Жоғары Кернеулі Тригатрон Қосқышының Құрылысы және Жұмыс Принциптері

Кіріспе

Тригатрон – жоғары ток пен жоғары кернеу үшін (әдетте 10–100 кВ және 20–100 кА, бірақ мегаамперлік диапазондағы құрылғылар да бар) жасалған, ток көзімен басқарылатын ұшқыш тізбек ажыратқышы. Оның құрылымы өте қарапайым және көп жағдайда ең төмен құнмен жоғары энергияны коммутациялауға мүмкіндік береді. Ол ашық ауада, герметикалық жабында, немесе ауадан өзге диэлектрлік газбен (мыс., азот, аргон, күкірт гексафториді) немесе сұйық диэлектрмен (мыс., минералды май) толтырылып жұмыс істей алады. Диэлектрлік газ қысыммен ұсталуы мүмкін, ал сұйық диэлектр жұмыс кернеуін одан әрі арттыру үшін қолданылуы мүмкін. Тригатрондар көп рет пайдалануға (10 000-нан астам коммутация циклдары) немесе бір реттік қолдануға, бір рет қолданғаннан кейін жойылуға арналған болуы мүмкін. Тригатрон үш электродтан тұрады: ауыр негізгі электродтар жоғары токты коммутациялау жолы үшін, ал кішірек үшінші электрод – іске қосу үшін. Қалыпты жұмыс кезінде негізгі электродтар арасындағы кернеу олардың арақашықтығына және аралық диэлектрикке (әдетте ауа, аргон, азот, сутегі немесе күкірт гексафториді) сәйкес келетін тегіс өту кернеуінен төмен болады. Құрылғыны коммутациялау үшін іске қосу электродына жоғары кернеулі импульс беріледі. Бұл оның және негізгі электродтардың бірі арасындағы ортаны иондайды, электродтар арасындағы иондалмаған ортаның қалыңдығын қысқартатын ұшқыш тудырады. Ұшқыш импульсі басты саңылауда ультракүлгін сәуле мен еркін электронды сәуле шығарады. Бұл негізгі саңылаудың жылдам электрлік бұзылуына алып келеді, нәтижесінде негізгі электродтар арасында төмен кедергілі электр доғасы пайда болады. Доға ток ағыны жеткілікті деңгейге төмендегенше жалғасады. Іске қосу электроды көбінесе оң негізгі электродтың ортасындағы тесік арқылы орнатылады. Тесігі жоқ негізгі электрод – теріс электрод. Жоғары токтарды коммутациялағанда электродтар электр доғасына тікелей қатысқандықтан айқын жылулық стресске ұшырайды. Бұл беткейдің біртіндеп булануына себеп болады, сондықтан кейбір конструкцияларда электродтар арасындағы қашықтықты оңай реттеу немесе электродтарды ауыстыру мүмкіндігі қарастырылған. Негізгі электродтар әдетте латунь, мыс немесе оның қорытпалары, вольфрам немесе мыс-вольфрам композитынан жасалады, бұл электродтың қызмет ету мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді. Іске қосу импульсі көбінесе іске қосу трансформаторы арқылы беріледі. Кейбір тригатрон құрылғыларында іске қосу модульдері кіріктірілген, ал басқалары сыртқы модульдерді пайдаланады. Іске қосу трансформаторының екінші жағы гальваникалық түрде негізгі жағынан оқшауланған болуы мүмкін. Кейбір өндірушілер басқару схемасын өткір және күшті электр импульстерінің электромагниттік кедергісінен оқшаулайтын оптикалық талшықпен басқарылатын іске қосу модульдерін ұсынады. Трансформатордан шығатын іске қосу импульсі әдетте тригатронмен басқарылатын энергиямен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз энергиясы бар, өте жоғары кернеудің тар импульсі болып табылады. Іске қосу импульсі үшін энергия көбінесе тригатронның өзінің тізбегінің қуат көзінен зарядталатын конденсатордан алынады. Осыған байланысты, бүкіл тізбек флеш-түтікке негізделген фотофлешқа ұқсас, онда іске қосу трансформаторы түтік ішінде иондауды қамтамасыз етеді және түтік бір мезгілде жарық көзі және қуатты коммутациялау элементі ретінде жұмыс істейді. Жарық аралығында триггерлік электрод бар және коммутатор ретінде әрекет ететін ауа аралығы бар жарық түрі, бірдей екі функциялы тригатронның бір түрі болып табылады. Тригатрондар көбінесе шайырмен сіңген еріксіз тоқыма матадан жасалған "қорғағыштарға" орналастырылады, құрылғы ішкі қысымның артуынан жарылған жағдайда бөлшектерді ұстап тұру үшін. Тригатрондар импульстік қуат қолдануда кеңінен қолданылады. Мысалы, олар ертедегі радарлық модуляторларда магнитронға жоғары қуатты импульстерді беру үшін, шлепперлік детонаторлармен пайдалану үшін немесе Маркс генераторын іске қосу үшін қолданылған.

