Кіріспе
Ассатейг аралы – АҚШ Ұлттық паркі қызметінің ұлттық теңіз жағалауы, АҚШ Ішкі істер министрлігінің Ұлттық паркі қызметі жүйесіне кіреді. Атлант мұхитының жағасында, Мэриленд және Вирджиния штаттарында орналасқан Ассатейг аралы – Орта Атлант аймағындағы ең ірі табиғи бөгет арал экожүйесі, ол көбінесе адамның құрылыс қызметінен зардап көрмеген. Ричмонд, Вашингтон, Балтимор, Уилмингтон, Филадельфия сияқты ірі қалалардан шығысқа және оңтүстікке қарай үш сағаттық сапарда орналасқан. Сондай-ақ, Вирджиния штатындағы Хэмптон Роудс порты маңындағы Ньюпорт Ньюс, Хэмптон, Норфолк, Портсмут, Чесапик және Вирджиния Бич қалаларынан солтүстікке қарай жатыр. Ұлттық теңіз жағалауы динамикалық бөгет аралды танысуға және көптеген демалыс мүмкіндіктерін пайдалануға қолайлы ортаны ұсынады. Парктің мақсаты – "бірегей жағалау ресурстарын және оларға байланысты табиғи экожүйелік жағдайларды және процестерді сақтау және қорғау, ресурстарды қорғаумен үйлесімді жоғары сапалы демалыс мүмкіндіктерін ұсыну, сондай-ақ аймақтың құндылығы мен маңыздылығы туралы халықты біліммен қамтамасыз ету" болып табылады. Ассатейг аралы 37 мильге созылған бөгет аралды, Мэриленд және Вирджиниядағы іргелес батпақ аралдар мен су алаптарын, сондай-ақ Мэриленд құрлығындағы Ассатейг аралының келушілер орталығын қамтиды. Теңіз жағалауының шекарасында 41 346 акр жер мен су орналасқан. Аралда үш қоғамдық аймақ бар: Ассатейг аралы ұлттық теңіз жағалауы (Ұлттық паркі қызметі басқарады), Ассатейг мемлекеттік паркі (Табиғи ресурстар департаментінің Мэриленд паркі қызметі басқарады) және Чинкотейг ұлттық жануарлар қорығы (АҚШ Балық және жануарлар дүниесі қызметі басқарады).
Assateague Island National Seashore is a unit of the National Park Service system of the U. S. Department of the Interior. Located on the East Coast along the Atlantic Ocean in Maryland and Virginia, Assateague Island is the largest natural barrier island ecosystem in the Middle Atlantic states region that remains predominantly unaffected by human development. Located within a three hour drive to the east and south of Richmond, Washington, Baltimore, Wilmington, Philadelphia major metropolitan areas plus north of the several clustered smaller cities around Hampton Roads harbor of Virginia with Newport News, Hampton, Norfolk, Portsmouth, Chesapeake and Virginia Beach. The National Seashore offers a setting in which to experience a dynamic barrier island and to pursue a multitude of recreational opportunities. The stated mission of the park is to preserve and protect “unique coastal resources and the natural ecosystem conditions and processes upon which they depend, provide high quality resource based recreational opportunities compatible with resource protection and educate the public as to the values and significance of the area”. Assateague Island encompasses a 37 mile long barrier island, adjacent marsh islands and waters in Maryland and Virginia, and the Assateague Island Visitor Center on the Maryland mainland. 41,346 acres of land and water are within the seashore’s boundaries. The island consists of three public areas; Assateague Island National Seashore (managed by the National Park Service), Assateague State Park (managed by the Maryland Park Service of the Department of Natural Resources) and Chincoteague National Wildlife Refuge (managed by the U. S. Fish and Wildlife Service).
География
Парк Дельмарва түбегінің жағалауындағы дауылды теңіздер мен жеңіл желдер қалыптастырған тосқауыл аралда орналасқан. Аралдың ұзындығы шамамен 60 шақырым, бірақ ені бір шақырымнан аспайды. Парк солтүстіктегі Мэриленд аймағына және оңтүстіктегі Вирджиния аймағына бөлінеді. Аралдың бір аймағынан екінші аймағына көлікпен өту мүмкін емес. Барлық көлік құралдары аралдың бір жағынан екінші жағына жету үшін материк арқылы жүруі керек. Ассатейг аралының Мэриленд аймағы Оушен-Сити шығанағынан Вирджиния штатының шекарасына дейін созылады. Осы аймақтың шекараларында Ассатейг аралы ұлттық жағалауының келушілер орталығы, кемпинг, үш табиғат жолы, құтқарушылармен жабдықталған жағажай, парк штаб-пәтері және кіші Ассатейг мемлекеттік паркі орналасқан. Мэриленд аймағына кірудің жалғыз жолы – 611-ші Мэриленд тас жолындағы Веразано көпірі арқылы. Вирджинияның Ассатейг аралы аймағы Мэриленд штатының шекарасынан оңтүстікке қарай Чинкотейг шығанағына дейін созылады. Бұл аймақ Чинкотейг ұлттық жануарлар қорығы деп белгіленген және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі (FWS) басқарады. Дегенмен, Ұлттық парктер қызметі демалыс жағажайы, құтқарушылармен жабдықталған аймақ және келушілер орталығын пайдаланады. АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен Ұлттық парктер қызметі арасындағы бұл ынтымақтастық келісім немесе өзара түсіністік туралы меморандумда көрсетілген. Ассатейг аралының оңтүстік жағындағы Чинкотейг ұлттық жануарлар қорығын, батысқа қарай орналасқан және тұрғын үйлермен жабдықталған көршілес Чинкотейг аралымен шатастырмау керек. Вирджиния аймағына жету үшін Чинкотейг аралы арқылы өту қажет.
