Тибодо: Луизиана қаласының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Тибодо (Thibodaux) – Луизиана штатының Лафурш округінің (Lafourche Parish) орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша 15 948 адам тұрады. Еуропалықтар алғаш рет осы аймаққа 18 ғасырда, Луизиананың Испанияның Луизиана провинциясы болған кезінде қоныстанды. Олар француз азаматтарынан, Луизианада туған француз және неміс креолдарынан, содан кейін испан және француз акадиялық иммигранттардан құралды. Колонистер күріш пен қант қамысы плантацияларында жұмыс істеу үшін африкалықтарды құл ретінде импорттауды бастады. АҚШ 1803 жылы Франциядан Луизиананы сатып алды, бұл Луизиана саудасының бөлігі болды. Наполеон, сол кездегі бірінші консул, Сент-Домингоны (кейін Гаити Республикасы болды) қайта бағындыра алмағандықтан және Ұлыбританиямен соғыс қаупі туғандықтан Францияның Солтүстік Америкадағы иеліктерін сатуға шешім қабылдады. Қазіргі Луизиана штаты АҚШ-тың Орлеан территориясы болды, ал 1805 жылы территориялық заң шығарушы орган он округ құрды, олардың ішінде Лафурш округі (кейін Лафурш мәхәлләсі) де болды. Содан кейін басқа штаттардан келген американдықтар осы аймаққа қоныстана бастады. 1808 жылы Баю Лафурш пен Баю Терребонн суларының қосылысына жақын, Баю Лафурштың батыс жағалауында «Тибодоксвилл» деп аталатын сауда бекеті мен шағын ауыл құрылды, себебі оның орналасқан жері стратегиялық маңызға ие болды. 1820 жылдарға қарай ауыл қант қамысы өнеркәсібінің жергілікті орталығына айналды. Бұл елді мекен 1830 жылы Генри Шкуйлер Тибодоның құрметіне «Тибодоксвилл» деген атпен ресми түрде қала болып тіркелді, ол акадиялық эмигранттардың ұлы және жергілікті плантатор болды. Ол ауылдың алғашқы орталығы үшін жер берді және 1824 жылы Луизиана штатының губернаторы міндетін атқарушы болды. Аймақ соғысқа дейінгі кезеңде қант қамысы плантациялары үшін дамыды, ал Тибодо аймақтың сауда орталығы болды. Қант қамысы маңызды тауарлық дақыл болды. 1838 жылы қаланың атауы «Тибодо» деп қысқартылды. Қаланың қазіргі атауы «Тибодо» 1900 жылы ресми түрде қабылданды. 1844 жылдың қаңтар айында көрнекті мемлекет қайраткері және АҚШ сенаторы Генри Клей, «Ұлы Келісімші», АҚШ президенттігіне үміткерлігінің аясында бірнеше күнге Тибодоға келді. Кейіннен Баю Лафурш пен Баю Терребоннды байланыстыратын каналдың бойындағы тұрғын аланы оның құрметіне аталды. Чикамаугада жеңіске жеткен Конфедерация генералы Брэкстон Брэгг пен оның әйелі Тибододан солтүстікке қарай «Бивуак» плантациясына ие болды және Джексон көшесіндегі епископ Леондас Полк құрған Сент-Джон епископ шіркеуінде қызметке қатысты. Полк «Лейтон» плантациясының иесі болды және кейіннен шайқаста қаза тапқан Конфедерация генерал-лейтенанты болды. 1896 жылы Луизианадағы алғашқы тегін пошта жеткізілімі Тибодода басталды. Бұл АҚШ-тағы екінші RFD болды.

