Кіріспе

Сант-Эгидио қауымдастығы – 1968 жылы Андреа Рикардидің жетекшілігімен құрылған, әлеуметтік қызметке арналған католик қауымдастығы. Бұл қауымдастық өсіп, 1973 жылы Италияның Рим қаласындағы бұрынғы кармелиттер монастырі мен Сант-Эгидио шіркеуінде орналасты. 1986 жылы Рим Куриясы оны Әулие Тақтың халықаралық сенімділер қауымдастығы ретінде мойындады. Оның қызметтеріне күнделікті кешкі дұға кіреді, бұл мұқтаж адамдарға – жалғыз және өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтын қарттарға, иммигранттар мен үйсіздерге, қатерлі дертке шалдыққан және ЖИТС/АИДС қоршағандарға, тәуекел топтағы балаларға, көшпелілерге, физикалық және психикалық мүгедектерге, есірткіге тәуелділерге, соғыс құрбандарына және түрмедегілерге көмек көрсетуге серпін береді. Оңтүстік Америкада (5) шамамен 50 000 мүшесі бар.

Тарих

1968 жылы Екінші Ватикандық Кеңестен кейін Андреа Рикарди жасөспірім кезінде Римдегі Вергилий орта мектебінің студенттер тобын біріктіріп, Апостолдардың істері мен Ассиздік Франциск христиан қауымын құрды. Студенттер Римнің шеткері аудандарындағы сарайларда тұратын кедей балаларды оқытуға кірісті. Содан кейін Халықтық мектеп құрылды, қазір ол Бейбітшілік мектебі деп аталады және әлемнің көптеген елдерінде жұмыс істейді. 1973 жылы қауым Римдегі Трастевередегі бұрынғы кармелиттер монастыры мен Сант-Эгидио шіркеуінде (итальян тілінде – Киелі Гил) орналасқан қазіргі бас кеңсесін иеленді. 1977 жылдан бастап Сант-Эгидио қауымы Италияның басқа қалаларына, ал 1980 жылдары Еуропа, Африка, Америка және Азияға тарады. 1986 жылдың 18 мамырында Рим Папасының діндарлар кеңесі Сант-Эгидио қауымын «паптық құқық бойынша адалдардың халықаралық бірлестігі» деп жариялады. Сонымен қатар, 1989 жылы Оңтүстік Африкадан келген босқынның қазасы көбінесе көшіп келгендерге бағытталған, бірақ кейбір бағдарламаларына мұқтаждар мен қарттарды да қамтитын «Бейбітшілік халқы» бастамасын тудырды. Папа Франциск қауымға қаншалықты жақын екенін 2019 жылдың шілдесінде Сант-Эгидио қауымының көрнекті мүшесі Матео Бруниді Киелі Тақтың баспасөз қызметінің директоры етіп тағайындағанда көрсетті. Сол жылдың қазан айында ол Мозамбик азамат соғысы кезінде бейбіт келіссөздерде қауымның маңызды мүшесі болған Болонья архиепископы Маттео Зуппиді кардинал дәрежесіне көтерді.