Геология және гидрология
Ассатейг аралы – Мэннен Техасқа дейінгі аралдар тізбегінің бір бөлігі. Арал оңтүстікке қарай жағалау ағысы арқылы жылжып келе жатқан құмнан қалыптасқан, осылайша аралдың ұзындығы артады. Құмның бастауы – Аппалачи тауларынан эрозия және су ағыны. Арал, дауыл кезіндегі табиғи кедергі процестері нәтижесінде, батысқа қарай жылжиды. Су аралдың үстінен ағып, жағажай құмын шығанаққа қарай кері итереді. Бұл аралдың "қайта оралуы" климаттың өзгеруі және теңіз деңгейінің көтерілуімен үдей түседі. Бұл жағдай аралдың солтүстік бөлігінде ең айқын байқалады, онда Оушен-Ситидің жағалаулары Оушен-Сити шығанағының солтүстігіндегі аралдарды тұрақтандырып, Ассатейгтің жаңа құммен қамтамасыз етуін тоқтатқан. Нәтижесінде, Ассатейг жағажайы Оушен-Ситиге қарағанда бірнеше жүз метрге батысқа қарай ығысқан. Шығанақ 1933 жылғы Чесапик-Потомак даулы кезінде Фенвик және Ассатейг аралдарын бөліп, пайда болды, ал шығанақты тұрақтандыру үшін дереу жағалау салынды. 1998 жылы болған қатты солтүстік-шығыс дауылдарынан кейін Ассатейгтің солтүстік бөлігіне құм жеткізіп, оның үздіріліссіз қамтамасыз етілуін қамтамасыз ету үшін құмды толықтыру бағдарламасы іске қосылды.
Тарих
1965 жылы ұлттық жағалау құрылғанға дейін арал Мэриленд штатындағы Оушен Бич деп аталатын жеке курорттық қауымдастыққа айналдырылмақ еді. Қазіргі NPS меншігіндегі шамамен 5000 жеке жер учаскесі 1950 жылдары курорттық салу үшін бөлініп, сатылды. Бірақ 1962 жылғы Күл Түскіні дауыл жоспарларды тоқтатты. Солтүстік-шығыстан соққан дауыл аралдағы бар болған бірнеше ғимараттарды қиратты және жолдарды бұзып жіберді. Аралдың құрылыс салуға тым тұрақсыз екенін түсінген үй салу компаниясы барлық жерін федералдық үкіметке сатты. Күні бүгінге дейін аралдың бойымен толық ұзындығында жүруге болмайды; Мэрилендтегі Ұлттық теңіз жағалауы мен Вирджиниядағы Ұлттық жабайы табиғат қоры арасында саяхаттау үшін материк арқылы өту қажет.
Іс-шаралар
Парк құрылғаннан бері, халықтың демалуына көмектесу үшін бірнеше жақсартулар енгізілді. Парк аралдағы 3 шақырымдық жолдың күтімін жүргізеді, ол мемлекеттік парктен өтіп, келушілердің Ұлттық теңіз жағалауына жетуіне мүмкіндік береді. 2010 жылы аралға өтетін көпірге дейін материкте жаңа келушілер орталығы салынды. Бұл орталық келушілерге бағдарламалық ақпарат пен көрмелер ұсынады. Жаз және күз айларында көптеген рейнджерлер ұйымдастырған іс-шараларға қатысуға болады. 2012 жылы парктің қызметкерлері аралда кемпинг іс-шараларын, билеттерді және рұқсаттарды рәсімдеу үшін жаңа байланыс стансасын ашты. Ғимарат жақын жердегі Солтүстік жағалау тұрақ орнына орнатылған жаңа күн панельдерімен қамтамасыз етілген.
