Кіріспе
Marvel Comics ойдан шығарылған кейіпкері
Жариялану тарихы
Жазушы Крис Клермонт пен суретші/қосымша жазушы Джон Бёрн жасаған Proteus алғаш рет «The Uncanny X-Men» комиксінің #125 санында (1979 жылдың қыркүйегі) пайда болды, бірақ оның кейіпкеріне қатысты белгілер бұрынғы сандарда да кездесетін. Ол «The Uncanny X-Men» комиксінің #104 санында тікелей көрсетілмеген, ал #119 санында ол бір адамның денесін басып алып, сол күйінде пайда болды.
Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны
Кевин Мактаггерт – Мойра мен Джозеф Мактаггерттің ұлы. Джозеф әйеліне зорлық көрсетіп, зорлағаннан кейін дүниеге келген. Мойра жүкті екенін күйеуіне айтпай, одан кетіп, Шотландия жағалауындағы Мьюр аралындағы Мутанттарды зерттеу орталығында Кевинді тәрбиеледі. Кевин өзінің мутанттық қабілеттерін көрсеткенде, ол айналасындағыларға қауіп тудырды. Өзін және басқаларды қорғау үшін Мойра Кевинді арнайы камераға қамауға мәжбүр болды және оны тек «Мутант Х» деп атады. Кевин бірнеше жыл бойы камерада болды, содан кейін Магнето мен «Икс-мендер» арасындағы төбелес кезінде камерасы зақымдалып, Кевин Ангус МакВиртердің денесін иелену арқылы қашып кетті. Алайда, оның ұрланған денесі энергиясын сақтау үшін алғашқы терісінен нашар болды. Күштірек ие болса, оны ұзақ уақытқа сақтап қалуға болатынын түсінген Кевин, Мьюр аралының тағы бір тұрғыны, «Феникс» деп танылған күшті мутантты иеленуге шешім қабылдады, бірақ оның психикалық күшіне қарсы тұра алмады. Камерасының ерекше энергиясы болмағандықтан, Кевин денесін өртеп жіберді де, адамдардың денесін бірінен соң бірін иелене бастады. Ол келесі кезекте Поляриске шабуыл жасады, бірақ ақырында Мадрокстың бір көшірмесін иеленді. «Икс-мендер» Кевинге қарсы тұруға келді, сондықтан ол Шотландияның құрлығына қашып, Вулверин мен Найткроулердің қолына түсті. Төбелес кезінде Кевин «Мутант Х» деген атаудан бас тартып, өзін грек құдайы және оның қамалған камерасының атымен – Протей деп атады. Протей Вулвериннің денесін иеленуге тырысты, бірақ Логанның қаңқасындағы адамантий оны сыртқа шығарды. Ол Штормды иеленуге тырысты, бірақ Мойра оны ұзақ қашықтықтан атып, оның қабілеттерінің шегінен шығарды. Протей Эдинбургке қашып, әкесі Джозефті иеленді де, «Икс-мендерге» қарсы соңғы күресін бастады. Оның иеленген денесі шайқаста жойылды, бірақ Протей басқа ие іздемес бұрын, Колосс оны ұрып, энергиялық нысанын бұзып, өлтірді. Бірнеше жылдан кейін A.I.M. Протейді қайта құруға тырысты, Харнес атты әйел мен оның мутант ұлы Писемилді пайдаланып, Протейдің шашыраған энергиясын жұтып алуға мәжбүрледі. Бала энергияны сіңіріп алғанда, оның денесі жүйесі көтере алмайтынша үлкейді. Ақырында, Протейдің санасынан қалған бөлігі мен Писемил бірігіп, жаңа бір жаратылыс пайда болды. Жаңа жауынгерлер, Жаңа мутанттар, Мьюр аралдарының тұрғындары және бастапқы «Икс-фактор» командасының бірлескен күштері осы жаратылысты жеңе алмады, бірақ біріккен жаратылыс бақытты бола алмайтынын түсініп, өзін-өзі шашыратып, өзіне-өзі қол жұмсады. Кейінірек Мистер Зұлым мен Ойын шебері де Протейді қайта құруға тырысты, оның ДНК матрицасы бар дискіні ұрлап, бірақ Найткроулер, Шэдоукэт және Рэйчел Саммерс бұған кедергі келтірді.
