Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ, Нью-Йорк штатындағы Гудзон өзенінің екі жағындағы таулар
Mountains on either side of the Hudson River in New York, US
Гудзон таулы жерлері – Нью-Йорк штатындағы Гудзон өзенінің екі жағында орналасқан таулар. Олар негізінен өзеннің шығыс жағалауындағы Путнам округі мен батысындағы Ориндж округінде жатыр. Солтүстікке қарай Вестчестер және Рокленд округтерінде де жалғасады. Бұл таулы аймақ Аппалачи тауларының бір бөлігі. Олар Ньюбург шығанағы мен Хаверстрау шығанағы арасында, солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатыр, ал Хаверстрау шығанағы Нью-Йорк – Нью-Джерси таулы аймағының солтүстік бөлігін құрайды. Гудзон өзені осы аймаққа оңтүстіктен Стони-Пойнт маңындағы Дандерберг тауынан, ал солтүстіктен Корнуолл маңындағы Брейкнек Ридж және Сторм Кинг тауынан кіреді. Бұл таулы жерлер Американың экологиялық, мәдени және әскери тарихында маңызды рөл атқарған.
The Hudson Highlands are mountains on both sides of the Hudson River in New York state lying primarily in Putnam County on its east bank and Orange County on its west. They continue somewhat to the south in Westchester County and Rockland County, respectively. The highlands are a subrange of the Appalachian Mountains. North to south they fall between Newburgh Bay and Haverstraw Bay, the latter forming the northern region of the New York New Jersey Highlands. The Hudson River enters this region in the south at Dunderberg Mountain near Stony Point, and from the north in the vicinity of Breakneck Ridge and Storm King Mountain near Cornwall, New York. These highlands have played a significant role in America's environmental, cultural, and military history.
Геология
Жоғарғы жазықтың негізгі тау жыныстары Рединг пронгінің бір бөлігі болып табылады және Гренвилл оргенезиясы кезінде миллиард жылдан астам бұрын қалыптасқан. Ол Апалачи тау тізбегінің өзегін құрайды, ол бірнеше тау құру оқиғалары (оргогендер) арқылы қалыптасқан. Қазіргі таулар кенозой дәуірінің соңында изостазия процесі арқылы ашыққа шықты. Мұздықтар Апалачи тауларын кесіп өткен кезде бұл төбелер дөңгелек пішінге ие болды. Жоғарғы жазықтықтар осы аймақтағы ең төменгі шыңдардың бірі болып табылады, ал Апалачи жолы Айыу тауы мемлекеттік паркі мен Айыу тауы көпірі арасындағы Жағалау маңындағы хайуанаттар бағындағы ең төменгі биіктігіне жетеді. Керісінше, өзен Жоғарғы жазықтық арқылы тар және тереңдей түседі, Гаррисон маңындағы ең терең нүктесіне – 216 футқа (66 метрге) жетеді. Көптеген учаскелерді бағыттап өту қиын, сондықтан оларға "Әлемнің соңы" деген есім берілген.
The bedrock of the Highlands is part of the Reading Prong and more than a billion years old, formed during the Grenville Orogeny. It represents the very core of the Appalachian range, which has been formed by successive mountain building events (orogenies). The present mountains have been exposed by the process of isostasy through the late Cenozoic Era. The hills were given their rounded form when glaciers cut through the Appalachian Mountains here. The Highlands are among the lowest summits in that range, and the Appalachian Trail reaches its lowest elevation in the Trailside Zoo between Bear Mountain State Park and Bear Mountain Bridge. Conversely, the river becomes narrower and deeper through the Highlands, reaching its deepest point of 216 feet (66 m), near Garrison. Many stretches are challenging to navigate, earning nicknames like "World's End."