Thibodaux ('/t//ɪ//b//ə//d//oʊ/ TIBə doh) is a city in, and the parish seat of, Lafourche Parish, Louisiana, United States, along the banks of Bayou Lafourche in the northwestern part of the parish. The population was 15,948 at the 2020 census. The first settlers of European descent in this area arrived in the 18th century, when Louisiana was the Spanish province of Luisiana. They consisted of French nationals and Louisiana born French and German creoles, followed shortly by Spanish and French Acadian immigrants. The colonists gradually began to import Africans in bondage as slaves to work on and develop rice and sugar cane plantations. The United States acquired Louisiana from France in 1803 as part of the Louisiana Purchase, after Napoleon, then First Consul, decided to sell France's North American possessions due to the failure to regain control of Saint Domingue (which became the Republic of Haiti) and the impending threat of war with Great Britain. The present State of Louisiana became the U. S. Territory of Orleans, and in 1805 the Territorial Legislature created ten counties, among them the County of Lafourche (later Lafourche Parish). Americans from other states then began to settle in the area. As early as 1808, a trading post and small village, known as "Thibodeauxville," had been established on the west bank of Bayou Lafourche, due to its strategic location near the confluence of Bayou Lafourche and Bayou Terrebonne. By the 1820s, the village had grown to a local center of the sugar cane industry. This settlement was formally incorporated as a town in 1830 under the name "Thibodauxville", in honor of local planter Henry Schuyler Thibodaux, the son of Acadian exiles. He had provided the land for the original village center and, as lieutenant governor, assumed the office of acting governor of the State of Louisiana in 1824. The area was developed in the antebellum period for sugar cane plantations, and Thibodaux was the trading center of the region. Sugar cane was an important commodity crop. The name of the town was shortened to "Thibodeaux" in 1838. The current spelling of the city's name, "Thibodaux," was apparently officially adopted in 1900. In January 1844, the prominent statesman and U. S. Senator Henry Clay, the "Great Compromiser," visited Thibodaux for several days as part of his campaign for the U. S. Presidency. A residential lane along the canal connecting Bayou Lafourche to Bayou Terrebonne was later named in his honor. Confederate General Braxton Bragg, the victor at Chickamauga, and his wife had a plantation, "Bivouac," just north of Thibodaux and attended services at St. John's Episcopal Church on Jackson Street, founded by Bishop Leonidas Polk, the owner of "Leighton" plantation and later a Confederate lieutenant general killed in action. In 1896, the first rural free delivery of mail in Louisiana began in Thibodaux. It was the second such RFD in the United States.

Азаматтық соғыс

1863 жылдың 20 маусымында Техас Конфедерациясының атты әскерлері Тибодо қаласын басып алған одақтық күштерге шабуыл жасап, қаланы жаулап алды. 1863 жылдың 1 шілдесінде әпкесіне жазған хатында Техас конфедерациясының кавалериясы Бенджамин Франклин "Фрэнк" Прайс өзінің атының батылдығын және қайта салынған Джексон көшесіндегі көпір арқылы жасалған қаһарлы кавалериялық шабуылды мақтанышпен сипаттады:

«Rowdy-ді [Тибодо] қаласына шабуыл жасағанда көргеніңізді тілеймін, мен одан жақсы кавалериялық жылқыны көрген емеспін. Полктің ең жақсы үш жүздей атын лейтенант-полковник Крамп шабуылға таңдады, және Rowdy жаудың оқтарына, менің өзімнен де жақсы төтеп берді деп сендіре аламын. Наққан янкилер бізді көпірден өтіп бара жатқанда бәрімізді де өлтіре алатын еді, бірақ олар тек үш рет атып, сосын қашқанда, қандай дауыс көтерілді! Біз қалаға кіргеннен кейін бір сағаттың ішінде жеңіс біздікі болды.»

