Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ішкі түрлендіру – молекуланың немесе атомның жоғары электрондық күйінен төмен электрондық күйге өтуі. Оны кейде "сәулелендірусіз деэкситация" деп те атайды, себебі фотондар шығарылмайды. Ол жүйеаралық өтуден (интерсистемалық қиылысудан) айырмашылығы бар, себебі екеуі де сәулелендірусіз деэкситациялау әдістері болғанымен, ішкі түрлендіруде молекуланың спиндік күйі өзгермейді, ал жүйеаралық өтуде спиндік күйі өзгереді. Электрондық түрғысынан қозу энергиясы молекуланың тербеліс түрлеріне беріледі. Қозу энергиясы жылуға айналады.
Internal conversion is a transition from a higher to a lower electronic state in a molecule or atom. It is sometimes called "radiationless de excitation", because no photons are emitted. It differs from intersystem crossing in that, while both are radiationless methods of de excitation, the molecular spin state for internal conversion remains the same, whereas it changes for intersystem crossing. The energy of the electronically excited state is given off to vibrational modes of the molecule. The excitation energy is transformed into heat.
Мысалдар
Бұл процестің классикалық мысалы – хинин сульфатының флуоресценциясы, оны әртүрлі галоид тұздарын қолдану арқылы сөндіруге болады. Қозған молекула қоршаған ерітінді иондарының жылу энергиясын арттыру арқылы декөздіруге (de-excite) қабілетті. Көптеген табиғи молекулалар жылдам ішкі түрлендіруді жүзеге асырады. Фотонның қоздыру энергиясын жылуға айналдыру қабілеті, меланин сияқты молекулалардың фотоқорғаныш үшін өте маңызды қасиет болуы мүмкін. Жылдам ішкі түрлендіру қозған күйдің өмір сүру мерзімін қысқартады, соның салдарынан екімолекулалық реакциялардың алдын алады. Екімолекулалық электрондық трансфер әрқашан реактивті химиялық түрлерді, яғни еркін радикалдарды жасайды. Нуклеин қышқылы (ДНҚ/РНК тізбегіне байланысқан емес, дербес, еркін нуклеотидтер) жылдам ішкі түрлендіруге байланысты өте қысқа өмір сүру мерзіміне ие. Меланин де, ДНҚ да ең жоғары жылдамдықпен ішкі түрлендіруге қабілетті. Екімолекулалық электрондық трансферді пайдаланатын қолдануларда ішкі түрлендіруге қатысу ұнамсыз. Мысалы, Гретцель жасушаларында (бояумен сезімтал күн жасушаларында) ұзақ өмір сүретін қозған күйге ие болу тиімді.
A classic example of this process is the quinine sulfate fluorescence, which can be quenched by the use of various halide salts. The excited molecule can de excite by increasing the thermal energy of the surrounding solvated ions. Several natural molecules perform a fast internal conversion. This ability to transform the excitation energy of photon into heat can be a crucial property for photoprotection by molecules such as melanin. Fast internal conversion reduces the excited state lifetime, and thereby prevents bimolecular reactions. Bimolecular electron transfer always produces a reactive chemical species, free radicals. Nucleic acids (precisely the single, free nucleotides, not those bound in a DNA/RNA strand) have an extremely short lifetime due to a fast internal conversion. Both melanin and DNA have some of the fastest internal conversion rates. In applications that make use of bimolecular electron transfer the internal conversion is undesirable. For example, it is advantageous to have a long lived excited state in Grätzel cells (Dye sensitized solar cells).