэттен округінің прокурорымен жасалған келісім бойынша Велелла штаттық сенаттағы өкілдігінен және Бронкс округі республикалық партиясы төрағасы лауазымынан қанағаттанды. Ол сондай-ақ адвокаттық қызметтен шеттетілді.

Өмірбаян

Велелла 1944 жылдың 25 қыркүйегінде Манхэттендегі Шығыс Гарлемде, сол кезде итальяндық американдықтар көп тұратын ауданда дүниеге келді. Велелланың әкесі, марқұм Винсент Ж. Велелла заңгер болған, ол жылжымайтын мүлік мәмілелері арқылы байлыққа ие болды. Велелла отбасы 1950 жылдардың соңында Бронкске көшіп келді. 1967 жылы Велелла Нью-Йорк штатының Ямайкадағы Сент-Джонс университетін бітірді. Кейін ол Бостондағы Саффолк заң мектебінен (қазіргі Саффолк университетінің заң мектебі) заңгер мамандығын алып, әкесінің заңгерлік практикасына қосылды. 1972 жылы 28 жасында республикашыл Велелла Шығыс Бронкста Нью-Йорк штатының Ассамблеясына үміткер болды. Демократтар партиясының үміткері күтпеген жерден жарыстан шығып, Велелла жеңіске жетті. Ол 1973 жылдан 1982 жылға дейін Ассамблеяда қызмет етті, 180-шы, 181-ші, 182-ші, 183-ші және 184-ші Нью-Йорк штатының заң шығарушы органдарында отырды. Аудандық қайта бөлуден кейін Велелла 1982 жылы жаңа Демократиялық округте жарысқа түсті, ол Throggs Neck және Parkchester аймақтарын қамтыды. Ашулы науқанда ол танымал Ассамблея мүшесі және Паркчестер тұрғындарының қауымдастығының басшысы Джон С. Дириге қарсы шықты. Сайлауда үлкен айырмамен жеңілгеннен кейін Велелла жергілікті апталық газет Bronx News-ке саясатпен аяқтасқанын мәлімдеді. 1983 жылдың қаңтарында Велелла толық уақыт заңгерлікпен айналысуға оралды. Саяси мансабы аяқталды деген уәдесіне қарамастан, Велелла жергілікті мектеп кеңесіне сайланды. Көптеген саяси сарапшылар Велелланың зейнеткерлікке шыққан демократ Марио Биаггидің Конгресстегі орнына үміткер болады деп күтті. Велелла 1986 жылдың 22 сәуірінде Нью-Йорк штатының сенатына сайланды, Джон Д. Каландраның қайтысынан босаған орынды толтыру үшін. Үштік жарыс қатал және қымбат болды, өйткені Джоанн Каландра, Каландраның жесірі, марқұм сенатордың жақтастары мен қамқорлық алғандардың қолдауымен және марқұм сенатордың Сенаттағы көпшілікпен байланысын пайдаланып, отбасының орынды бақылауын сақтауға тырысты. Демократиялық партияның үміткері Майкл Дурсо да қызығушылық тудырды. 34-ші Сенат округінің құрамына Бронкстегі және төменгі Вестчестер округінің кейбір аймақтары кірді, Каландра соңғы аудандық қайта бөлу кезінде таңдаған және Йонкерстің, Маунт-Вернонның, Нью-Рошельдің және Пелхамның барлық бөліктерін қамтитын аймақтар болды. Велелла Өмірге құқық партиясының және Нью-Йорк консервативтік партиясының Бронкстағы бөлімінің қолдауын алды. Республикалық партияның номинациясы және Сенат орны үшін болған шайқаста Велелла Бронкстағы Республикалық партияның төрағасы болды. Кейін 1986 жылдың қарашасында және 2002 жылдың қарашасына дейін өткен әрбір сайлауда штат сенатына қайта сайланды. Ол Нью-Йорк штатының 186-шы, 187-ші, 188-ші, 189-шы, 190-шы, 191-ші, 192-ші, 193-ші, 194-ші және 195-ші заң шығарушы органдарында қызмет етті. Ол 2004 жылдың 14 мамырында бизнеске табысты мемлекеттік келісімшарттарды алуға көмектесу үшін пара алған деген қылмыстық айып бойынша қол жеткізілген келісімнің бөлігі ретінде орнынан кетті. Айыпталушының мәлімдемесіне сәйкес, пара Велелланың заңгерлік фирмасына аз немесе мүлдем жұмыс істемегені үшін төленген.