Тарих
Еуропалық зерттеулерге дейін Гудзон таулы аймағында Ленапе тайпасының американдық индейлері тұрған. Генри Хадсон және оның «Жарты ай» кемесінің экипажы 1609 жылы өзенді зерттеген кезде таулы аймақты көрген еуропалықтардың алғашқылары болды. Таулар Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде стратегиялық маңызға ие болды, онда Континенталдық армия үшін өзен аңғарын бақылауда ұстау және британдықтардың Жаңа Англияны қалған колониялардан оқшаулауына жол бермеу маңызды болды. Революциялық соғыс кезінде британдық кемелердің өзенді пайдалануына жол бермеу үшін Нью-Йорк штатының Оранж округіндегі Уорвик қаласындағы Стерлинг темір зауытында Гудзон өзенінің тізбегі жасалды. 1778 жылдан 1782 жылға дейін тізбек Батыс Пойнттағы Форт Клинтоннан өзеннің екінші жағына созылды. Форт орналасқан жер бүгінде АҚШ Әскери академиясының ең шығыс бөлігі болып табылады. Бүгінгі күні тізбектің және бумның жалғыз сақталған бөлігі Ньюбург, Нью-Йорк штатындағы Вашингтон штаб-пәтері мемлекеттік тарихи ескерткіштерінде қойылған. Тәуелсіздік алғаннан кейін бірнеше онжылдықтар өткен соң Томас Коул Американың жабайы және құнарлы ландшафтарын суреттеу арқылы көркемдік қозғалысты бастады – әсіресе, алдымен, Гудзон таулы аймағын, олар ұсынған қарама-қайшылықтар мен көлеңкелермен, шикі табиғатты, жаңадан туған әлемді бейнелейтіндей етіп. Қозғалыс жойылғаннан кейін бір сыншы оны «Гудзон өзені мектебі» деп атады; бұл атау жаңа мемлекеттің алғашқы отандық көркемдік қозғалысының атауы ретінде қалыптасты. 20 ғасырдың басында, таулы аймақтағы тас қазушылар мен орманшылардың келтірген зиянына жауап ретінде, жергілікті табиғатты қорғаушылар аймақтың ормандары мен тауларына мемлекеттік меншік құқығын талап ете бастады. Олардың күш-жігері қазіргі тізбекті қамтитын бірнеше мемлекеттік саябақтың біріншісінің құрылуына әкелді. Сол ғасырдың соңында, «Шторм Кинг» тауына қазба жасау жоспары, қуатты электр энергиясын өндіруге бағытталған, экологиялық топтардың тарихи сотқа жүгінуіне әкелді. Сот судьясы мұндай ірі жобалардың эстетикалық әсерлерін қарастыруға болатынын және азаматтардың коалициясының заңды құқығы бар екенін шешкен кезде бұл сот ісі тарихқа енді. Бұл маңызды сот ісі экологиялық құқық саласындағы үлкен сот практикасының негізін қалады.
Prior to European exploration, the Hudson Highlands were inhabited by Native American Lenape people. Henry Hudson and his crew on the Half Moon were the first Europeans known to see the Highlands when they explored the river in 1609. The mountains became strategically important during the American Revolutionary War, when it was important for the Continental Army to hold the river valley and prevent the British from cutting New England off from the rest of the colonies. During the Revolutionary War, to prevent British shipping from using the river, the Hudson River Chain was forged at the Sterling Iron Works in Warwick, New York, a town in Orange County. From 1778 to 1782, the chain was stretched across the river from the Fort Clinton at West Point. The site of the fort is today the easternmost point of the grounds of the United States Military Academy. The only surviving piece of the boom and chain is currently on display at Washington's Headquarters State Historic Site in Newburgh, New York. Several decades after independence, Thomas Cole started an artistic movement by painting America's wild and rugged landscapes— especially, at first, the Highlands— with the stark contrasts and shadows they offered, in a way that suggested raw nature, a world reborn. After the movement had faded, a critic derisively referred to the movement as the Hudson River School; the name stuck as the label for the new nation's first homegrown artistic movement. In the early 20th century, in response to damage caused by quarrymen and loggers in the Highlands, local conservationists began to press for public ownership of the area's woods and mountains. Their efforts paid off in the first of several state parks that now blanket the chain. Later that century, an ambitious power generating plan that would have dug into Storm King Mountain led to a landmark lawsuit by environmental groups that made history when the judge ruled that aesthetic impacts of such large projects could be considered and that a coalition of citizen groups had legal standing. This landmark lawsuit formed the basis for a large body of case law concerning environmentalism.