Кіріспе

Рим-католик діни ордені
діни орден

Дон Босконың салезиандары (SDB), ресми түрде Сент-Франциск де Салези қоғамы (Societas Sancti Francisci Salesii) деп аталады, – католик шіркеуіндегі ерлердің діни қауымы. Ол 1859 жылы итальян ділдары Джон Боско индустриялық революция кезінде кедей және көшіп келген жастарға көмектесу үшін құрылған. Қауым Франциск де Сальс есімімен аталды, ол 17 ғасырда Женева епископы болған. Салезиандардың жарғысында қоғамның миссиясы "жастарға, әсіресе кедейлерге рухани және материалдық көмек көрсету және ұлдарды дін қызметкерлеріне тәрбиелеу арқылы мүшелерінің христиандық кемелдігіне жету" деп сипатталған. Оның әйелдер институты – Дон Босконың салезиандық қарындастары, ал мирян қозғалысы – Салезиандық ынтымақтастықтар қауымдастығы.

Тарих

1845 жылы Дон Джон Боско (италиялық дін қызметкерлеріне берілетін дәстүрлі "Дон" атағы) Италияның Турин қаласына қарасты Вальдоккода ұлдарға арналған кешкі мектеп ашты. Келесі жылдары ол бірнеше мектеп ашса, 1857 жылы өз көмекшілері үшін ережелер жинағын жасады. Боско Франциск де Салестің қарапайым руханилығы мен мейірімділік философиясына қатты құрметтеніп, 1859 жылы оның құрметіне Қасиетті Франциск де Салестің қоғамын құрды. Бұл ереже 1873 жылы Папа Пий IX-шы тарапынан Қасиетті Франциск де Салестің қоғамының ережесі ретінде бекітілді. Қоғам тез өсіп, қоғам ресми мойындалғаннан кейін бір жыл ішінде Франция мен Аргентинада өкілдіктері ашылды. Оның ресми басылым органы – «Салезиан бюллетені» 1877 жылы тұңғыш рет жарық көрді. Келесі он жылдық ішінде салезиандар Австрия, Ұлыбритания, Испания және Оңтүстік Американың бірнеше еліне тарады. 1888 жылы Дон Босконың қазасы қоғамның дамуын баяулатпады. Салезиандар 1892 жылы Мексикаға жетіп, алғашқы мекемесін құрды. 1911 жылға қарай салезиандар бүкіл әлемде, оның ішінде Колумбия, Қытай, Үндістан, Оңтүстік Африка, Тунис, Венесуэла және АҚШ-та орналасты.

Қазіргі күн

Қоғам бүкіл әлемде қызметін жалғастыруда; 2021 жылы 1703 үйдің құрамында 14232 мүшесі бар еді. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, салезиандар 130-дан астам елде таралған.

Елтаңба

Салезиан гербінің дизайнын профессор Боиди жасаған. Ол алғаш рет 1885 жылғы 8 желтоқсанда Дон Босконың айналым хатында жарияланды. Гербті жарқыраған жұлдыз, үлкен теңіз сілкінісі (якорь) және отпен жанарған жүрек құрайды, олар сенім, үміт және махаббаттың теологиялық қасиеттерін символдайды. Әулие Франциск де Сальстың бейнесі осы қоғамның қамқоршысын еске салады. Төменгі бөлігіндегі шағын ормандар қоғамның негізін қалаушысына сілтеме жасайды; ал биік таулар мүшелерінің ұмтылатын кемелділік деңгейін көрсетеді. Екі жағынан қалқанды қоршап тұрған пальма мен лаврдың өрілген суреті – ізгілік пен құрбандықпен өмір сүргендерге арналған сыйлықты білдіреді. Гербтің төменгі жағында "Da mihi animas, caetera tolle" ("Маған жан беріңіз, қалғанын алыңыз") деген ұран жазылған.

Логотип

Салезиандық логотип екі біріккен суреттен тұрады. Логотипте Германия және Бразилия провинцияларының элементтері үйлесімді түрде біріктірілген. Екі логотипті біріктіру идеясы, бүкіл Конгрегация бойынша жаңа логотип туралы сауалнама нәтижесінде және Бас кеңестің ұсыныстарынан туындады. Ол "Дон Боско және салезиандар жастармен бірге әлемді аралау" орталық тақырыбымен жасалған. Екі суретті біріктіру жұмысын Римдегі Litos компаниясының дизайнері Фабрицио Эмилли жүзеге асырды. Артқы жағында салезиандардың бүкіл әлемге таралуын көрсететін жер шары бейнеленген, ал оның ішінде жастардың білім алу жолын символдайтын иілген жолға ұқсайтын ақ түсті стильді "S" әрпі орналасқан. Алдыңғы жағында үш тіреуі бар, жоғары қарай бағытталған жебе бейнеленген, оның үстінде үш дөңгелек шеңбер орналасқан, бұл үш адамның стилизацияланған бейнесін құрайды: олардың ортаңғысы ең биік және жебенің ұшын құрайды, ал қалған екеуі орталық тұлғаның құшағында тұрғандай көрінеді. Бұл үш стилизацияланған фигура, әулие Иоанн Босконың жастарға қол ұшын созуын және салезиандарға оның ісін жалғастыруға жасаған шақыруын көрсетеді. Үш стилизацияланған фигураны және жоғары қарай бағытталған жебені, үш тірегі бар және еңкейген шатыры бар үй ретінде қарастыруға болады, бұл Иоанн Босконың Ақыл, Дің және Мейірімділік педагогикасын символдайды.

Ұйым

Дон Боско салезиандарын ректор-майор және қоғамның бас кеңесі басқарады, ал тоқсан төрт географиялық провинцияның әрқайсысын провинциал басқарады. Бұл лауазымдар алты жылдық мерзімге тағайындалады; ректор-майор мен бас кеңес мүшелерін Бас шырқы сайлайды, ол әр алты жылда немесе ректор-майордың қайтыс болуына байланысты шақырылады. Әр жергілікті салезиан қауымын ректор (немесе көбінесе «директор») деп аталатын басшы басқарады, ол үш жылға тағайындалады және мерзімі тағы үш жылға ұзартылуы мүмкін. 2014 жылдан бері салезиандардың ректор-майоры – өте құрметті әке Анхель Фернандес Артиме.