Кіріспе
USS Yarborough (DD 314) - АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Клемсон классындағы эсминеці.
USS Yarborough (DD 314) was a Clemson class destroyer in the United States Navy.
Есімдес
Джордж Хэмптон Ярборо, кіші 1895 жылы 14 қазанда Солтүстік Каролина штатының Роксборо қаласында дүниеге келген. Ол 1916 жылы «Цитадель» әскери училищені бітіріп, 1917 жылы 7 сәуірде, АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа кірген күнінен кейін, АҚШ Теңіз жауынгерлері резервінің 4-тобына қабылданды. Оңтүстік Каролинадағы Паррис аралындағы Теңіз жауынгерлері казармасында оқудан кейін, 1917 жылы 4 маусымда Филадельфиядағы Теңіз жауынгерлері казармасына 5-ші Теңіз жауынгерлер полкінің 16-шы ротасында қызмет ету үшін келді. «Сиэтл» кемесімен Нью-Йоркке жеткізіліп, 1917 жылы 14 маусымда «Хендерсон» кемесіне мінгесін, сол күні Францияға аттанды. 27 маусымда Сент-Назерге жетті. 1917 жылы 11 тамызда бірінші лейтенант шеніне көтеріліп, 5-ші полкке тағайындалған кезде екі рет жеке қызметке жіберілді, алдымен 1917 жылдың 8 желтоқсаны мен 1918 жылдың 4 қаңтары аралығында Францияның Косне қаласында, содан кейін 1918 жылдың 22 ақпаны мен 29 сәуірі аралығында Гондрекурда. 1918 жылы 23 маусымда, Бэлло Вуд шайқасының қайнар кезінде, ол майданға келді. Келесі күні, жаудың тиімді орналастырылған пулеметтерінен ашылған қарқынды оқ жауылдары Ярбороның взводының американдық қатардағы қолдау позициясын ұстап тұрғанда оларды қимылсыз қалдырды. Ол бір окоптан екіншісіне ашық жермен жүгіріп, өзінің адамын сабырлы қылып, оларды қолдады, сонда пулеметтен атылған оқтар оған тиді. Ауыр жарақат алғандықтан, өз бөлімшесіндегі басқа жарақат алған сарбаздарға медициналық көмек көрсетілгенше, ол көмекке келуден бас тартты. Соңында қауіпсіз жағдайға жеткізілген ол, 1918 жылы 26 маусымда ауыр оқ жарақатынан көз жұмды. Батылдығы үшін ол өлімнен кейін «Құрметті қызмет ордені» және «Теңіз күштерінің айқыш орденімен» марапатталды.
Тарих
"Ярборо" кемесі 1919 жылдың 27 ақпанында Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында "Бетлехем Шипбилдинг Корпорейшн" компаниясының "Юнион Айрн Воркс" зауытында салынды. 1919 жылдың 20 маусымында суға түсірілді; кемеге "Мисс Кейт Берч" – қазіргі уақытта қайтыс болған лейтенант Ярбороның нике қызметкері – демеушілік етті. 1920 жылдың 17 шілдесінде DD 314 деп белгіленді және 1920 жылдың 31 желтоқсанында Калифорния штатының Вальехо қаласындағы "Маре Айленд" әскери-теңіз кемежайында лейтенант-коммандер Чарльз Э. Розендаль – кейіннен әуе кемелері бойынша әскери-теңіз күштерінің бірінші сарапшысы – басқаруымен комиссияланды. Комиссиядан кейін "Ярборо" кемесі 1921 жылдың қаңтар айының соңына дейін "Маре Айленд" кемежайында жабдықталды және 25 қаңтарда кемежайдан шығып, Калифорния штатының Порт-Ричмонд қаласына бағыт алды, онда ол жанармаймен толықты. Сан-Франциско шығанағында, Монтерей шығанағында және Сан-Педро шығанағында сынақтан өткеннен кейін жаңа эсминец 2 ақпанда Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы резервтік докқа орналасты. Сан-Педроға демалысқа шыққан топтармен жасаған бір сапардан басқа, кеме сәуірдің ортасына дейін кемежайда қалды. 