Кіріспе

Коммуникациялық протоколдар тобы

GPRS Tunnelling Protocol (GTP) – GSM, UMTS, LTE және 5G NR радиожелілерінде жалпы пакеттік радио қызметін (GPRS) жеткізуге қолданылатын IP-негізделген коммуникациялық протоколдар тобы. 3GPP архитектурасында GTP және Proxy Mobile IPv6 негізделген интерфейстер әртүрлі интерфейс нүктелерінде қарастырылған. GTP жеке протоколдарға бөліне алады: GTP C, GTP U және GTP'. GTP C GPRS негізгі желісінде шлюздік GPRS қолдау түйіндері (GGSN) мен қызмет көрсететін GPRS қолдау түйіндері (SGSN) арасында сигнал беру үшін қолданылады. Бұл SGSN-ге пайдаланушы атынан сессияны белсендіруге (PDP контекстін белсендіруге), сол сессияны тоқтатуға, қызмет сапасы параметрлерін реттеуге немесе басқа SGSN-нен келген абоненттің сессиясын жаңартуға мүмкіндік береді. GTP U GPRS негізгі желісінде және радио қол жеткізу желісі мен негізгі желі арасында пайдаланушы деректерін тасымалдау үшін қолданылады. Тасымалданатын пайдаланушы деректері IPv4, IPv6 немесе PPP форматтарындағы пакеттерден болуы мүмкін. GTP' (GTP prime) GTP C және GTP U сияқты хабарлама құрылымын пайдаланады, бірақ дербес функцияға ие. Ол GSM немесе UMTS желісінің зарядтау деректері функциясынан (CDF) зарядтау шлюзі функциясына (CGF) зарядтау деректерін жеткізу үшін қолданылуы мүмкін. Көп жағдайда бұл GGSN сияқты жеке желі элементтерінен желі операторының есеп айырысу орталығына ақы төлеу деректерін ыңғайлы жеткізетін орталықтандырылған компьютерге дейін дегенді білдіреді. 3GPP желілерінде RNC, SGSN, GGSN және CGF түрлі GTP нұсқаларын қолданады. GPRS мобильді станциялары (MS) GTP туралы білмей, SGSN-ге қосылады. GTP UDP немесе TCP протоколдарымен қолданылуы мүмкін. UDP нұсқасы 0 нұсқасында X.25 туннельдеуден басқа, ұсынылады немесе міндетті болып табылады. GTP 1 нұсқасы тек UDP протоколында қолданылады.

Жалпы сипаттамалары

GTP-нің барлық түрлерінде ортақ белгілі бір ерекшеліктер кездеседі. Хабарламалардың құрылымы біркелкі, UDP/TCP басқасынан кейін GTP басқасы келеді.

GTP-C - GTP бақылауы

GTP C протоколы – GTP стандартының басқару бөлімі болып табылады. Абонент PDP контекстін сұраған кезде, SGSN абоненттің сұранысының толық мәліметтерін беретін GTP C хабарламасын GGSN-ге PDP контекстін құру туралы сұрау ретінде жібереді. GGSN содан кейін PDP контекстін құру туралы GTP C жауап хабарламасымен жауап береді, ол іске қосылған PDP контекстінің мәліметтерін береді немесе қате туралы хабарлап, оның себебін көрсетеді. Бұл 2123 порты арқылы жіберілетін UDP хабарламасы. eGTP C (немесе, GTPv2 C) протоколы бірнеше Sx интерфейстерінде туннельдерді құруға, сақтауға және жоюға жауапты. Ол басқару жазықтығының маршрутын басқару, туннельдерді басқару және жылдамдықты басқару үшін пайдаланылады. Сондай-ақ, ол жылжыту хабарламаларын жіберуді, SRNS контекстін және LTE қолданыс ауысулары кезінде алға бағытталған туннельдерді құруды басқарады.