Дұға ету

Оның қоғамдық өмірінің негізі – ортақ кешкі дұға, ол ашық және орталық шіркеуде өткізілуі мүмкін. Әрбір құлшылық кезінде Киелі кітаптан алынған үзінді, Исаға жақындау үшін, кедейлермен достық құруға және барлық халықтар арасында бейбітшілік орнатуға ынталандырады. Франциск 2014 жылдың 14 маусымында Римдегі қауымды аралағанда Сант-Эгидио қауымын үш "П" арқылы сипаттады: preghiera, poveri, pace (дұға, кедейлер, бейбітшілік). 50 жылдық мерекесінде Франциск тағы да қауымға барып, оның Екінші Ватикан кеңесінің туындысы екенін, оның қауымдық өмірге ұмтылысы мен Құдай халқы болуына тоқталды. Ол сондай-ақ қауымның батыл махаббатын жоғары бағалады: "Батылдық – бір күндік ерлік емес, ол қалада және әлемдегі күнделікті миссияның шыдамдылығы, зорлық-зомбылық пен кедейлік салдарынан қираған адамзат тоқымасын шыдамдылықпен қайта тоқу миссиясы; жеке достық арқылы Евангелияны жеткізу миссиясы; кедейлермен бірге өмір сүргенде өмірдің шынайы адамгершілікке ие болатынын көрсету; ешкімді жат деп санамайтын қоғам құру миссиясы. Бұл – шекаралар мен қабырғаларды бұзу, бірігу миссиясы. Осылайша, қауым кішкентай топтардан тұрады, олардың бірлескен дұғалары оларды кедейлер мен мұқтаждарға жетелейді, олармен Мәсіхке лайық достық қарым-қатынас орнатады."

Әлеуметтік міндеттеме

Әлеуметтік міндеттеме, әсіресе жеке қарым-қатынастар арқылы, Сант-Эгидио қауымы "кедейлермен достық" деп атайды. Рикарди бұл достықты осыншалықты жақын деп сипаттаған, "мүшелер мен мүше емес адамдар арасында түбегейлі айырмашылық бар деу қиын" дейді. Сант-Эгидио Рим папасы Францисктың шіркеуді "далалық госпиталь" ету және католиктерді "қойларының иісімен бірге өмір сүретін бақташылар" ету арманының іске асуы ретінде сипатталған. Бұл келесіні қамтиды.

Балалар мен жасөспірімдер

Бейбітшілік мектептерінде адамгершілік, бейбітшілік және христиан діні негізінде бірлесіп өмір сүру құндылықтары оқытылады, сондай-ақ мектептің дамуына көмек көрсету (мысалы, үй тапсырмасына көмек), ортақ ойындар мен саяхаттар ұйымдастырылады. "Радуга елі" балаларды барлық халықтармен және табиғатпен ынтымақтастыққа тәрбиелейді. 2019 жылға қарай ол әлем бойынша шамамен 10 000 бала мен жасөспірімді қамтыды. Қоғам мүшелері зейнеткерлік үйлеріндегі жалғыз және мұқтаж жандармен ұзақ мерзімді қарым-қатынас орнатады және "кедейлермен дұға ету мен достық – Құдайдың сүйіспеншілігі мен мейірімін күнделікті өмірімізде іске асырудың әдемі жолы" деген пікірде.

Үйсіздер мен мұқтаждар

Қоғам мүшелері кедейлерге тамақтандырады. Құрмет көрсету және естелік шаралары баспанасыздық пен кедейлікке ұшыраған адамдармен байланысты нығайтуға арналған. Ватикан, Солтүстік Корея сияқты, азық-түлік сұраған жағдайда Қоғамға жүгіне алады. Римдегі қауым "Римде тамақ ішуге, ұйықтауға және жуынуға арналған орындар" атты 253 беттік нұсқаулықты басып шығарып, оны баспанасыз адамдарға сыйлайды. Кітапта Римнің көшелерінде немесе уақытша құрылған жайларда тұратын шамамен 7500 адамға көмек көрсететін орындардың тізімі бар, оның ішінде 47 түнгі паналадан бастап, Сант-Эгидионың өзі басқаратын 11 мигранттарға арналған тіл мектептері де бар. Олардың тағы бір жұмысы – Италиядағы шамамен 140 000 цығанмен жұмыс істеу, бұл туралы Паптың көшпелі және мигранттардың пасторалдық күтімі жөніндегі кеңесі хабарлады.