Аудандық танымалдылығы

Мемлекеттік сенатор ретінде Велелла өзінің округіне миллиондаған мемлекеттік доллар әкелді, осы қаражат жергілікті жобаларды қаржыландыруға жұмсалды. Велелла федералдық, штаттық және қалалық билік органдарымен сайлаушыларының мүддесін қорғап, оларға көмектесу арқылы да олардың құрметіне ие болды. Велелланың округі үшін қаржы жинаудағы табысы және сайлаушыларға қызмет көрсетудегі үлкен жетістіктері оны округінде, соның ішінде консервативті демократтардың (немесе "Реган демократтарының") арасында өте танымал етті.

Ықпал

Нью-Йорк қаласынан шыққан республикалық штат сенаторларының санаулы бірі ретінде Велелла штаттық заң шығарушы органда, сондай-ақ Вестчестер округі мен Нью-Йорк қаласы саясатында айтарлықтай ықпалға ие болды. Онжылдықтар бойы Ассамблеядағы көптеген демократтар 1966 жылдан 2009 жылға дейін республикашылар бақылаған Нью-Йорк штатының Сенатында өз заң жобаларын енгізу үшін Велеллаға жүгінетін. 1989 жылы Велелла Сенаттың Сақтандыру комитетінің төрағасы болды. Осы қызметінде Велелла Нью-Йорктегі сақтандыру саласына қатысты көптеген заңдардың қабылдануын қамтамасыз етті. Велелла өзінің ықпалы мен билігінің шыңына 1990-жылдардың ортасында жетті. Ол АҚШ сенаторы Альфонс Д'Амато, губернатор Джордж Патаки, Бас прокурор Деннис Вакко, Нью-Йорк қаласының мэрі Рудольф Джулиани және Нью-Йорк штаты Сенатының көпшілік көшбасшысы Джозеф Бруно сияқты маңызды сайланған лауазымды тұлғаларға қол жеткізе алды, олардың көпшілігі республикашылдар еді. Велелла өзінің көптеген байланыстарын пайдаланып, жақтастары үшін жұмыс орындарын қамтамасыз етті. Бронкстағы консервативтік партияның төрағасы Билл Ньюмарк сияқты басқа да маңызды қолдаушылар оның заң шығарушы қызметі үшін жалақы алатын тізіміне қосылды. 1989 жылы Руди Джулианидің алғашқы мэрлік науқаны кезінде Велелла мен Д'Амато бірлесіп Джулианиге Демократиялық партияның үміткері Дэвид Динкинсті жеңу үшін қажетті қолдаудан айырды, тіпті республикалық партияның алғашқы сайлауында Джулианиге қарсы тұру үшін косметика империясының мұрагері Рональд Лаудердің жалған кандидатурасын жасауға дейін барды. Виктор Б. Тоси, Велелланың атқарушы көмекшісі және ұзақ жылдар бойы Бронкстағы республикалық белсенді, Лаудердің сайлауалды штаб директоры болды. Лаудер алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ оның 13 миллион долларды жағымсыз жарнамаларға жұмсауы Джулианидің үміткерлігіне зиян келтірді. Бас сайлауда Велелла Джулианиді қолдады, бірақ ол Динкинске шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Кейін, Д'Амато мен сайланған губернатор Патаки Нью-Йорк штатының Сенатында Патакимен бірнеше рет қақтығысқан сол кездегі көпшілік көшбасшысы Ральф Мариноға қарсы төңкеріс жасауға шешім қабылдағанда, Велелла Патаки мен Д'Аматоның өкілі ретінде әрекет етіп, 1994 жылы Лонг-Айлендтің Мариносына қарсы Алғыс айту күні төңкерісі үшін Сенат мүшелерін дайындады және Ренсселер округінің (штаттың солтүстігінде) Джо Бруносын қолдады. Бұл, бұрынғы көпшілік көшбасшысы Уоррен М. Андерсон зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мариноның көшбасшы лауазымына тағайындалуына көмектескен кіші топтың мүшесі болған және одан кейін Мариноның ең көрнекті және марапатталған одақтасы болған Велелла үшін де орын алды. Штаттық заң шығарушы органда қызмет еткен кезеңде Велелла сонымен қатар өркендеген заң практикасын жүргізді, ол Сенаттағы Сақтандыру төрағасы лауазымынан пайда тапты. Ол әкесімен бірге Бронкстің Моррис Парк ауданындағы Velella, Velella, Basso және Calandra заң фирмасында серіктес болды. Сотталғаннан кейін Велелла заңгерлік лицензиясынан бас тартты. 2004 жылы заң фирмасы өзінің атын Velella, Basso және Cirrincione деп өзгертті, содан кейін Винсент Велелла зейнеткерлікке шыққаннан кейін Basso және Cirrincione деп өзгертілді. Қазіргі уақытта заң фирмасы Velella & Basso деп аталады.