GTP-U - GTP пайдаланушы деректерін туннельдеу

GTP U - бұл, әсерінен алғанда, әрбір соңғы нүктелер жиыны арасында көптеген туннельдерді құруға мүмкіндік беретін салыстырмалы түрде қарапайым IP-негізгі туннельдеу протоколы. UMTS жүйесінде пайдаланғанда, әрбір абонентте белсенді PDP контекстінің санына сәйкес бір немесе бірнеше туннель болады, сондай-ақ әртүрлі қызмет сапасы талаптарына ие нақты қосылымдар үшін жеке туннельдер де болуы мүмкін. Жеке туннельдер GTP U хабарламаларында TEID (Туннельдің соңғы нүктесінің идентификаторы) арқылы анықталады, ол динамикалық түрде тағайындалған кездейсоқ сан болуы керек. Егер бұл кездейсоқ сан криптографиялық сапалы болса, ол белгілі бір шабуылдарға қарсы қорғаныс деңгейін қамтамасыз етеді. Дегенмен, 3GPP стандартының талабы бойынша барлық GTP трафигі, пайдаланушы деректерін қоса алғанда, тікелей Интернетке қосылмаған, қауіпсіз жеке желілер арқылы жіберілуі тиіс. Бұл UDP 2152 порты арқылы жүзеге асырылады. GTPv1 U протоколы Sx интерфейстері арқылы GTP туннельдері бойынша пайдаланушы деректерін алмасу үшін қолданылады. UE (пайдаланушының соңғы нүктесі) үшін IP-пакет GTPv1 U пакетіне енгізіліп, P GW және eNodeB арасында S1 U және S5/S8 интерфейстері арқылы UE-ге қатысты берілу үшін туннельденеді.

GTP' - төлемді аудару

GTP' протоколы зарядтау деректерін Зарядтау Шлюзі Функционалына жіберу үшін пайдаланылады. GTP' TCP/UDP 3386 портын қолданады.

IuPS интерфейсінде пайдалану

GTP U GPRS негізгі желісі мен RAN арасындағы IuPS интерфейсінде қолданылады, бірақ GTP C протоколы қолданылмайды. Осы жағдайда RANAP басқару протоколы ретінде пайдаланылады және SGSN мен радио желі контроллері (RNC) арасында GTP U туннельдерін құрады.

Хаттамалық стек

Қолданбалық протоколдар IP (пайдаланушы) GTP UDP IP Layer 2 (мысалы, WAN немесе Ethernet) GTP U протоколы жиынтығы

GTP UDP немесе TCP протоколдарымен бірге қолданылуы мүмкін. GTP нұсқасы 1 тек UDP арқылы қолданылады. 2018 жылдан бастап үш нұсқа анықталған: 0, 1 және 2 нұсқалары. 0 және 1 нұсқалары құрылымы жағынан едәуір өзгеше. 0 нұсқасында сигнал беру протоколы (PDP контекстін белсенді ету арқылы туннельдерді құратын протокол) бір портта туннель протоколымен біріктірілген. 1 және 2 нұсқалары әрқайсысы екі протоколдан тұрады: біреуі басқару үшін (GTP C деп аталады), екіншісі пайдаланушы деректерін туннельдеу үшін (GTP U деп аталады). GTP нұсқасы 2, 1 нұсқасынан тек GTP C протоколы бойынша ғана ерекшеленеді. Бұл 3GPP ұйымының 2 нұсқада EPS үшін GTP C протоколына жақсартулар енгізіп, байланыс жүргізуді жақсартуына байланысты. GTP U UMTS желілерінде RNC-ден SGSN-ге пайдаланушы деректерін тасымалдау үшін де қолданылады. Алайда, бұл жағдайда сигнал беру GTP C орнына RANAP протоколы арқылы жүзеге асырылады.

GTP стандарттау

GTP бастапқыда ETSI-де стандартталған (GSM стандарты 09.60). UMTS стандарттары құрылғаннан кейін, ол 3GPP-ға көшірілді, және 2005 жылдан бері 3GPP стандарты 29.060 ретінде қолданылады. GTP' бірдей хабарлама форматын пайдаланады, бірақ оның ерекше қолданылуы стандарт 32.295-те, сондай-ақ ол жеткізетін төлем деректерінің стандартталған форматтарында қарастырылған. TS 29.060 стандартының кейінгі нұсқалары GTPv1/v0 өзара сәйкестігін қолдауды тоқтатады, сондықтан GSN жоғары нұсқаны қолдамаса, ешқандай резервтік нұсқаға көшіру болмайды. GTPv2 (жаңартылған пакеттік қызметтер үшін) 2008 жылдың басында жоба ретінде ұсынылып, сол жылдың желтоқсан айында жарияланды. GTPv2 бұрынғы "Нұсқа қолдау көрсетілмейді" механизмі арқылы GTPv1-ге резервтік көшіруді ұсынады, бірақ GTPv0-ға резервтік көшіруге ешқандай қолдау көрсетпейді.