Kevin remained confined for several years until his cell was damaged in a fight between Magneto and the X Men, at which point Kevin escaped by possessing the body of Angus MacWhirter. Unfortunately, his stolen body was less effective than his original skin at housing his energy form. Reasoning that a more powerful host might sustain him for longer, Kevin decided to possess another resident of Muir Island, the powerful mutant known as Phoenix, but was unable to overcome her psychic powers. Without the esoteric energy fields of his cell to sustain him, Kevin began to burn his body out, and so began to possess human host bodies, one after another. He went after Polaris next, but ultimately ended up taking the body of one of Madrox's duplicates. The X Men arrived to confront Kevin, so he fled to the Scottish mainland, but was caught by Wolverine and Nightcrawler. In the ensuing fight, Kevin rejected the Mutant X label and named himself Proteus after the Greek god of myth and the cell in which he had been confined. Proteus tried to possess Wolverine's body, but was forced out by the Adamantium in Logan's skeleton. He attempted to possess Storm, but Moira managed to drive him off by firing at him with a long range sniper rifle, out of the range of his powers. Proteus fled to Edinburgh, where he possessed his father, Joseph, and made a last stand against the X Men. His host body was destroyed in the battle, but before Proteus could take another host, he was punched by Colossus, disrupting his energy form and apparently killing him. Several years later, A. I. M. attempted to recreate Proteus using a woman named Harness and her mutant son, Piecemeal, to absorb Proteus' dispersed energy form. As the boy went about absorbing the energy, his body grew too large for his system to handle. Eventually, what was left of Proteus's consciousness and Piecemeal merged as one being. The combined efforts of the New Warriors, the New Mutants, the Muir Islanders, and the original X Factor team were not enough to defeat the resulting creature, but when the amalgamated being decided that it would not find happiness, it decided to disperse itself, effectively committing suicide. Some time later, Mr. Sinister and the Gamesmaster also attempted to recreate Proteus by stealing a disc containing his DNA matrix, but were prevented by Nightcrawler, Shadowcat, and Rachel Summers.
М және қуғын-сүргін үйі
Қызыл сиқыршы тарихты өзгертіп, М үйі шындығын жаратқанда, ол қайтадан Мутант Х-ты әлемге жіберді. Бұрынғыдай, Мойра МакТэггерт ұлы Кевиннің денесіне зиян келтіретін, күшті мутанттық қабілеттері бар екенін анықтады және оны осы аурудан құтқаруға тырысты. Бірақ осы жаңа шындықта мутацияны "емдеуге" тырысу өлім жазасына әкелетін қылмыс саналды. Магнетоның күзетшілері Мьюр аралындағы Мойраның зертханасын қиратты, соның салдарынан Кевин босатылды. Мутант Х көп ұзамай Шотландиядағы белгілі бір сериялық кісі өлтірушіге айналды, ол өзінің соңынан қалдырған кепкен денелерімен танымал болды. Кевин Ексилдермен кездесіп, Паноптихроннан деректер ұрлап, әртүрлі Ексил мүшелерінің денелерін басып алды, осылайша М үйі шындығынан қашып құтылды. Бірақ Лонгшот сияқты басқа шындық манипуляторлары оның қабілеттеріне төтеп бере алды. Ақыры, Протей Морфтың денесін басып алды, бірақ оның иеленуінен дене нашарламады. Бәлкім, Мимикті басып алған кездегі естеліктердің әсерінен, Протей Блинкке құмар болды. Блинк оны портативті мінез-құлықты өзгерту жүйесін киюге алдап, оның санасын жуып, өзін Морф деп ойлануға мәжбүр етті. Өзінің кім екенін білмей, ол Ексилдерге қосылды, бұл басқа мүшелерге ұнамады. Оның санасы жуылған күйінде қалуы үшін мінез-құлықты өзгерту жүйесімен үнемі манипуляция жасау қажет болды. Бірақ Псилок пен Сэбертон арасындағы төбелес кезінде құрылғы кездейсоқ түрде жойылды. Морфтың санасы қайта оянды және Протеймен бетпе-бет келді, оған бірлесіп жұмыс істеуді және денесі мен қабілеттерін бөлісуді ұсынды, осылайша жақсылыққа қызмет етуді көздеді. Протей келісті, екеуі үйлесімді жұмыс істей бастады, бұл екеуінің жеке жұмыс істегенінен де жақсы нәтиже берді. Біраз уақыттан кейін, Ексилдер Паноптихронға сіңген кезде Протей мен Морф күштеп бөлінді. Протей қабырғаларға сіңіп кетті, ал Морф артта қалды.
