Кіріспе

Шотланд футболшысы, менеджері және директор (1937–2020)

Джеймс Юилл Маклин (2 тамыз 1937 – 26 желтоқсан 2020) – шотланд футболшысы, менеджері және директор. Ол 1971-1993 жылдар аралығында «Данди Юнайтед» клубын басқарды, клуб тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен және ең табысты менеджер атанды, үш маңызды жүлде жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Шотландия ұлттық құрамасының бас бапкері Жок Стейннің штабында жартылай штатты менеджер болып жұмыс істеді. Маклин «Данди Юнайтедті» 1982–1983 жылдары Шотландия футбол лигасының жалғыз титулына жеткізді, ал 1979 және 1980 жылдары Шотландия лигасының кубогын ұтып алды. Маклин басқарған клуб тағы сегіз ішкі кубок финалында жеңіліске ұшырады. Еуропалық аренада Маклиннің «Данди Юнайтед» командасы 1984 жылы Еуропа кубогының жартылай финалына, ал 1987 жылы УЕФА кубогының финалына өтті. 1984 жылы ол «Данди Юнайтед» клубының директоры болды және 1988-2000 жылдар аралығында төрағалық қызметін атқарды, содан кейін тілшіні ұрып салғаннан кейін қызметтен кетті. Оның клубпен байланысы 2002 жылы көпшілік үлесін сатқанда толық аяқталды. Оның ойыншылық карьерасында «Гамильтон Академик», «Клайд», «Данди» және «Килмарнок» клубтарында шабуылшы ретінде ойнады. Ол көрнекті футбол отбасының мүшесі болды; оның ағалары Томми мен Уилли де ойыншылар және менеджерлер ретінде табысқа жетті. Маклиннің жетістіктері оған 1987 жылы SFWA жылдың жақсы менеджері сыйлығын жеңіп беруге мүмкіндік берді. 2005 жылы ол Шотландия футбол даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Джеймс Юилл Маклин 1937 жылғы 2 тамызда Ланаркширдегі Ларкхолл қаласында жұмысшы отбасында Том мен Энни Маклиннің үш ұлының екіншісі болып дүниеге келді және жақын орналасқан Ашгилл ауылында өсті. Оның анасының әкесі Уильям Юилл Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын «Рейнджерс» клубында кәсіби футболшы болған. Том Маклин, нан пісіруші, үйленгеннен кейін «Плимут бауырлары» қауымына қосылғанға дейін үміткер футболшы болған. Үш бауыр – Уилли, Джим және Томми, барлығы кәсіби футболшылар мен жаттықтырушылар болды, олар қатаң діни тәрбиеде өсті. Маклин мектепті бітіргеннен кейін ағаш шеберлігіне оқуға түсті.

1956 жылы ол «Гамильтон Академикал» клубында кәсіби карьерасын бастады. «Гамильтон» сапында 125-тен астам лигалық ойын өткізген соң, 1960 жылы «Клайд» клубына қосылды. «Клайд» үшін 100-ден астам лигалық ойын ойнағаннан кейін, Маклин 1965 жылы 10 000 фунт стерлингке «Данди» клубына трансферленді. Ұзақ мерзімде ол шотландиялық футбол туралы білімін тәжірибелі ойыншыларды сатып алу үшін пайдаланды, бұл оған команда құрамын және өз жаттықтыру философиясына сәйкес ойын стилін қайта құруға мүмкіндік берді. Шотландия лигалары осы маусымнан кейін қайта құрылғандықтан, бұл нәтиже «Юнайтедті» жаңа Премьер-дивизионға іліктірді. Бірақ бұл лауазымды Джок Стайн иеленді. Маклиннің жастарға бағытталған саясаты жеміс берді, Морис Малпас, Пол Стуррок және Дэвид Нарей сияқты талантты жас ойыншылар қатарына қосылды. 1982–1983 жылдары «Юнайтед» лига чемпионы атағын жеңуге тағы бір мүмкіндікті жіберіп алды, өйткені сәуір айында өткен екі ойынның біріншісінде «Селтикке» есе жіберді. Оның отбасы Данди қаласының Браути-Ферри ауданында жайлы жағдайда тұрды, ал 1984 жылғы маусымда ол ағылшын клубы «Ньюкасл Юнайтедті» басқару ұсынысынан бас тартты. 1983 жылы лигада жеңіске жеткеннен кейін «Данди Юнайтед» Еуропа кубогында дебют жасады. Мансабының соңына дейін Маклин «Юнайтедтің» ішкі футболдағы жоғары деңгейін сақтап, 1976–1977 және 1992–1993 жылдар аралығында екінші орыннан төмен түспеді. Соңғы кубок финалындағы жеңіліс 1991 жылы «Матервеллге» қарсы өткен «отбасылық финалда» болды, оны оның бауыры Томми басқарды.