Қайта құрудан кейінгі және Тибододағы қырғын

19-ғасырдың соңында, Реконструкция кезеңінен кейін, Ақ Лига сияқты жарымәскери күштердің зорлық-зомбылығы мен сайлаудағы алаяқтық арқасында штаттық үкіметті қайта бақылауға алғаннан кейін, ақ демократтар мемлекеттік билікті нығайтуды жалғастырды. 1880-ші жылдардың соңында оларға популисттер мен республикашылдардың біртұтас коалициясы уақытша қарсылық көрсетті. Осы кезеңде қара нәсілділер шебер қант өндірушілер болғандықтан, штаттың солтүстігіндегі африкалық американдықтарға қарағанда көбірек құқықтар мен саяси билікке ие болды, олар мақта плантацияларында жалға алушы немесе бөлісуші шаруалар болып жұмыс істеді. Бірақ 1880 жылдан бастап, Луизиана қант өндірушілер қауымдастығы арқылы 200-ге жуық ірі плантаторлар құлдық жағдайды қайта орнатуға және жұмысшыларды бақылауға тырысты, бірыңғай жалақы белгілеп, егін жинаудан кейін жұмысшылардың жалақысының 80 пайызын ұстап тұрды және оларға қолма-қол ақшаның орнына, плантаторларға тиесілі плантациялық дүкендерде ғана қолдануға болатын билеттерді (scrip) қабылдауға мәжбүр етті. Қант құмырасын өндіретін жұмысшылар осы жағдайларға қарсы үнемі ереуілдер ұйымдастырды. Еңбекшілердің біртұтас одағы 1886 жылы Луизиана штатының Шревпорт қаласында бөлімше құрды және жақсы жағдай іздеген көптеген қант құмырасын өндіретін жұмысшыларды тартты. Лафуршеде және үш көршілес округтегі қант құмырасын өндіретін жұмысшылардың ереуіліне қант құмырасының маңызды "жинау кезеңінде" 10 000 жұмысшы қатысты, олардың 1000-ы ақ нәсілді болды. Плантаторлар сырттан келген еңбек ұйымдарынан және барлық өнімді жоғалту мүмкіндігінен қорқып отырды. Губернатор плантаторлардың өтініші бойынша штаттық милицияны шақырды; олар ереуілді бұзушыларды қорғады және қара жұмысшыларды қуды. Терребон округінде ереуіл тоқтатылды. Жарымәскери күштер қара жұмысшылар бас сауғалап жатқан Тибодо қаласын қоршап алды. Бір газетте былай деп жазылған: "Соңғы үш апта бойы қаладағы қара нәсілді әйелдер ақ нәсілді еркектер қаруға қолданса, қалаға өрт қойып, ақ нәсілді әйелдер мен балалардың өмірін өздерінің қамыс пышақтарымен аяусыз қияды деп қорқытып келді". Сол сияқты, оқиғаның шешімді кезеңіне дейін күндер қалғанда, "кейбір қара нәсілді әйелдер қаладағы кез келген үйді қиратып жібереміз деп, халыққа және қоғамға ашық қауіп төндірді" және "көптеген қара нәсілділер, егер шайқас болса, оған толыққанды дайын екендерін мақтан тұтты" деп хабарланды. Бір тарихшы былай деп қосты: "21 қарашадағы күні әлі де кейбір адамдар сенімділікпен, тіпті батылдықпен тротуарда жүрді. Лафурш округіндегі Live Oak плантациясының иесі Ричард Пьюдың жесірі Мэри Пью "қалада қару-жарақпен бірге екі-үш қара жігіттермен кездесіп, әр жақтағы қара әйелдеріне: "Соғысыңдар, біз де сіздермен бірге боламыз" деп айтқанын хабарлады". 23 қарашада қаланың оңтүстік бөлігіндегі екі күзетшіге шабуыл жасалып, жараланғаннан кейін, милиция комитеті қара жұмысшылар мен кейбір отбасы мүшелерін кемсітусіз атып өлтіре бастады, нәтижесінде шамамен 35 (немесе одан да көп) адам қаза тапты. Бұл оқиға АҚШ тарихындағы ең қанды еңбек дауларының екіншісі болып саналады. Кейбір деректер бойынша, қаза тапқандар, жараланғандар мен жоғалғандардың саны жүздегенге жетеді, бірақ нақты саны ешқашан анықталған жоқ. Қант құмырасын өндіретін жұмысшылар ақ плантаторлардың талаптарына бағынып плантацияларға оралды. Луизианадағы қара нәсілділерге жасалған қырғын және содан кейін сайлаушылардың тіркеуін қиындату, сондай-ақ ақ демократтардың Джим Кроу заңдарын енгізуі, 1940 жылдарға дейін қант құмырасын өндіретін жұмысшылардың еңбек ұйымдастыруын тоқтатты.