Босқындар мен жаңа азаматтар

Тіл және мәдениет мектебі Еуропаның түрлі елдерінде қабылдаушы елдің мәдениетімен таныстырып, тегін тіл курстарын ұсынады. 1999 жылы қашқындар мен жаңа азаматтар Еуропаның түрлі елдерінде интеграцияны, мәдениеттер мен діндердің қарым-қатынасын, алмасуды және тиісті елдерде бейбітшілік жұмыстарын дамыту мақсатында «Бейбітшілік халқы» қозғалысын бастады. 2016 жылы итальян протестант шіркеулерімен бірлесіп, Италия үкіметімен «Гуманитарлық дәліздер» жобасын құру туралы келісімге қол қойылды, осы арқылы адамдар гуманитарлық визамен Еуропаға қауіпсіз сапар шегуге және теңіз арқылы қауіпті сапарлардан сақтануға мүмкіндік алады.

Мүгедектер

Бұл мүгедек ересектерге рухани алмасу, діни білім беру және бос уақытты өткізу мүмкіндіктерін ұсынады, сондай-ақ мәйектілерге көмек көрсетеді. Friends қозғалысы – Қоғам демеушілік ететін, Африкадағы СПИД қоршағандарға арналған DREAM бағдарламасын қолдау үшін Қоғамның өзінің шеберханасында мүгедектер салған суреттерді сататын мейрамхана.

Бейбітшілік жұмысы

Сант-Эгидио көптеген сәтті бейбіт келіссөздерге делдал немесе бақылаушы ретінде қатысты: Албания (1987, сайлау), Мозамбик (1989-1992, бейбіт келісім), Алжир (1995, саяси топтарды біріктіру), Гватемала (1996, азамат соғысында делдалдық), Косово (1996-1998, Сербиямен келіссөздер), Конго (1999, ұлттық диалог), Бурунди (1997-2000, бейбіт келісім). Қоғамдастықтың ең маңызды дипломатиялық жетістігі – 4 қазан 1992 жылы Мозамбикте бейбіт келісімге қол қою, ол он алты жылдық азамат соғысын аяқтады. The Washington Post басылымы Сант-Эгидионы «әлемдегі ең беделді қақтығыстарды шешу ұйымдарының бірі» деп сипаттады.

2014 жылы Сант-Эгидио Индонезияның исламдық ұйымы Мухаммадиямен бірлесіп, Филиппиннің Минданао аймағындағы 40 жылдық қақтығысты тоқтатуға көмектесті. 2017 жылы қиын жағдайларға тап болған аймақтардың қатарында Орталық Африка Республикасы, Сенегал, Оңтүстік Судан және Ливия болды. Сол жылдың маусым айында БҰҰ Саяси істер департаменті Сант-Эгидиомен ресми байланыс арнасын ашты, сондай-ақ жекелеген елдер де байланыс орнатты. Сант-Эгидио қауымдастығының мүшелері 1986 жылы Ассизиде өткен алғашқы кездесуден бері жыл сайын халықаралық бейбітшілік жиындарын ұйымдастырып келеді: 2005 жылы Лион (Франция), 2006 жылы АҚШ, 2012 жылы Сараево, 2013 жылы Рим, 2014 жылы Антверпен, 2015 жылы Тирана және 2016 жылы Ассизиде, бірінші жиынның 30 жылдығына арналған шаралар өтті. 2017 жылы жиын Мюнстер және Оснабрюк қалаларында, Германия канцлері Ангела Меркельдің қатысуымен өтті. Бұл «жыл сайынғы жиындарда мұсылмандар, католиктер, яһудилер, христиан дінінің өкілдері, гуманистер, дінге сенбейтіндер» жиналады, олар пікір алмасып, әртүрлі мәселелерді талқылайды. Сант-Эгидио «Бейбітшілік үшін жастар» топтарын құрды, олардың кейбіреулері веб-сайттарда жарияланымдар арқылы байланыс жасайды. Ересектер тобының мүшелері шетелдіктерді қабылдау орталықтарына көмек көрсетеді, сондай-ақ мұқтаждар мен қарт адамдарға қол ұсынады.