Кемпингке шығу
Парк қызметі 148 кемпингті шатырлар мен демалыс көліктері үшін күтіп ұстайды. Мэриленд жағында кемпингке келгендер не бас құмның батыс жағындағы мұхит жағалауындағы кемпингті, не Синепуксент шығанағына кіретін түбектегі шығанақ жағалауындағы кемпингті таңдай алады. Мұхит жағалауындағы кемпингтер жағажай мен мұхитқа жылдам қол жеткізе алса, шығанақ жағалауындағы кемпингтер батпақты жерлерге әлдеқайда жақсы көрініс ұсынады, көбінесе жылқылар күні бойы осы жерде жайылады. Паркте сондай-ақ алты жабайы кемпинг орны бар, олардың төртеуі шығанақ жағында орналасқан, оларға каноэ, каякпен немесе жаяу жүріп жетуге болады, ал екеуі мұхит жағалауында. Ешбір жабайы кемпинг орнында тұщы су жоқ. Шығанақ жағындағы кемпингтерде жазда көптеген қансору жәндіктері кездеседі. Аралдың Вирджиния бөлігінде кемпинг мүмкіндігі жоқ, бірақ Чинкотейг қаласы мен құрлықта бірнеше кемпингтер бар. Жабайы кемпингтерді қоспағанда, барлық кемпингтерді брондау қажет. Брондауды онлайн режимінде немесе 1 877 444 6777 телефоны арқылы жасауға болады. Брондаулар алты ай бұрын ашылады және әдетте жылдам толып кетеді, әсіресе демалыс күндері мен мерекелерде.
Жаяу жүру
Ұлттық теңіз жағалауында үш қысқа табиғи жол бар, олардың әрқайсысының ұзындығы бір мильден аспайды. Саздық жол – сазды жер үстінде салынған, жарты мильдік көтерілген ағаш жол. Оның биіктігі маса мен басқа да жәндіктерден сақтануға көмектеседі, сонымен қатар тұзды батпақ мекендеу ортасына керемет көрініс ашады. Орман жолы да жарты мильдік, оңай басып өтуге ыңғайлы, қатты қырлы беткей мен ағаш жолдан тұрады. Жолдың көп бөлігін орман көлеңкелеп, ыстықтан қорғайды. Құмдық жол үш төрттен бір мильдік, ол толығымен құммен жабылып, одан жүріп өтесіз. Бұл жол осы мекенде кездесетін түрлі-түрлі өсімдіктерді, сондай-ақ 1962 жылғы дауылда қирағанға дейін аралда болған Балтимор бульварының бір бөлігін тамашалауға мүмкіндік береді.
Жүзу
Келушілер мұхиттың кез келген жерінде жүзе алады, бірақ Ұлттық саябақтар қызметі Мэриленд және Вирджиния штаттарында құтқарушылар бар жағажай ұсынады. Жаз айларында құтқарушылар сағат 10:00-ден 17:00-ге дейін жұмыс істейді. Ұлттық теңіз жағалауы серфингшілер үшін де танымал орын, алайда, құтқарушылар бақылайтын аймақта серфинг жасауға тыйым салынған.
Балық аулау
Тұзды суда балық аулау ұлттық теңіз жағалауында өте танымал әрекет. 16 және одан үлкен жастағы балықшылар Мэриленд немесе Вирджинияда балық аулағанда жарамды балық аулау лицензиясын міндетті түрде ұстауы керек. 2011 жылдан бастап барлық балықшылар балық аулауға шығар алдында жарамды Мэриленд балық аулау лицензиясын сатып алуы тиіс.
Құм үстіндегі көлік аймағы
Құм үстінде жүретін көлік (OSV) аймағы төрт дөңгелекті көліктердің жағажайда жүруі үшін белгіленген. Мэриленд штатының OSV аймағы саябақтағы негізгі кемпингтен басталып, Вирджиния штатының шекарасына дейін созылады, онда жылқы қоршауы ұлттық қорыққа кіруге тосқауыл қояды. OSV аймағына кіру үшін рұқсат және қауіпсіздік жабдықтарының расталған тізімі қажет. Мэрилендте OSV аймағына кіру кез келген уақытта 145 көлікпен шектеледі, бұл автоматты қақпалар арқылы бақыланады, ал Вирджинияда – 48 көлікпен, егер Томстың шығанағының ілмегі (Tom's Cove Hook) жабылмаса, онда кіру 18 көлікпен шектеледі. OSV рұқсаты сатып алынған айдан бастап бір жылға жарамды. Рұқсат алу құны, қажетті кіру түріне байланысты, 110 доллардан 200 долларға дейін ауыспайды. OSV аймағын пайдаланатын барлық көліктерде жарамды OSV рұқсаты болуы міндетті. OSV рұқсатына тіркелген кезде жүргізушілер OSV ережелерін білуге және оларды сақтауға жауапты екенін қабылдайды.
