Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Жапониядағы дипломатиялық миссиясы – Америка Құрама Штаттарының Токиодағы елшілігі (駐日アメリカ合衆国大使館 Chū Nichi Amerikagasshūkoku Taishikan) Жапонияның Токио қаласында Америка Құрама Штаттарын өкілдік етеді. Осака, Нагоя, Саппоро, Фукуока және Нахадағы консулдықтармен бірге елшілік Жапонияда тұратын американдық азаматтар мен тұрғындарына көмек көрсетеді, сондай-ақ Жапония азаматтарына және АҚШ-қа келу немесе көшіп келу ниетіндегі Жапониядағы заңды тұрғындарына визалар береді. Қазіргі елші – Рахм Эммануэль, ол 2022 жылдың 25 наурызында қызметке кірісті. Қазіргі елшілік ғимаратын Сесар Пелли мен Норма Меррик Скларек жобалаған, ол 1976 жылы аяқталды. Бұл ғимарат 1931 жылы Гарольд Ван Бурен Магонигл мен Антонин Реймонд салған бұрынғы елшілік ғимаратының орнын басты. Елшінің ресми резиденциясы 1931 жылы сол кездегі жаңа елшілікпен бірге салынды. Бұл АҚШ-тың елші резиденциясы ретінде арнайы салынған алғашқы ғимараттардың бірі болды. Ол 1945 жылдың 27 қыркүйегінде Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыста капитуляциялауынан кейін император Шова (Хирохито) мен генерал Дуглас Макартурдың тарихи кездесу орны болды. 2001 жылдың қаңтар айында АҚШ Мемлекеттік департаменті АҚШ-тың Жапониядағы елшісінің резиденциясын маңызды мәдени мүлік деп тануға рұқсат берді. 2021 жылдың тамызында Токио Олимпиадасына қатысу үшін Жапонияға келген бірінші ханым Джилл Байден АҚШ елшісінің резиденциясындағы бөлмені қайтыс болған АҚШ сенаторы Дэниел К. Инуйе мен оның әйелі Айриннің құрметіне арнады.
The Embassy of the United States of America in Tokyo (駐日アメリカ合衆国大使館 Chū Nichi Amerikagasshūkoku Taishikan) represents the United States in Tokyo, Japan. Along with consulates in Osaka, Nagoya, Sapporo, Fukuoka, and Naha, the Embassy provides assistance to American citizens and residents who live in Japan and issues visas to Japanese nationals, and legal residents in Japan who wish to visit or immigrate to the United States. The current ambassador is Rahm Emanuel, who assumed office on March 25, 2022. The current embassy building was designed by César Pelli and Norma Merrick Sklarek, and was completed in 1976. It succeeded the previous embassy building built on the same property in 1931 by Harold Van Buren Magonigle and Antonin Raymond. The Ambassador's official residence, built together with the then new embassy in 1931, was one of the first buildings specifically built by the U. S. as an Ambassador's residence. It served as the historic meeting place between Emperor Shōwa (Hirohito) and General Douglas MacArthur on September 27, 1945, after the surrender of Japan in World War II. In January 2001, the U. S. Department of State authorized the Residence of the U. S. Ambassador to Japan to be labeled an important cultural asset. In August 2021, while visiting Japan for the Tokyo Olympics, First Lady Jill Biden dedicated a room in the U. S. ambassador's residence to the late U. S. Sen. Daniel K. Inouye and his wife, Irene.
Орналасқан жері
Елшілік Токио қаласы Минато ауданының Акасака шағын ауданында, Ұлттық диета мен Премьер-министр резиденциясы орналасқан Нагатачо ауданынан жақын жерде орналасқан. Мекенжайы: 1–10–5, Акасака, Минатоку, пошталық коды: 107–8420. Токио метросының Гинза немесе Намбоку желілерінің Тамейке Санно станциясы арқылы оңай жете аласыз, сонымен қатар ол Отель Окураға ыңғайлы жақын орналасқан.