Некроша
Протей ақырында Жер 616-да шашыраңқы энергия ретінде қайта жаңғырды және Гарнес пен Пицемеал қолданған тәсілмен өзінің физикалық нысанын қайта құруға тырыса бастады. Селене Technarch трансмодальды вирусын өлген мутанттарды қайта тірілту үшін қолданғанда, Протей оның жұмысынан пайдаланып, өзінің энергиялық қолтаңбасының шағын бөлігін, сонымен қатар санасын, қайта тірілген кезде Дестиниге бекітті. Протейдің энергиясы бұрынғыдай Дестиниге толық ие болуға жеткіліксіз болғанымен, ол Дестинидің сезімдеріне әсер етіп, оған Мьюр аралында зор қауіпті көруге мүмкіндік берді. Дестини өзінің асырап алған қызы Роугпен телепатиялық байланыс орнатуға тырысқанда, оның орнына Блайндфолдты тауып, өзінің көруін (және білмей, Протейдің энергиясының бір бөлігін) берді. Протей Блайндфолдты Дестинидің аянды растауға итермеледі, ал Циклоп Блайндфолдты тергеуге жіберді. Олар келген соң, Протей Блайндфолдты "психикалық магнит" сияқты пайдалана алды, Кевин МакТэггертті толық қайта тірілтіп, Блайндфолдты толық иеленуге жеткілікті энергия жиналғанша Протей энергиясын сіңіріп алды. Протей Х-мендерге қарсы шықты, әсіресе оны өлтірген Колоссқа. Ол бірнеше Х-менге бір уақытта ие болу қабілетін көрсетті, бірақ Магнето оның энергиялық қолтаңбасын бұзып, оны тағы бір рет өлтірген кезде жеңілді.
Агенті Х
Протейдің энергиясының бір бөлігін Көлеңке патшасы Астральдық жазықтықта тапты, оны Ксавьермен болған шайқаста күш көзі ретінде пайдаланды. Шайқастың соңғы сәттерінде Көлеңке патшасы Лондонға Протейді психологиялық инфекция ретінде таратты. Ксавьер, қазір Фантомекс денесінде және өзін Х деп атап, Көлеңке патшасын жеңді, бірақ осы процесте Протейді кездейсоқ қайта құрады. Протей Х пен Псилокке өз санасына кіруге рұқсат берді, оларды жас Кевин МакТэггерт қарсы алды. Кевин өкініш білдіріп, өзгергісі келді, себебі ол Colossus оны өлтірген кезде он жаста болғанын есептеді. Одан кейін ол әлемді көруге аз ғана уақыт алды, бірақ он мың жылды Астральдық жазықтықта өткізіп, өзгелерге келтірген зиянын ойлады және енді жалғыз қалғысы келді. Х оған сенбеді және шабуыл жасады. Қарсылық ретінде Протей Х пен Псилоктың денелерін уақытша біріктіріп, оларды Лондонға қайтарды. Содан кейін ол Астральдық жазықтықты нақты әлемге әкелуге тырысып, Шотландияның Феттерс Хилл ауылына сапар шекті, қала тұрғындарына қалағандарын шындыққа айналдыру қабілетін сыйлады. X-Men Протеймен тағы да кездескенде, ауыл қаулыға ұшырап, тұрғындарының саналарының біртұтас бейнесіне айналды, бірақ X-Men ақырында Протейді таратып, оның шындыққа келтірген зиянын жоя алды.