Экология
Ұлттық теңіз жағалауы жағалау ортасына бейімделген түрлі-түрлі өсімдіктер мен жануарларға қоректену және көбею ортасын ұсынады. Жағалаудағы тұзды батпақтар су құстарын, теңіз құстарын және сүтқоректілерді, сондай-ақ қатал жағдайға бейімделген жануарларды тартады.
Құстар
Ассатейгте жағалауда және суда жүретін құстар көптеп кездеседі. Көбейетін құстардың ішінде құбырша тұмсықты құстар, үлкен ақ тұмсықты құстар және қызыл қанатты қарақұстар бар. Теңіз құстарына қоңыр пеликан және бірнеше түрлі шағала мен теңізқарлығаштар жатады. Орманды жерлерде рубин бас киген кішкене құстар мен ақ көзді виреолар қоршалады. Қыс айларында бұл аймақ солтүстік құстарға пана болады, оның ішінде қаздар мен кішкене сұр соулар да бар. Ұлттық теңіз жағалауы ретінде Ассатег аралы федералды заң бойынша жойылу қаупі төніп тұрған түрлерді қорғауға міндетті. Құбырша тұмсықты құстар, федералдық деңгейде қауіп төндіретін түрлер тізіміне енген, осы санатқа жатады және сондықтан аралда қорғалады. Олардың жазғы көбейту кезеңінде OSV аймағы мен аралдың солтүстік бөлігі келушілердің ұяларын бұзбауы және жаңа туған қозыларды жарақаттамауы үшін жиі жабылады.
Жылқылар
Асситейг аралында еркін жүретін жабайы жылқылар тобы, әдетте Чинкотейг понилері немесе Асситейг жылқылары деп аталады. Жергілікті аңыз бойынша, жылқылар жағалауда кеме апаттан аман қалған жануарлардың ұрпақтары екендігі айтылса да, олардың жылқыларды қоршау салудың орнына, жергілікті тұрғындар аралда ұстаған үй жануарларының ұрпақтары болуы ықтимал, себебі материкте қоршау салу салығы салынған. Тұзды, қоректік заттары аз шөптесін тамақтану жылқылардың бойының қысқа болуына және іштерінің ісінуіне әкеп соқты. Мэриленд және Вирджиния шекарасында екі топ жылқыны бөлетін қоршау орнатылған. Вирджиниядағы жылқылар Чинкотейг өрт сөндіру бөліміне тиесілі. Бұл – әр шілде айында жиналып, «Пони Пенинг» деп аталатын қайырымдылық шарасы ретінде жақын орналасқан Чинкотейг аралына жүзіп өтетін атақты понилер. Аукционға сатуға дайын, сау понилерді қамтамасыз ету үшін өрт сөндірушілер оларға тамақ, су және ветеринарлық көмек көрсетеді. Мэрилендтегі жылқылар жабайы жануарлар ретінде қарастырылады және олар аралдан шығарылмайды, сондай-ақ оларға ветеринарлық көмек көрсетілмейді. Ұлттық саябақтар қызметі жылқылардың санын реттеу үшін тууды бақылау әдісін қолданады, жүктілікті бақылау және жылқылардың санын 80–100 аралығында ұстау үшін PZP деп аталатын вакцинаны жебемен енгізеді. Аралдағы жылқылардың көпшілігі 14 қол (4 фут 8 дюйм) биіктіктен төмен өлшенсе де, олардың көп бөлігі жылқы тұқымдарынан шыққан. Осылайша, тұзды диетаға байланысты олардың бойының қысқа болуына қарамастан, олар пони емес, жылқы деп есептеледі. Жылқылар, әсіресе дамыған аймақтардағылары, тыныш көрінуі мүмкін, бірақ олар саябаққа келгендерді шағып, тебуі мүмкін екені белгілі. Қонақтар жылқыларға абай болуы керек, өйткені олар жабайы жануарлар және оларға тым жақын келгендерге қауіпті зиян келтіруі мүмкін. Сонымен қатар, рейнджерлер жылқыларды сипап, тамақтандырған немесе жай ғана жылқылардан 40 фут қашықтықта жүрген қонақтарға айып тағайындауы мүмкін.
Төлемақылар мен рұқсатнамалар
Ассатейг аралы ұлттық жағалауына кіру үшін жеке көлік құралына қарай ақы төленеді, және Вирджиния штатындағы Чинкотейг ұлттық жануарлар қорығының билеттерімен өзара қолданылады. Сонымен қатар, «алтын жас», әскери және мүгедектерге арналған, барлық федералды демалыс орындарына арналған билеттер, билет иесі көлікте болған жағдайда қабылданады. Толық ақы төлеу кестесін онлайн режимінде табуға болады.