Кіріспе

Рим-католик жаңа діни қозғалысы

Фоколяра қозғалысы – христиандық жаңа діни қозғалыс және бірлік пен барлық адамның бауырластығын қадағалайтын халықаралық ұйым. Ол 1943 жылы Солтүстік Италиядағы Тренто қаласында бастауыш сынып мұғалімі Чиара Любич тарапынан Рим-католик жаттық қозғалысы ретінде құрылды. Қозғалыс негізінен Рим-католик болып қала береді, бірақ ірі христиан конфессияларымен, басқа діндермен және кейде дінсіздермен де тығыз байланыста. Фоколяра қозғалысы 180 елде жұмыс істейді және 140 440-тан астам мүшесі бар. "Фоколяра" сөзі итальян тілінде "ошақ" немесе "отбасылық ошақтың жаны" деген мағынаны білдіреді. Фоколяра – бұл ұйымға берілген кең таралған есім, бірақ 1990 жылы Папаның құқығымен Халықаралық Сенімділер қауымдастығы ретінде бекітілген кезде оның ресми атауы "Марияның ісі" болды.

Басталуы

1943 жылы Солтүстік Италияның Тренто қаласында Екінші дүниежүзілік соғыстың зорлық-зомбылық пен жеккөрушілік кезінде жас бастауыш сынып мұғалімі Киара Любич азаматтық өмірдің құлдырауына қарсы жалғыз құрал ретінде Құдайдың сүйіспеншілігін көрді. Әуе шабуылдары кезінде Киелі кітапты қолына алып, паналағанда, ол Исаның "барлығы бірегей болсын" деген ниетін терең сезінгенін айтты. Оның көзқарасын бөліскен топ паналағандарға және қаладағы ең кедей аудандардағы адамдарға көмектесуге қосылды. 1945 жылдан бастап Трентодағы осы жаңа қауымға қарсы сын-пікірлер, түсініспеушіліктер мен айыптаулар тарала бастады. Олар Ізгі хабарға сай өмір сүріп, өзінің тәжірибелерін бөлісіп, аз дүние-мүлкін бөлісіп, бірлікті идеал еткендіктен, протестантизм немесе коммунизмнің жаңа түрі деген күдік тудырды. Киара ұсынған Ізгі хабарды өмір сүрудің радикалды жолы "фанатизм" деген айыптамаға әкелді, ал сол кезде католиктер арасында әдетте қолданылмаған "сүйіспеншілік" сөзі де дұрыс түсінілмеді. 1948 жылы итальяндық саясаткер және журналист, итальян парламентінің мүшесі және экуменизмнің негізін қалаушы Игино Джордани әлеуметтік бірлік идеалын әкеліп, топқа қосылды. Тағы бір негізін қалаушы – теологиялық білімімен және 1964 жылы New City Press баспасын құрған Паскуале Форези болатын. Кейбіреулері нақты бағыттарға ерекше мән береді: экуменизм (Оттмаринг, Германия; Уэлвин Гарден Сити, Ұлыбритания); экология (Ротселар, Бельгия); дінаралық диалог (Тагайтай, Филиппин); көпұлтты келісім (Люминоза, Нью-Йорк; Крижевчи, Хорватия); немесе мәдениетке бейімдеу (Фонтем, Камерун; Кения; Кот-д'Ивуар). Бұл қалаларда діни және мәдени айырмашылықтар құрметтеледі, бұл Исаның арманына мысал: «Әке, олардың бәрі бірегей болсын, Сіз бен Мен бірегей болғандай».

Жаңарту

2014 жылы қайта ұйымдастыру кездесуінде жаңадан сайланған кеңес мүшелерінің орташа жасы бұрынғы кеңеске қарағанда 16 жасқа кіші болды, ал 30 кеңес мүшесі 20 түрлі елден келді. Папа Франциск қайта ұйымдастыру кездесуіне сөйлеген сөзінде: "Бәріне мәлім Фоколяра қозғалысы – Католик шіркеуінің жатырындағы кішкентай тұқым еді, ол жылдар бойы христиан отбасының барлық түрлеріне, сондай-ақ түрлі діндердің өкілдеріне және әділеттілік пен ынтымаққа, сонымен қатар шындықты іздеуге ұмтылған көптеген адамдарға бұтақтарын жайып, ағашқа айналды", – деді. Франциск қозғалыстың негізгі элементтерін – терең ойлау, диалог құру және жастарды тәрбиелеу деп сипаттады. Терең ойлау туралы айта келе ол: "Біз Құдайды және Оның махаббатының сұлулығын терең ойлауымыз керек. Терең ойлау – бауырластармен бірге өмір сүру, олармен қарым-қатынас жасау және достық нанын бөлісу. Өйткені, адамдарды шеттетумен байланысты терең ойлау – жалған, ол – өзіне ғана құмарлық", – деді. 2020 жылдың қазан айында қозғалыстың үш жетекшісі шағымдарды қарау тәртібіне қатысты туындаған сұрақтарға байланысты қызметтен кетті. Содан кейін "Фоколяра" жүйтілген құқық бұзушылықтардың санын анықтау үшін ішкі тергеу бастады.

Жарияланымдар

Città Nuova ("жаңа қала") деп аталатын Focolare журналы 1956 жылы Мариаполисте адамдардың рухани және қозғалысқа жалпылай байланысты болу тілегінен туындады. Оның алғашқы редакциондық мақалаларының бірінде Киара осы журналға қатысты көзқарасын былай жеткізді: "Біз әлемнің түкпір-түкпірінде бірлікке қол жеткізіп жатқан адамдардың әртүрлі тәжірибелерін жинақтағымыз келеді (...) соның нәтижесінде бір адамның жасаған жақсылығы жалпыға ортақ игілікке айналады және ортақ игілік әрбір адамға тиесілі болады". 1964 жылы құрылған New City Press – Focolare қозғалысының ресми баспасы, кітаптар, мерзімдік басылымдар мен электрондық кітаптар шығарады. Оның басылымдарының ішінде қозғалыстың негізін қалаушы Киара Любичтің еңбектерінен тұратын "Бірлік руханияты" сериясы және Даниэль Харрингтон, Диан Бергант, Роберт Каррис және Рональд Уизеруп сияқты ғалымдардың Киелі кітапқа түсіндірмелері – "Жазбаларды түсіну" кітабы бар. NCP басылымдарына мыналар кіреді: академиялық журнал "София" жылына екі рет, үш тоқсандық журнал – "Gen's" шіркеулік міндеттемелерге, сондай-ақ "Жаңа адамзат", "Бірлік және харизмалар" журналдары; екі айлық "Жастар" журналы балаларға арналған; және ай сайынғы мерзімдік басылымдар "Città Nuova" (38 түрлі ұлттық немесе аймақтық форматта жарияланады; Ұлыбританияда "Жаңа қала" деп, ал АҚШ-та, редакторы Джон М. Суини болатын, "Тіршілік қаласы" деп аталады) пікір-диалогтар, "Big Smart Kids" (педагогтарға арналған қосымшалармен бірге) және "Күндізгі Ілхабар". Focolare сонымен қатар "Коммуния экономикасы" атты тоқсандық журнал мен веб-сайтын шығарады.