Кейінгі жылдар

1984 жылы «Данди Юнайтед» басқармасы Маклинды директор етіп тағайындады; төрт жылдан кейін ол төраға және басқарушы директор болды, бірақ сонымен бірге менеджерліктен де қол үзген жоқ. Ол осы екі қызметті 1993 жылдың шілдесінде, шамамен 22 жыл басқарғаннан кейін менеджерліктен кеткенге дейін сақтап келді. Менеджерліктен кеткен соң төраға лауазымында қалды, ал 2000 жылдың қазан айында BBC Scotland тілшісі Джон Барнске жасалған шабуылдан кейін бұл қызметтен де бас тартты. Маклин 2002 жылдың қаңтарында қысқа мерзімге директор болып қайта оралды, бірақ бір айдан кейін кетіп қалды. Әлі де басым акционер болып табылатын Маклин 2002 жылдың қазанында өзінің 42% үлесін Эдди Томпсонға сатты, осылайша 30 жылдан астам уақыттан бергі Tannadice-пен байланысын толығымен үзіп, мәңгілікке сауданы аяқтады.

Футболдан кейін

Маклин футболдағы жетістіктері үшін 2005 жылы Шотландия Футбол Даңқына енгенімен мойындалды. Маклин Daily Record газетінде тұрақты түрде мақала жазып, футбол туралы өз пікірлерін білдірді. 2011 жылы Маклин Данди университетінен басқарушылық жетістіктері үшін құрметті заң докторы атағын алды. 2015 жылы ол Данди Юнайтед Даңқына енді, ал клуб оны "клуб тарихындағы сөзсіз ең табысты менеджер, оны ешкімнің асып түсуі мүмкін емес" деп сипаттады. 2018 жылдың тамызында "Юнайтед" жанкүйерлерінің тобы Таннадис стадионының сыртында Маклиннің ескерткішін орнату үшін қаражат жинау науқанын ұйымдастырды. 2020 жылдың ақпан айында Дунди репертуарлық театры Маклиннің өмірінен "Жұмбақ күлімдеу" атты пьеса қойды. Денсаулығының нашарлығына байланысты Маклин өзі қойылымды көре алмады, бірақ оның әйелі Дорис және отбасы оны қолдады.

Өлім

Деменциямен ұзақ күрес салдарынан Маклин 2020 жылғы желтоқсан айында 83 жасында дүние салды. "Данди Юнайтед" клубы мәлімдеме жасады: "Джим – біздің тарихымыздың ажырамас бөлігі және еуропалық футболдағы жемісті өрлеуімізге зор үлес қосты. Ол "Данди Юнайтед" клубының аңызға айналған тұлғасы, бүкіл әлемдегі "Юнайтед" отбасы оны қадір тұтады". Маклиннің отбасы "Юнайтед" клубы арқылы жариялаған мәлімдемесінде былай деді: "Джим – біз үшін сүйікті күйеу, әке, аға, туыс және қайын ата болды. Оны қатты сағынамыз. Оның 60 жылға созылған ұлы мансабы оны "Данди Юнайтед" клубының ғана емес, жалпы футбол әлемінің де аңызға айналдырды".