Х үйі
Протеус Кракоада тұратыны және профессор Х-тың денесін пайдаланатыны белгілі болды. Ол Эликсир, Хоуп Саммерс, Голдболлз және Темпуспен бірігіп, "Бес" тобын құрды. Олар бірлесіп, қайтыс болған мутанттарды қайта тірілту үшін өз қабілеттерін қолданды.
Күштері мен қабілеттері
Протеус – омега деңгейіндегі мутант, кең ауқымды псионикалық қабілетке ие, оның көмегімен шындықты манипуляциялауға және өзгертуге болады. Ол таза псионикалық энергия күйінде өмір сүреді және адам денесін иелене алады; алайда, көптеген тірі организмдердің денелері бірнеше сағаттың немесе бірнеше күннің ішінде жанып кетеді. Протеус денесі жойылмас бұрын оны тастап кетуі мүмкін, бірақ көбінесе олай жасамайды. Ешбір иеленген адам Протеустың билігіне қарсы тұра алмайды немесе одан босана алмайды. Протеус иеленген кезде де, содан кейін де қожайынының барлық естеліктеріне қол жеткізе алады. Протеус кейде телепатия, мінсіз есте сақтау және компьютерлік ақпаратты санамен жүктеу қабілетін көрсетеді. Протеустың энергиялық нысаны металлмен бұзылады, сондықтан денелерінде металл бар тірі организмдер оның иеленуінен қорғалған. Оның нысаны жеткілікті түрде бұзылса, ол тарап, қайта құрылғанға дейін жойылды деп саналады. Оның шындықты манипуляциялау қабілеті оған белгілі бір шектеулерде материяны өзгертуге және физика заңдарын қиялына сәйкес иілтуге мүмкіндік береді. Осы күшін пайдаланып, ол заттарды басқа заттарға немесе тірі жандарға айналдыра алады, энергияны материяға айналдыра алады, ауа райын өзгерте алады, адамдардың денесіне әсер ете алады немесе олардың қабілеттерін жоя алады. Протеустың шындықты бұрмалау қабілеті уақытша және көру қабілетіне байланысты: одан тыс қалғанда, оның барлық өзгерістері кері қайтарылады. Протеус энергиядан тұратындықтан, оның санасы бұзылғаннан кейін қайта құрыла алатындықтан, ол дерлік өлімсіз. Протеус кейде өзін өлшемдер арасында көшіре алатынын көрсетті, бірақ бұл оның туа біткен қабілеті ме, әлде оған Паноптихронмен байланыс қажет пе, белгісіз. Некроша оқиғалары кезінде Destiny арқылы қайта тірілгеннен кейін, Протеус бірнеше адамды бір уақытта иелене алатыны анықталды. Бір кезде Протеус Митчеллдің тағдырын (Star Trek телесериалының "Where No Man Has Gone Before" эпизодында көрсетілгендей) Х-мендер күресіп жатқан мутанттарға қарсы дискриминациямен салыстырады.
Басқа медиада
Протей «X-Men: The Animated Series» анимациялық сериалының өзі атты екі бөлімді эпизодында Стюарт Стоун дауысымен көрінеді. Осы нұсқасы қалауынша адам кейпіне енуге қабілетті, ал оның басып алу қабілеттері өлімге жеткізбейді. Ол әкесін іздеу барысында Х-мендермен қақтығысқа түседі, бірақ Профессор Х өзінің психикалық күштері арқылы оны тыныштандырып, ата-анасымен қайта табысуға көмектеседі.