DREAM бағдарламасы

Сант-Эгидио "ВИЧ/СПИД-ке қарсы күрестегі әлемдік көшбасшылардың бірі". Оның DREAM (АИТВ және ЖҚТБ-ға қарсы дәрілік ресурстарды күшейту) бағдарламасы әлемдегі ең көп зерттелген ВИЧ/СПИД-ті емдеу тәсілдерінің бірі болып табылады, бағдарлама бойынша 100-ге жуық мақала жарияланған. Олардың көпшілігі оның тиімділігін растайтын, тәуелсіз сарапшылар қараған зерттеулер. DREAM кешенді көзқарас ұстанады, жоғары белсенді антиретровирустық терапияны (HAART) нашар тамақтану, туберкулез, безгек және жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың емдеуімен үйлестіреді, сонымен қатар барлық деңгейде денсаулық сақтау жөнінде білім беруді маңызды тұтады. Бағдарлама 2002 жылдың наурыз айында Мозамбикте басталып, Ангола, Камерун, Конго Демократиялық Республикасы, Кения, Малави, Мозамбик, Нигерия, Танзания, Гвинея және Свазилендке тарады; ол денсаулық сақтау орталықтарының желісі арқылы жұмыс істейді. Қаржыландыру Дүниежүзілік банк, Билл мен Мелинда Гейтс қоры, сондай-ақ Италияның шарап өсірушілері сияқты түрлі халықаралық ұйымдардан түседі. 2004 жылы Сант-Эгидио адамзатқа, бейбітшілікке және халықтар арасындағы бірлікке арналған Балзан сыйлығын алды, "әсіресе, Мозамбикте СПИД пен нашар тамақтануға қарсы күресу үшін жүзеге асырылған DREAM бағдарламасы үшін, ол қиын жағдайдағы басқа африкалық елдер үшін нақты үлгі болып табылады". 2020 жылдың тамызында Сант-Эгидио қауымы Children Do Matter қайырымдылық қорымен бірлесіп, Малавидің Блантайр қаласында The Green Lotus – жетімдер үйін және баспанасыз қыздарға арналған пана салуды бастады.

Өлім жазасын жоюға бағытталған іс-қимыл

1998 жылдан бері Қоғамдастық әлемдік деңгейде өлім жазасына мораторий енгізу үшін үгіл жұмыстарын жүргізіп келеді. 2007 жылы Дүниежүзілік өлім жазасына қарсы коалициямен (WCADP) бірлесіп, әлем бойынша 5 миллионнан астам адам қол қойған үндеу, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 2007 жылғы 18 желтоқсандағы резолюциясын қабылдауға ықпал етті. Бұл резолюция әлемдік деңгейде мораторий енгізуді талап етеді. Қоғам мүшесі және Италия парламенті төменгі палатасының депутаты, Адам құқықтары комитетінің төрағасы Марио Мараццити, 2002 жылдан бері Сант-Эгидио қауымдастығы жыл сайын 30 қарашада «Өмір үшін қалалар» / «Өлім жазасына қарсы қалалар» атты жаһандық іс-қимыл күнін ұйымдастырып келеді, соның арқасында әлемнің түрлі қалалары осы күнді тойлауға шақырылады. Сондай-ақ, Қоғам өлім жазасына кесілген сотталғандарға хат жазып, олармен хаттасу арқылы және өлім жазасын тоқтату жөніндегі қол қоюларды жинау арқылы өлім жазасына қарсы ұстанымын көрсетеді.

Сын

2003 жылы итальяндық журналист Сандро Магистер Sant'Egidio ішіндегі жұмыс топтарының, кедейлермен бірге, кейбір қауым мүшелері үшін туған отбасын ығыстыруы мүмкін екенін жазды (Мт 10:35). Ол сондай-ақ, бұрынғы мүшесінің бірінің басшылық құрамының алдында өзінің іс-әрекеттерін немесе сенімдерін қорғауға тура келгені туралы естеліктерін жариялады.