Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері (1917–1994)

Джордж Генри Гей (George Henry Gay) (8 наурыз 1917 – 21 қазан 1994) – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхиты операциялары театрындағы «Хорнет» әуе кемесінен ұшқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 8-ші торпедалық эскадрильясының «Дуглас TBD Девастатор» ұшқышы. Мидуэй шайқасына қатысқан «Хорнет» ұшағының 30 VT 8 экипажының арасында кіші лейтенант Гей жалғыз аман қалды.

Алғашқы жылдар

Джордж Генри Гей кіші 1917 жылдың 8 наурызында Техас штатының Уэко қаласында дүниеге келді. Ол Остин және Хьюстон қалаларында білім алғаннан кейін Техас ауыл шаруашылығы және механика колледжіне (қазіргі Техас A&M университеті) түсті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Сол кездегі миллиондаған американдықтар сияқты Гей де мектепті тастап, алдағы соғысқа қатысуды шешті. Ол әскери әуе корпусына ұшқыш ретінде түсуге тырысты, бірақ медициналық себептермен қабылданбады. 1941 жылдың басында ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. Гей ұшу оқуын аяқтап, 1941 жылдың қыркүйегінде кіші лейтенант болып тағайындалды. Ол жаңадан құрылған 8-ші торпедалық эскадрильясына қосылды. 1942 жылдың сәуір айында ол және оның бөлімшесі «Хорнет» авианосегінде болды, сол кезде лейтенант-полковник Джимми Дулиттл Токиоға шабуыл жасады. Бір аптадан кейін «Хорнет» Мидуэй шайқасында 16-шы жедел топтың құрамында «Энтерпрайз» авианосегіне қосылды. Мидуэй шайқасы кезінде Гей 1942 жылдың 4 маусымында «Хорнеттен» алғашқы болып ұшып шықты. Гейдің эскадрильясы жапон флотын тауып, күшті қарсылықсыз шабуылға шықты. Гей жараланса да, оның радист-пулеметшісі Роберт К. Хантингтонның өмірі азайып бара жатқандықтан, ол жапондық «Сорю» авианосегіне торпедалық шабуыл жасады, бірақ «Сорю» торпедадан қашып шықты. Кемеден бұрылып, жапондықтардың зениттік артиллериясына үлкен нысана ұсынбау үшін, Гей төмен биіктікте авианосеге қарай ұшуын жалғастырды. Содан кейін ол «Девастатор» ұшағын авианосегінің аралына қарай тік бұрылыс жасап, ұшақ палубасының бойымен ұшып өтті, осылайша зениттік оқтардан құтылды. Кейін ол ұшақ палубасында жөндеуден өтіп жатқан жапондық ұшаққа соғылып түсу туралы «бір сәтте» ойланғанын айтты. Ұшағынан шығып, мұхитта жүзгенде, ол жапондықтардың шабуылынан сақтану үшін сағаттар бойы орындық жастығының астына жасырынды және төрт жапондық авианосегінің үшінің батып кетуіне куә болды. Қараңғы түскен соң, Гей құтқару салғысын қауіпсіз деп санап, іске қосты. Оны 30 сағаттан астам уақыт суда жүзгеннен кейін Әскери-теңіз күштерінің PBY Catalina ұшағы құтқарып алды. Кейін Гей 1942 жылдың 28 маусымында Винсенске ұшып келді, содан кейін үйіне қайтарылды. Эскадрильяның отыздан астам ұшқыштары мен радистерінің арасында Гей ғана аман қалды. Кейін Гей адмирал Нимицпен кездесіп, ол көрген үш жапондық авианосегінің – «Акаги», «Кага» және «Сорю» – жойылғанын растады. Ол 1942 жылдың 31 тамызындағы «Life» журналында жарияланды. Мидуэйден кейін Гей 11-ші торпедалық эскадрильясымен Гуадалканал шайқасына қатысты, содан кейін Әскери-теңіз күштерінің ұшқыш-нұсқаушысы болды. Ол Мидуэй шайқасындағы ерлігі үшін Әскери-теңіз кресімен және «Пурпур жүрек» орденімен марапатталды, сондай-ақ Әуе медалімен марапатталды.

Кейінгі жылдар

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гей 30 жылдан астам Trans World Airlines компаниясында ұшқыш болып жұмыс істеді. Ол Мидуэй шайқасы туралы тәжірибесімен бөлісіп, жиі лекциялар оқыды және "Жалғыз аман қалған" атты кітаптың авторы болды. 1975 жылы "Мидуэй" фильмінің түсіріліміне кеңесші ретінде қатысты, онда Кевин Добсон оның рөлін сомдады. 1994 жылғы 21 қазанда Гей Джорджия штатының Мариетта қаласындағы ауруханада жүрек талмасынан қайтыс болды.