In the late 19th century, after having taken back control of the state government following the Reconstruction era by use of election fraud and violence by paramilitary forces such as the White League, which suppressed black voting, white Democrats continued to consolidate their power over the state government. In the late 1880s they were challenged temporarily by a biracial coalition of Populists and Republicans. In this period, because blacks were skilled sugar workers, they briefly retained more rights and political power than did African Americans in the north of the state who worked as tenant farmers or sharecroppers on cotton plantations. But from 1880, through the Louisiana Sugar Producers Association, some 200 major planters worked to regain slave conditions and control of workers, adopting uniform pay, withholding 80 percent of the workers' pay until after harvest, and making them accept scrip, redeemable only at plantation stores owned by the planters, rather than cash. Cane workers struck intermittently against these conditions. The Knights of Labor organized a chapter in 1886 in Shreveport, Louisiana and attracted many cane workers seeking better conditions. A sugar cane workers' strike in Lafourche and three neighboring parishes involved 10,000 workers, 1,000 of whom were white, during the critical "rolling period" of the sugar cane harvest. Planters were alarmed both by outside labor organizations and the thought of losing their total crops. The governor called in the state militia at the planters' request; they protected strikebreakers and evicted black workers. The strike was broken in Terrebonne Parish. Paramilitary forces closed off Thibodaux, where numerous black workers had taken refuge. A New Orleans newspaper reported that "for three weeks past the negro women of the town have been making threats to the effect that if the white men resorted to arms they would burn the town and [end] the lives of the white women and children with their cane knives." Similarly, in the days leading up to the climactic event, it was reported that "[s]ome of the colored women made open threats against the people and the community, declaring that they would destroy any house in the town" and that "[n]ot a few of the negroes boasted that in case a fight was made they were fully prepared for it." One historian adds:

As late as November 21 some still comported themselves with confidence, and perhaps bravado, on the sidewalks. Mary Pugh, widow of Richard Pugh, owner of Live Oak Plantation in Lafourche Parish, reported "meeting negro men singly or two or three together with guns on their shoulders going down town & negro women on each side telling them to 'fight yes fight we'll be there.'" On November 23, after the ambush and wounding of two pickets posted in the southern section of town, the militia committee began to indiscriminately shoot black workers and some family members, killing an estimated 35 (and quite possibly more) in what is called the "Thibodaux massacre" of November 23, 1887. The incident is generally considered to be the second bloodiest labor dispute in U. S. history. Casualties including wounded and missing were claimed by some to be in the hundreds, but there has never been an accurate count. The cane workers returned to the plantations under conditions dictated by white planters. The massacre and subsequent disenfranchisement of blacks in Louisiana at the turn of the century by making voter registration more difficult, and white Democrats' imposition of Jim Crow, ended labor organizing of cane workers until the 1940s.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 5,47 шаршы миль (14 шаршы километр), оның барлығы құрлық.

Демография

Тибодокстың 2020 жылғы нәсілдік құрамы
Раса саны пайызы
Ақ (испандық емес) 8,580 53,8%
Қара немесе африкалық америкалық (испандық емес) 6,057 37,98%
Америка тумасы 87 0,55%
Азия 116 0,73%
Тынық мұхит аралдары 5 0,03%
Басқа / Аралас 364 2,28%
Испандық немесе латино 739 4,63%

2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 15 948 адам, 5 548 үй шаруашылығы және 2 965 отбасы тұрады. 2000 жылғы санақ бойынша қалада 14 431 адам, 5 500 үй шаруашылығы және 3 355 отбасы тұрады. Халық тығыздығы құрады. 6,004 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы құрайды. Қаланың нәсілдік құрамы: 64,04% ақ, 33,76% афроамерикалық, 0,37% америкалық, 0,64% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдары, 0,26% басқа нәсілдер және 0,90% екі немесе одан көп нәсілдер. Кез келген нәсілдегі испандық немесе латино халқының үлесі 1,03% құрайды. 5 500 үй шаруашылығының 29,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 38,1% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 19,4% -ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 39,0% -ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 31,1% жеке адамдардан тұрады, ал 11,5% -ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,42 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,10 адам. Қала тұрғындарының 24,6% -ы 18 жасқа дейінгілер, 17,3% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,1% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 18,9% -ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 14,1% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 31 жас. Әр 100 әйелге 85,9 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 79,3 еркек келеді. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 26 697 доллар, ал отбасының орташа табысы 36 551 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 31 464 доллар, ал әйелдердің 21 144 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 966 доллар. Отбасылардың 20,6% және халықтың 25,1% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 36,3% және 65 жастан асқандардың 18,2% кедейлікте өмір сүреді.

