Кіріспе

Мэтью Лаккиш (14 қыркүйек 1883, Макуокета, Айова – 2 қараша 1967, Шейкер Хайтс, Огайо) – физик. Ол Огайо штатының шығыс Кливлендіндегі General Electric компаниясының Nela Park ұлттық шамдар зауытындағы Жарық зерттеу зертханасының директоры болып қызмет еткенде, жарық пен көру саласында зерттеулер жүргізді. Заманында ол "Көру ғылымының әкесі" деп танылды.

Жас шағы мен отбасы

Кливленд қаласында өсіп, Айова штатындағы университеттерде білім алған Лаккиш 1910 жылы Кливлендке қайтып оралып, General Electric, Lamp Division бөлімшесінде жұмысқа кірісті. Лаккиш үйленген, екі қызы болған және католик дінін ұстанған.

Жарық шығарудың ізашарсы

Лаккишке жатқызылатын шамдардың арасында MAZDA Flametint Lamp болды, ол көңіл-күйді қалыптастыру және жалынның түсіне ұқсату үшін жасалған, бірақ нақты көру үшін жеткілікті жарық беру емес. 1927 жылы сатылатын барлық шамдардың шамамен 25-35% осы үлгіде болды, ал 1929 жылы сату көлемі шамамен 13 миллионға жетті. Оның тағы бір шамдары, MAZDA Daylight Lamp деп аталатын, оралған вольфрам жіптері мен мөлдір көк шыныдан тұрады. Бұл шам күндізгі жарықтың орташа түстерін шамамен бейнелейді және ірі дүкендерде, сондай-ақ заттардың түсін дәл ажырату маңызды болған жерлерде қолданылды. Лаккиш 1938 жылы жарық және физиканың басқа да салалары туралы көптеген кітаптар мен мақалалар жазды, оның ішінде «Түс және түстер» деген еңбегі де бар. 1940 жылы Лаккиш және Фрэнк Мосс жақсы жарықтандырылған сыныптардағы 5-ші және 6-шы сынып оқушыларын, әдеттегі (жақсы жарықтандырылмаған) сыныптардағы оқушылармен салыстырды. Жақсы жарықтандырылған сыныптардағы оқушылар Жаңа Стэнфорд үлгерім тестісінде айтарлықтай жоғары нәтижелер көрсетті. Дегенмен, жақсы жарықтандырылмаған сыныптардағы оқушылардың әлеуметтік-экономикалық жағдайы төмен және мектептердің қаржыландырылуы нашар болуы мүмкін. Бұл айырмашылыққа жарықтандыру жағдайларының емес, оқушылардың әлеуметтік-экономикалық деңгейінің әсері болуы мүмкін.

Көрінуді өлшегіш

1944 жылы «Жарық, көру және көру» кітабында «негізгі айнымалы ретінде жарықтық контрастты пайдаланып көрінуді анықтау» туралы жазғанда Лаккиш Фрэнк Мосспен бірлесіп әзірлеген «Көріну өлшегішін» ұсынады. Көптеген жарықтандыру салаларында қолданылатын бұл құрылғыда, көздің алдында бірге айналғанда тығыздығы артатын екі ұқсас фотографтық градиент сүзгісі бар. Сүзгілер көрінетін жарықтықты азайтып, қаралып отырған нысан мен оның фоны арасындағы контрастты төмендетеді.

Цитаталар

Егер зардап шеккен көздер зардап шеккен аяқтарға айналса, көшеде қандай қайғылы шеруге куә болар едік. Көбінесе әр екінші адам ақсап өтетін болар еді. Көптегендерге таяқ керек болар еді, ал кейбіреулеріне мүгедектер арбасы қажет болар еді.

Қағаздар

1940 "Сынып бөлмесінің жарығының мектеп оқушыларының оқу үлгеріміне және көру саулығына тигізетін әсері" Illuminating Engineering, 35-том, 915–938 беттер. (Фрэнк К. Мосспен бірге)