Кіріспе

2G және 3G желілерінде пакеттік деректерге бағытталған ұялы қызмет.

Жалпы пакеттік радио қызметі (GPRS), сонымен қатар 2.5G деп аталады, 2G ұялы байланыс желісіндегі ұялы байланыс үшін жаһандық жүйеде (GSM) пакеттік деректер стандарты болып табылады. GPRS Еуропалық телекоммуникациялық стандарттар институты (ETSI) тарапынан бұрынғы CDPD және i mode пакеттік коммутациялық ұялы технологияларына жауап ретінде құрылды. Қазіргі күні оны 3-ші буын серіктестік жобасы (3GPP) қолдайды. GPRS әдетте шоттау циклы ішінде берілген деректердің жалпы көлеміне сәйкес сатылады, ал тізбектік коммутациялық деректер әдетте қосылу уақытының минутына немесе кейде үштен бір минуттық интервалдар бойынша есептеледі. GPRS деректерінің топтамалық лимитінен асып кеткен пайдалану үшін MB дерегіне ақы алынуы мүмкін, жылдамдық шектелуі немесе қолдаудан бас тарту мүмкін. GPRS – ең жақсы күш-жігермен көрсетілетін қызмет, яғни тізбектік коммутациядан өзгеше, бір мезгілде қызметті пайдаланатын басқа қолданушылардың санына байланысты өзгеретін өткізу қабілеті мен жауап уақытын білдіреді, онда қосылу барысында белгілі бір қызмет сапасы (QoS) кепілдендіріледі. 2G жүйелерінде GPRS 56–114 кбит/с жылдамдықпен деректерді жеткізеді. 2G ұялы технологиясы GPRS-пен біріктірілгенде 2.5G деп сипатталады, яғни ұялы телефонияның екінші (2G) және үшінші (3G) буындары арасындағы технология. Ол, мысалы, GSM жүйесінде пайдаланылмаған уақытты бөлісуге көптеген кіру арналарын (TDMA) пайдалану арқылы орташа жылдамдықта деректерді беруді қамтамасыз етеді. GPRS GSM Release 97 және одан кейінгі нұсқаларына енгізілген. GPRS қолдауымен жабдықталған мобильді құрылғылар шамамен 2001 жылдан бастап қолданысқа түсе бастады.

Техникалық шолу

GPRS негізгі желісі 2G, 3G және WCDMA мобильді желілерінің IP пакеттерін Интернет сияқты сыртқы желілерге жіберуіне мүмкіндік береді. GPRS жүйесі GSM желісінің коммутациялық кіші жүйесінің біріктірілген бөлігі болып табылады.

Жиіліктері

GPRS стандарты GSM мүмкіндіктерінің кеңейтілуі болғандықтан, қызмет 2G және 3G ұялы байланыс GSM жиіліктерінде жұмыс істейді. GPRS құрылғылары әдетте радио қолдайтын жиілік жолақтарының біріндегі (бір немесе бірнеше) жиіліктерді пайдалана алады (850, 900, 1800, 1900 МГц). Құрылғыға, орналасқан жерге және қолданылу мақсатына байланысты рұқсат етілген жиілік жолақтарын шектеу немесе нақты көрсету туралы ережелер қолданылуы мүмкін. GSM 850 және GSM 1900 АҚШ, Канада және Американың көптеген басқа елдерінде қолданылады. GSM 900 және GSM 1800 Еуропа, Таяу Шығыс, Африка және Азияның көп бөлігінде қолданылады. Оңтүстік Америкада бұл жолақтар Коста-Рикада (GSM 1800), Бразилияда (GSM 850, 900 және 1800), Гватемалада (GSM 850, GSM 900 және 1900), Сальвадорда (GSM 850, GSM 900 және 1900) қолданылады. Халықаралық ұялы байланыс жиіліктеріне тағайындау туралы толыққанды мәліметтер бар.

Адрестік

GPRS қосылымы оның кіру нүктесінің атауымен (APN) орнатылады. APN сымсыз қолданба протоколына (WAP) қол жеткізу, қысқа хабарлама қызметі (SMS), мультимедиялық хабарлама қызметі (MMS) және электрондық пошта мен Дүниежүзілік Желіге қол жеткізу сияқты интернет байланыс қызметтеріне арналған қызметтерді анықтайды. Сымсыз модем үшін GPRS қосылымын орнату үшін пайдаланушы APN, қажет болған жағдайда пайдаланушы аты мен паролін, және желі операторы ұсынатын IP-адресті (өте сирек жағдайларда) көрсетуі керек.

GPRS модемдері мен модульдері

GSM модулі немесе GPRS модулі модемдерге ұқсас, бірақ бір ерекшелігі бар: модем – сыртқы құрал, ал GSM модулі немесе GPRS модулі электрлік немесе электрондық құрылымның ішіне кіріктіріле алады. Бұл – құрылғының кіріктірілген бөлігі. Ал GSM ұялы телефоны – өзі жеке толыққанды кіріктірілген жүйе. Ол пайдаланушы мен ұялы желі арасындағы функционалдық интерфейсті қамтамасыз етуге арналған кіріктірілген процессорлармен жабдықталған.