АҚШ-тың Жапониядағы бұрынғы миссиялары
Жапониядағы алғашқы американдық консулдық консул-генерал Таунсенд Харристің басшылығымен Шимода, Шидзуокадағы Гёкусен-дзи ғибадатханасында ашылды. Гёкусен-дзиде сондай-ақ 1854 жылдан бастап коммодор Мэтью Перридің «Қара кеме» флоты құрамында қызмет етіп жүргенде қайтыс болған АҚШ әскерлерінің соңғы тыныс алатын жерін көрсететін шетелдік қабірлердің аз саны орналасқан. Харрис екі ел арасындағы Достық және сауда шартын келісіп бітірді, ол 1858 жылы жақын орналасқан Рёсен-дзиде қол қойылды. АҚШ 1859 жылы Таунсенд Харрис басшылығымен Токиода алғашқы өкілдігін құрды. Бұл өкілдік Токионың оңтүстігіндегі Мотоазабу ауданындағы буддалық Зенпукудзи ғибадатханасында орналасқан. 1875 жылы өкілдік Сумида өзенінің жағасындағы Цукидзиге жақын, жапон үкіметінің қызметінде емес, шетелдіктерге арналған аудан ретінде белгіленген жерге көшірілді. Бұл жерде қазір Санкт-Лука бағы орналасқан. Өкілдік 1890 жылы қазіргі орналасқан жеріне көшірілді. 1906 жылдың қаңтарында, Ресей-жапон соғысындағы Жапонияның жеңісінен кейін, Жапония мен АҚШ өзара келісім бойынша өкілдерін елші дәрежесіне көтерді. Бірнеше еуропалық державалар да осы қадамды бірден жасады, бұл Жапония мен ірі батыс державалары арасындағы теңдікке ықылым қақты.
Екінші дүниежүзілік соғыс
АҚШ-тың Токиодағы және Жапонияның Вашингтондағы елшіліктері 1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харборға шабуыл жасалып, Тынық мұхиты соғысы басталғаннан кейін дереу жабылды. Жапониядағы американдық елші Джозеф Грю және оның американдық қызметкерлері (әскери атташелерді қоса алғанда) 1942 жылдың маусымына дейін елшілік аумағында ұсталды, содан кейін кемемен Португалияның Шығыс Африкасына жіберілді және елге қайтару үшін тапсырылды. Сол уақытта АҚШ-та болған жапон дипломаттары да елге қайтару үшін тапсырылды. АҚШ-тың Токиодағы елшілігі одақтастардың оккупациясы кезінде жабық күйінде қалды, себебі АҚШ Жапонияны оккупациялаған ел болды. 1946 жылдың 18 сәуірінде SCAP-тың 18-ші бұйрығымен Дипломатиялық бөлім осы кезеңде АҚШ-тың негізгі дипломатиялық өкілдігі ретінде құрылды, оны Мемлекеттік департаменттің бірқатар қызметкерлері құрады. Сан-Франциско шарты бойынша дипломатиялық қатынастар қалпына келтірілгеннен кейін, АҚШ елшілігі 1952 жылдың 28 сәуірінде қайта ашылды. Роберт Д. Мерфи Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияға АҚШ-тың елшісі болып тағайындалды. Сол күні Вашингтондағы Жапония елшілігі де қайта ашылды.
Жал төлеу мәселесі
Елшілік орналасқан жердің ауданы шамамен 13000 м2 (3,21 акр) және 1896 жылдан бері Жапон үкіметінен жалға алынып келеді. 2005 жылы АҚШ үкіметі 1998 жылдан бері елшілік ғимараты үшін жалдау ақысын төлемегені, жалға алу шартын жаңару туралы келісімге келе алмағаны туралы хабарлады. 2007 жылы екі үкімет жалға алу шартын 2027 жылға дейін жаңартуға келісті, одан кейін АҚШ үкіметі төленбеген жалдау ақысын төледі. Жердің жылдық жалдау ақысы 1998–2007 жылдары 7 миллион иен, 2008–2012 жылдары 10 миллион иен, ал 2013–2027 жылдары 15 миллион иен болып белгіленді. Жалға алу ақысының өте төмен болуына себеп – жалға алу шартының ұзақтығы және бастапқыда оған бағаны көтеру немесе түзету шарттары енгізілмегендігі.
Жапониядағы АҚШ консулдықтары
АҚШ-тың Нахадағы бас консулдығы (Урасоэ, Окинава префектурасы)
АҚШ-тың Осака-Кобедегі бас консулдығы (Осака, Осака префектурасы)
АҚШ-тың Саппородағы бас консулдығы (Саппоро, Хоккайдо)
АҚШ-тың Фукуокадағы консулдығы (Фукуока, Фукуока префектурасы)
АҚШ-тың Нагоядағы консулдығы (Нагоя, Айчи префектурасы)
U. S. Consulate General Osaka Kobe (Osaka, Osaka Prefecture)
U. S. Consulate General Sapporo (Sapporo, Hokkaido)
U. S. Consulate Fukuoka (Fukuoka, Fukuoka Prefecture)
U. S. Consulate Nagoya (Nagoya, Aichi Prefecture)