1921 жылы кеме бағытталған басты порттық тәртібінде бір оқиға орын алды. Ол "Чарльстон" және "Салем" крейсерлерінен теңізшілер отрядын алып, оларды 18 сәуірде Санта-Каталина аралына тасымалдады. Сан-Диегодан 18-і күні сағат 06:15-те шығып, 11:45-те Санта-Каталина аралының Истмус-Коув шығанағына жетіп, 12:05-те зәкірледі. Теңізшілерді түсіргеннен кейін ол жолға шығып, жолаушы капитан Франк Т. Эвансты – Тынық мұхит флотының жойғыш күштерінің штабының бастығы және әйгілі адмирал Робли Д. ("Жауынгерлік Боб") Эванстың ұлы – қысқа уақытқа көтеріп алды, содан кейін сапарын жалғастырды. Айыптайтын жағдай, "Ярборо" Сан-Педро портының кіреберісінде байға соқтығысты, кемедегі жоғары дәрежелі жолаушыны ескерсек, бұл өте ұятты оқиға болды. Бақытымызға орай, кемеге қанатын зақымдаудан басқа ешқандай зақым келген жоқ және тәртіптік шаралар қолданылмады. "Ярборо" 30 маусымға дейін Сан-Диегодағы Санта-Фе догының жанында болды, содан кейін ол "Маре Айленд" әскери-теңіз кемежайына бағыт алды. Құрғақ доктан өткеннен кейін, эсминец Оңтүстік Калифорния жағалауында сынақтан өтті, оның барысында 11 шілдеде көпіріне зақым келтірген алдыңғы қамал үстінен ауыр толқындар келді. Сан-Францискоға қысқа уақытқа келген эсминец 13-і күні Сан-Диегоға оралды, онда ол қазан айының ортасына дейін қалды. Содан кейін "Ярборо" қазан айының соңында ағайыны "Вуд" эсминесімен бірге оқ-дәрілік жаттығулар мен оқулар өткізді, "Якоб Джонс" кемесінен көптеген теңізшілерді алды. "Ярборо" сол кезде "айналмалы резервтердің" операциялық сегментіне қосылған болуы керек, өйткені оның қалған мансабы негізінен операциялық қызметтен тұрды. 1922 жылдың басым бөлігін Сан-Диегодан өткізіп, Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Порт-Анджелес және Сиэтл (Вашингтон) сияқты порттарға және Сан-Диего мен Сан-Педро сияқты таныс Калифорния порттарына бағытталды. Кейде ол жауынгерлік кемелермен бірге оқулар өткізді. Бірақ келесі жылы "Ярборо" батыс жағалауындағы әдеттегі маршруттан тыс сапарлар жасады. Сан-Педродан ұрыс флотымен маневр жасағаннан кейін, "Ярборо" 1923 жылдың 9 ақпанында Мексиканың Магдалена шығанағына бағытталды. 6-сы күні 11-ші және 12-ші эскадрильялармен және "Мелвилл" эсминецтерімен бірге ол Панамаға қарай екі күннен кейін жолға шықты. Сол ақпанның келесі күндері "Ярборо" АҚШ-тың алғашқы ірі әскери жаттығуына қатысты – I флоттық мәселе. Панама жағалауында өткен I флоттық мәселе ұрыс флотын кеңейтілген барлау флотына қарсы қойды. "Ярборо" ұрыс флотының дредноуттарын қорғады, көбінесе ауыр бөлімшелердің алдындағы арнайы қорғаныс экранында пикет ретінде қызмет етті. Оқу наурыз айына дейін жалғасты; және маневрлердегі тынығу кезінде Хендерсонға шыққан Әскери-теңіз министрі Эдвин К. Денби 14 наурызда жиналған күштерді қарады. Алдағы жаттығулардан кейін, 31 наурызда "Ярборо" Панама аймағынан солтүстікке қарай ұрыс кемелерінің экранына кіру үшін кетіп қалды. Ол 11 сәуірде Сан-Диегоға келді. Жылдың қалған бөлігінде оның кестесі әдеттегідей болды, Сан-Диего, Сан-Франциско немесе Сан-Педро маңындағы операциялар, Маре аралында жөндеу жұмыстары жүргізіліп, Сан-Диегодағы теңіз теміржолында құрғақ докқа орналасты. 1924 жылдың 2 қаңтарында "Ярборо" Панамаға флоттың келесі сериясына қатысу үшін жолға шықты – II, III және IV флоттық мәселелер – бір уақытта өткізілді. II мәселе Тынық мұхиты арқылы батысқа қарай алға жылжудың бірінші аяғын симуляциялады; III мәселе Кариб теңізінің қорғанысын және Панама каналының транзиттік нысандарын сынады; және IV мәселе Батыстық Тынық мұхиттағы негізгі базадан Жапонияның үй аралдарына – сол жағдайда Кариб теңізін қоршап тұрған аралдар, қалалар мен елдер арқылы көшіп-қонуды симуляциялады. "Ярбороның" маневрдегі