Көп қол жеткізу схемалары

GSM-де GPRS-пен қолданылатын көптеген қол жеткізу әдістері жиіліктік дуплекстеу (FDD) және TDMA негізінде құрылған. Сессия барысында пайдаланушыға бір жұп жоғары және төменгі байланыс жиіліктері тағайындалады. Бұл уақыт бойынша статистикалық мультиплекстеумен үйлестіріледі, бұл бірнеше пайдаланушыға бір жиілік арнасын бөлісуге мүмкіндік береді. Пакеттердің ұзындығы тұрақты болып келеді және GSM уақыт слотына сәйкес келеді. Төменгі байланыс алғашқы келгенге қызмет ететін пакеттік жоспарлауды қолданады, ал жоғары байланыс резервациялық ALOHA (R ALOHA) схемасына ұқсас жүйемен жұмыс істейді. Бұл, слотты ALOHA (S ALOHA) резервация сұраулары үшін даулы кезеңде қолданылады, содан кейін деректер динамикалық TDMA арқылы алғашқы келгенге қызмет ететін принцип бойынша жіберіледі.

Көп ұялы ойын автоматтары

Көп слотты класс Uplink және Downlink бағыттарында қол жетімді деректерді беру жылдамдығын анықтайды. Бұл 1 мен 45 аралығындағы мән, оны желі радиоарналарды жоғары және төмен бағытта бөлу үшін пайдаланады. 31-ден жоғары мәндері бар көп слотты кластар жоғары көп слотты кластар деп аталады. Көп слотты бөлу, мысалы, 5+2 түрінде көрсетіледі. Бірінші сан – төмендеу бағытындағы уақыт слотының саны, ал екіншісі – мобильді станция пайдаланатын жоғарылау бағытындағы уақыт слотының саны. Көптеген GPRS/EGPRS мобильді құрылымдарында жиі қолданылатын 10-сынып, ол төмендеу бағытында 4 және жоғарылау бағытында 2 уақыт слотын пайдаланады. Дегенмен, бір мезгілде жоғары және төмен бағыттарда 5 бір мезгілдегі уақыт слотын пайдалануға болады. Желі деректерді беру сипатына байланысты автоматты түрде 3+2 немесе 4+1 режимінде жұмыс істеу үшін конфигурацияланады. Кейбір жоғары деңгейдегі мобильді құрылымдар, әдетте UMTS-ті де қолдайды, сонымен қатар GPRS/EDGE 32-сыныпты көп слотты қолдайды. 3GPP TS 45.002 (Release 12), B.1 кестесіне сәйкес, осы сыныптың мобильді станциялары төмендеу бағытында 5 уақыт слотын және жоғарылау бағытында 3 уақыт слотын қолдайды, сонымен қатар бір мезгілде пайдаланылатын уақыт слотының максималды саны 6-ға жетеді. Егер деректер трафигі төмендеу бағытына шоғырланған болса, желі 5+1 режимінде жұмыс істеу үшін қосылымды конфигурациялайды. Жоғарылау бағытында көбірек деректер жіберілгенде, желі кез келген уақытта 4+2 немесе 3+3 конфигурациясына өте алады. Ең жақсы қабылдау жағдайында, яғни EDGE модуляциясы мен кодтау схемасын қолданғанда, 5 уақыт слоты 5 * 59,2 кбит/с = 296 кбит/с ені бар жолақты жеткізе алады. Жоғарылау бағытында 3 уақыт слоты 3 * 59,2 кбит/с = 177,6 кбит/с ені бар жолақты жеткізе алады.

Пайдалану мүмкіндігі

2003 жылы ұсынылған GPRS қосылымының ең жоғары жылдамдығы аналогты сымдық телефон желісіндегі модем қосылымына ұқсас болды, шамамен 32–40 кбит/с, қолданылатын телефонға байланысты. Кідіріс өте жоғары; қанағаттану уақыты (RTT) әдетте 600–700 мс-қа тең, көбінесе 1 секундқа жетеді. GPRS көбінесе дауыспен салыстырғанда төмен басымдыққа ие, сондықтан қосылыстың сапасы үлкен өзгерістерге ұшырайды. Кідіріс/RTT жақсартулары бар құрылғылар (мысалы, кеңейтілген UL TBF режимі мүмкіндігі арқылы) әдетте қол жетімді. Сондай-ақ, кейбір операторлар желі мүмкіндіктерін жаңартуды ұсынады. Бұл жақсартулармен қанағаттану уақытын қысқартуға болады, нәтижесінде қолданба деңгейіндегі деректерді жіберу жылдамдығы айтарлықтай артады.