Дау-жанжалдар мен жанжалдар

1987 жылы Велелла Албани қаласындағы әйелден, онымен ұзақ жылдар бойы қарым-қатынаста болғаннан, некеден тыс бала тудырғанын мойындады. Ал бір жыл бұрын Велелланың қолдаушылары оны отбасылық құндылықтарды жақтаушы деп мақтап, либералды демократтарды әдепсіздікке ұлтау жасады деп сынаған үгіт материалдарын таратқан. Велелла кейіннен жаңа туған қызы Александра Велелланы асырау үшін баланың анасымен қаржылық мәміле жасағанын айтты. 1993 жылы Велелла жергілікті мектеп кеңесі сайлауында тәртіпсіздік жасады деген айып тағылды. Қылмыстық қудалау болған жоқ.

Қалалық жарыстар

1981 жылы сол кездегі Ассамблея мүшесі Велелла Нью-Йорк қалалық Кеңесінің төрағасы лауазымына үстем демократ Кэрол Белламиге қарсы сайланды, бірақ жеңіліске ұшырады. 1985 жылы Велелла Нью-Йорк қаласының есептшісі лауазымына үш рет сайланған демократ Харрисон Дж. Голдинге қарсы түсті, бірақ тағы да үлкен айырмамен жеңілді.

Бронкстағы республикалық партияның төрағасы ретінде

1986 жылы Велелла Бронкс Республикалық партиясының төрағасы болды. Ол 2004 жылы осы лауазымнан қанағаттанды. Сыншылар Велелла жергілікті Республикалық партияны дамытуға ештеңе жасамады және Бронкс округінің Демократиялық ұйымымен «шабуылға шықпау келісімін» сақтады деп айыптады. Оның 18 жылдық өкілеттігі кезінде, өзінен басқа, ешбір республикашыл Бронкста кез келген лауазымға сайланған емес. 1994 және 1996 жылдары Велелла Бронкс Демократиялық партиясының қолдауымен сайлауға түсті. Бронкс Демократиялық саяси машинасымен достық және өзара тиімді қарым-қатынасты сақтай отырып, Велелла республикашылдарды маңызды лауазымдарға сайлау үшін көп еңбек етті. 1992 жылы Велелла сенатор Д’Амато үшін сайлау кампаниясын жүргізді, ол демократ Роберт Абрамстың қарсылығына тап болып, қайта сайлану үшін күресті. Д’Амато аз айырмамен қайта сайланды. Велелла мен Джулиани бұрынғы араздығын ұмытып, 1993 жылы Бронкс Республикалық партиясының басшысы оны ынтамен қолдады. Сайлау күні Велелла «дауыс беру қауіпсіздігі бағдарламасын» қадағалады, ол сайлау учаскелерінде сайлаушылардың алаяқтық әрекеттерін болдырмауға бағытталған. 1994 жылы Велелла өз ресурстарын Патаки мен Вакконың сәтті аяқталған кампанияларына жұмсады. 2001 жылы Велелла 1990-шы жылдары республикашыл болған, Бронкстың бұрынғы округ басшысы және конгрессмен Герман Бадильоны, мерзімі шектеліп отырған мэр Джулианидің орнын басу үшін өткен сайлауда қолдады. Республикалық партияның ішкі сайлауында Бадильо Манхэттен, Куинс, Бруклин және Статен-айлендтегі төрт округ төрағасының қолдауын алған миллиардер Майкл Блумбергпен кездесті. Велелла қалада Бадильоны қолдайтын жалғыз округ төрағасы екенін түсінген соң, Бадильо үшін үгіт-насихат жүргізуді тоқтатты және оны жарыстан шығуға шақырды. Велелла «New York Post» газетіне өзінің ішкі сайлауларды ұнатпайтынын, бірақ 1989 жылы Джулианиге қарсы Лаудерді ынтамен қолдағанын айтты. Блумберг ішкі сайлауда жеңіске жетті. Содан кейін Велелла Блумбергті қолдады, ол жалпы сайлауда Марк Гриннен аздап басымдық танытты.