рөлі оның бұрын орындаған рөлдеріне ұқсас болды. Алайда, бір ерекшелік болды, өйткені жаттығулардың бір кезеңінде ол "Лэнгли" – әскери-теңіз күштерінің алғашқы әуе кемесімен жұмыс істеді. Ол 25 қаңтарда "Лэнглиді" тексеріп, "қара" флотының ұшақтарының кемеге жасаған әуе шабуылына куә болды. Сонымен қатар, "Ярборо" өзінің арнайы дайындалған міндеттерін (торпедолық шабуылдар мен қорғаныс маневрлері) жауынгерлік кемелермен бірге және оларға қарсы орындады. "Ярборо" және оның ағайындары ақпан айының соңына дейін қарқынды жаттығуларға қатысты, содан кейін эсминец Луизиана штатының Жаңа Орлеан қаласына қысқа сапар жасады, ол осы портқа жасаған жалғыз сапары болды, 1 наурыз бен 11 наурыз аралығында. Пуэрто-Рико жағалауындағы қосымша жаттығулардан кейін "Ярборо" үйіне бет алды; 8 сәуірде Панама каналын өтті; және 22-сі күні Сан-Диегоға келді. Жылдың қалған бөлігінде ол үй портының маңындағы аймақта жұмыс істеді. 1925 жылдың наурыз айында барлау флоты Баха Калифорния жағалауында V флоттық мәселеде ұрыс флотына қарсы қайтадан "шайқасты". Осы сериядағы жаттығулар флотты қорғау экранында оқытуға, бекітілмеген тірек-жайды басып алуға, теңізде жанармай құюға және суасты шабуылдарын жүргізуге бағытталғаннан кейін, флот батысқа қарай бағыт алды. "Ярборо" 1925 жылдың 15 сәуір күні Сан-Францискодан осы қозғалыстың бөлігі ретінде кетіп қалды. Оның журналында былай деп жазылған: "АҚШ флотымен бірге Армия мен Әскери-теңіз күштерінің 3-ші бірлескен мәселесіне қатысу үшін және Гавайи аралдарына бару үшін жолға шықты". 34-ші эсминецтер дивизионының бөлігі ретінде 5-ші жауынгерлік кемелер дивизионының экранында ол Мамала шығанағы, Оаху арқылы өтіп, 28 сәуірде Гавайидің Перл-Харбор портына келді. Флот кейінірек Мауи аралының Лахайна жолында шоғырланғанда, "Ярборо" қысқа мерзімге күзет кемесі қызметін атқарды, флот тірегінің кіреберісін күзетті. Лахайнадан жасаған келесі маневрлер кезінде "Ярборо" және оның әріптестері жаттығу үшін "Крейсер дивизиясы 1" ретінде тағайындалды, 19 сәуірден 29 сәуірге дейін осы рөлде болды, содан кейін күтімге Перл-Харборға оралды. Хилоға сапар салғаннан кейін, "Ярборо" 1925 жылдың 1 шілдесінде Оңтүстік Тынық мұхитына, флоттың Австралияға сапарының бөлігі ретінде Перл-Харбордан кетіп қалды. "Ярборо" кейіннен 10-11 шілдеде Паго-Паго, Самоаға; 23-30 шілдеде Мельбурнге, Австралияға; 11-21 тамызда Литтелтонға, Жаңа Зеландияға; және 22-24 тамызда Веллингтонға, Жаңа Зеландияға сапар жасады. Паго-Паго арқылы қайтып келген "Ярборо" және оның дивизионы 7 қыркүйекте құлаған PN 9 No. 1 ұшағын іздеуге қатысты – Батыс жағалаудан Гавайиге ұшуға тырысқан дирижабль. 34-ші эсминецтер дивизионының кемелері үш күн бойы сегіз шақырымдық (13 км) аралықтағы іздеу жолында жүзді, содан кейін PN 9 No. 1 табылғаны туралы хабарлама келді, экипажы ұшақтың төменгі қанаттарын жарып, Оахуға жақын жерге жеткізген кезде жарықтан жасалған желкенді пайдаланды. "Ярборо" ақырында Перл-Харбор арқылы Сан-Диегоға 19 қыркүйекте оралды және 1925 жылдың қалған бөлігінде үй портының маңында қалды. Келесі жылдың басында...
Тағдыр
1930 жылдың 29 мамырында "Ярборо" кемесі қолдан шығарылды; ал 1930 жылдың 3 қарашасында оның аты Теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды. Сол жылдың 20 желтоқсанында металл тескісі ретінде сүтілді, ал оның қалдықтары 1932 жылдың 25 ақпанында сатылды. 2019 жылға дейін басқа ешбір кеме "Ярборо" деп аталған жоқ.