Өнер және мәдениет

Рим-католик шіркеуінің Тибодо қаласының қасиетті қамқорлары – ерте христиандық шейіт әулие Валери және оның күйеуі, Милан қаласының әулие Виталисі, ол да шейіт. 1868 жылы Тибодоға әулие Валеридің толық мөлшердегі реликвиясы, ішінде қол сүйегімен бірге әкелінді және Тибододағы Сент-Жозеф соборындағы оның қасиетті орнында қойылды. Әулие Виталистің реликвиясы әулие Валеридің реликвиясының жанында, кішкентай реликвиялық қоймада сақталады. Әулие Валери дәстүрлі түрде Тибодоны дауылдардан қорғау үшін дұғаға шақырылады. Белгілі 19 ғасырлық ирландтық патриот, ақын және дәрігер Ричард Д'Алтон Уильямс 1862 жылы Тибодода туберкулезден қайтыс болды және Сент-Жозеф зиратында жерленді. Оның қабір тасы сол жылы 8-ші Нью-Гэмпшир ерікті жаяу әскерінің ирландтық мүшелерімен тігілді, олар сол кезде Тибодода орналасқан болатын. Танымал Миссисипи блюз музыканты Эдди "Гитара Слим" Джонс Тибодода жерленген, ол онда жиі ойнайтын және оның менеджері Хосея Хилл тұратын. Луизиананың екі мерзімдік губернаторы Фрэнсис Т. Николз Джексон көшесіндегі Епископ зиратында жерленген.

Үкімет

Тибодо қаласының мэрі жалпы сайлау арқылы сайланады, қазіргі уақытта Томми Эшете осы қызметті атқаруда. Тибодо 1-ші, 2-ші, 3-ші және 4-ші округтерге кіретін приход кеңесінің құрамында. Луизиана штатының заң шығарушы органында Тибодоны 55-ші округтен өкіл Брайан Фонтенот (Р Тибодо) және сенатор Бретт Аллайн (Р Жаннерет) өкілдік етеді. АҚШ Конгресінде Тибодоны өкіл Гаррет Грейвс (R Батон-Руж), сенатор Билл Кэссиди (R Батон-Руж) және сенатор Джон Нили Кеннеди (R Мэдисонвилл) өкілдік етеді. Луизиана штатының Жастар әділет басқармасы Тибодода кеңсесін иеленеді. АҚШ Пошта қызметі Тибодо пошта бөлімшесін басқарады. Тибодоның пошталық индекстері: 70301, 70302 және 70310. Тибодоның телефон коды – 985.

Медиа

Жергілікті газет – "The Daily Comet". Ол 1889 жылы "Лафурш кометасы" деген атпен құрылған. 1979 жылдан 2011 жылға дейін ол "The New York Times Company" компаниясына тиесілі болды. Компания осы және басқа да аймақтық газеттерді "Halifax Media Group" компаниясына сатты. Тибодо қаласында кабельдік теледидар және интернет қызметтерін "Reserve Telecommunications", "AT&T" және "Charter Spectrum" компаниялары ұсынады.

Танымал мәдениетте

"Тхибодо" отбасы мен қала аты Хэнк Уильямстың "Джамбалайя (Байоуда)" әнінде еске алынады. 1972 жылы Леон Рассел "Каджун махаббат әні" атты әнінде Тибодо туралы айтады. Бұл атау 1970-ші жылдардағы Джерри Ридтің "Амос Мозес" әнінде, 1990-шы жылдардағы Джордж Стрейттің "Адалида" әнінде, 1992 жылы Дэн Бейрдтің "Дикси Боксдерэунт" әнінде, 1999 жылы Джимми Баффеттің "Гумбо үшін ойнаймын" әнінде, 2008 жылы Тоби Киттің "Креол әйелі" әнінде де кездеседі, сонымен қатар "Тхибодо" - джаз әншісі Марсия Боллдың әнінің атауы болып табылады.