StopGuy.com сайты

2002 жылдың соңында Моррис Парк тұрғындарының бір бөлігі www.morrispark.com домендік атауы бар (қазір тоқтатылған) веб-сайтқа алаңдаушылық білдірді. Сайтта порнографиялық суреттер, нәсілдік және этникалық әзілдер мен қара сөздер, сондай-ақ жергілікті кәсіпорындарды, қоғамдық қайраткерлерді және саясаткерлерді, оның ішінде Велелланы сынау материалдары болған деп хабарланды. Сайттың домені, күмәнді жалған есіммен тіркелген, ал оның иесі анықталған жоқ. Велелла Нью-Йорк штатының бас прокурорына веб-сайт операторларын тіркеуді талап ететін заң жобасын дайындауды жоспарлағанын мәлімдеді.

Ерте босату туралы дау

2004 жылғы 21 маусымда Велелла пара алу айыбы бойынша бір жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ 2004 жылғы 28 қыркүйекте Рикерс аралынан он екі аптадан кем уақыт өткен соң, Нью-Йорк қаласының беймәлім агенттігі – Жергілікті шартты босату комиссиясы (LCRC) оны босатты. (Айнысы қызық, Велелла штат Сенатында LCRC-ді таратуға дауыс берген еді.) Оның мерзімінен бұрын босатылуы, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен қыналыс тудырды. Бұрынғы сайлау кампанияларында Велелланы қолдаған «Нью-Йорк Пост» және «Нью-Йорк Дейли Ньюс» газеттері оның қайтадан түрмеге оралуын талап ететін редакциялық мақалалар жариялады. «Нью-Йорк Пост» газеті Велелланың суретін «Түрмеден босату» деген жазуы бар «Монополия» ойынының картасына жабыстырып, пікір бөлімінде күнделікті жариялап тұрды. Қала әкімі Майкл Блумберг Велелланың мерзімінен бұрын босатылуының мән-жайын тергеп-тексеруді сұрады. Қалалық тергеу департаменті бұл мәселені қарап, Жергілікті шартты босату комиссиясы Велелланың өтінішін қанағаттандырғанда белгіленген процедураларды бұзғанын анықтады. Содан кейін қала әкімі Блумберг қазан айында комиссияның төрт мүшесінің отставкаға кетуін талап етті және комиссияны бес жаңа мүше тағайындау арқылы қайта құрды. Олар 2004 жылғы 19 қарашада Велелланы қайтадан түрмеге қамауға бұйырды. Велелла бұл шешімге шағымданып, бірақ Нью-Йорк штатының апелляциялық соты оған тағы бір кешіктіру беруден бас тартты. Ол желтоқсан айының соңында Райкерс аралына жазасын аяқтау үшін оралды және 2005 жылғы 18 наурызда бастапқы бір жылдық жазасының 182 күнін өтегеннен кейін босатылды.

Саясидан кейінгі іс-әрекеттер

Велелла жылына 75 012 АҚШ доллары көлемінде мемлекеттік зейнетақы алуын жалғастырды. 2005 жылы ол «New York Daily News» газетіне саяси және бизнес кеңес берумен айналысқанын мәлімдеді. 2007 жылы ол Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі Истчестер қаласында жаңа үй сатып алды, бірақ Моррис Парк тұрғыны ретінде тіркеуде қалды.

Өлім

2011 жылдың 21 қаңтарында «Нью-Йорк Дейлі Ньюс» газеті Велелланың «емделмейтін өкпе қатерлі ісігі» бар екенін және Бронкстағы жан ауруларымен күресіп жатқандарға арналған «Кальвари» ауруханасына көшірілгенін хабарлады. Ол 2011 жылдың 27 қаңтарында 66 жасында қайтыс болды.