A trigatron is a type of triggerable spark gap switch designed for high current and high voltage (usually 10–100 kV and 20–100 kA, though devices in the mega ampere range exist as well). It has very simple construction and in many cases is the lowest cost high energy switching option. It may operate in open air, it may be sealed, or it may be filled with a dielectric gas other than air or a liquid dielectric. The dielectric gas may be pressurized, or a liquid dielectric (e. g. mineral oil) may be substituted to further extend the operating voltage. Trigatrons may be rated for repeated use (over 10,000 switching cycles), or they may be single shot, destroyed in a single use. A trigatron has three electrodes. The heavy main electrodes are for the high current switching path, and a smaller third electrode serves as the trigger. During normal operation, the voltage between the main electrodes is somewhat lower than the breakdown voltage corresponding to their distance and the dielectric between them (usually air, argon oxygen, nitrogen, hydrogen, or sulfur hexafluoride). To switch the device, a high voltage pulse is delivered to the triggering electrode. This ionizes the medium between it and one of the main electrodes, creating a spark which shortens the thickness of non ionized medium between the electrodes. The triggering spark also generates ultraviolet light and free electrons in the main gap. These lead to the rapid electrical breakdown of the main gap, culminating in a low resistance electric arc between the main electrodes. The arc will continue to conduct until current flow drops sufficiently to extinguish it. The triggering electrode is most often mounted through a hole in the center of the positive main electrode. The undrilled main electrode is the negative electrode. When switching high currents, the electrodes undergo considerable heat stress, as they are directly involved in the electric arc. This causes the surfaces to undergo gradual vaporization, so some designs incorporate methods to easily adjust the distance between the electrodes or to actually replace the electrodes. The main electrodes are typically fabricated from brass, copper or its alloys, tungsten, or copper–tungsten composite, to achieve longer electrode life. The trigger pulse is most often delivered by a trigger transformer. Some trigatron units have trigger modules integrated; others use external ones. The trigger transformer secondary can be galvanically isolated from its primary side. Some manufacturers offer trigger modules controlled by an optical fiber, which isolates the control circuitry from the electromagnetic interference effects of the sharp and intense electrical pulses. The trigger pulse from the transformer output is typically a narrow spike of very high voltage, with relatively small energy compared to the energy controlled by the trigatron. The energy for the trigger pulse is usually derived from a capacitor, which may be charged from the power source of the trigatron's own circuit. In this regard, the entire circuit is very similar to a flashtube based photoflash, where the trigger transformer provides the ionization in the tube and the tube functions simultaneously as the light source and the power switching element for itself. An air gap flash type, where the flash gap itself contains a trigger electrode and acts as a switch, is a form of a trigatron with the same dual function. Trigatrons are often enclosed in resin impregnated loose knit fabric "socks", to contain fragments if the device explodes due to internal overpressure. Trigatrons find many uses in pulsed power applications. For example, they were used in early radar modulators to feed the high power pulses into the magnetrons, for use with slapper detonators, or for triggering a Marx generator.