Кіріспе
Джесси Джеймс – Генри Кингтің 1939 жылғы американдық вестерн фильмі. Фильмді Генри Кинг режиссерлік еткен, ал басты рөлдерде Тайрон Пауэр, Генри Фонда, Нэнси Келли және Рэндольф Скотт ойнаған. Наннали Джонсонның сценарийі бойынша жазылған бұл фильм Джесси Джеймстің өміріне шала-шала негізделген, оның есімі фильм атауынан алынған. Қосымша актерлік құрамында Генри Халл, Джон Каррадин, Брайан Донлеви, Джейн Дарвелл және Лон Чейни кіші бар. Америкалық гуманистік қауымдастығы түсірілім алаңында атты тік жардан құлатқанда оның өлгенін көргеннен кейін фильм түсіруді қадағалауға кірісті. Британдық Channel 4 веб-сайты бұл фильмді «тарихи дәлдігінің жоқтығымен әйгілі» деп сипаттады.
Jesse James is a 1939 American Western film directed by Henry King and starring Tyrone Power, Henry Fonda, Nancy Kelly and Randolph Scott. Written by Nunnally Johnson, the film is loosely based on the life of Jesse James, the outlaw from whom the film derives its name. The supporting cast includes Henry Hull, John Carradine, Brian Donlevy, Jane Darwell and Lon Chaney, Jr. The American Humane Association began to oversee filmmaking after a horse appeared to die when it was driven off a cliff on set. The film has been described by the British Channel 4 website as being "notorious for its historical inaccuracy."
Ашылу кредиттерінің аяғындағы мәтін
Америка мемлекеттері арасындағы қасіретті соғыстан кейін, ел Батысты жаулауға бет бұрды. Осы дәуірдің символы – құрлықтық темір жолдардың салынуы болды. Темір жолдардың қарқынды дамуы кейде зорлық пен адалсыздыққа толы болды. Тіпті тұтас қауымдар өсіп келе жатқан құбыжық – Темір аттың құрбанына айналды. Осы тұрақсыз және заңсыз заманда әлемге жақсылыққа да, жамандыққа да танымал болған Франк және Джесси Джеймс ағайындылары сияқты заңнан тыс адамдар пайда болды.
Сюжет
Бір теміржол өкілі Барши деген фермерлерді теміржол өтпек болған жерді беруге мәжбүрлейді, оларға гектарына 1 доллар (әділ бағадан әлдеқайда төмен) төлейді. Олар Джессидің үйіне келгенде, Баршиге Джесси оның анасы, миссис Сэмюэлс ферманың иесі екенін айтады. Барши оны бірнеше рет сатуға көндіруге тырысады, бірақ оның екінші ұлы Франк Джеймс араласады. Франк күресіп, Баршиді оңай жеңеді, бірақ Джесси өзін қорғау үшін Баршидің қолына атып жаралайды. Фрэнк пен Джессиге қамау ордерлері берілген кезде, Миссури штатының Либерти қаласындағы редактор және Джессидің сүйіктісі Зерльда (Зи) Коббтың ағасы, майор А. Руфус Кобб дереу келіп, оларға қашуға кеңес береді. Фрэнк пен Джесси Барши анасының өліміне кінәлі екенін біледі, ал Джесси оны кек алу үшін өлтіреді. Осыдан бастап Фрэнк пен Джессинің қарақшылық өмірі басталады. Оларды адал емес теміржол басшысы Маккой аяусыз қуып жетеді. Үш жылдан кейін, оның басына 5000 доллар сыйақы қойылғаннан кейін, Джесси Зейге үйленеді және оның талабы бойынша, Маршал Уилл Райттен жеңіл жаза алу уәдесін алғаннан кейін өзінің кінәсін мойындайды. Бірақ Маккой байланыстары арқылы жағдайды өзгертіп, сотқа дейін судьяны қызметтен босатып, жаңа судьяны тағайындайды, ол Маккойдың Джессиге өлім жазасын беруіне жағдай жасауы мүмкін. Фрэнк Джессиді түрмеден босатып алады, ал Джеймс тобы қылмыстық өмірін жалғастырады. Соңында Зей оны тастап, ұлы Джессиді алып кетеді. Бірнеше жыл өткен соң, сәтсіз қарақшылықтан кейін, жараланған Джесси үйге оралады, ал Зей онымен бірге Калифорнияға қашуға сеніммен қосылады. Осы уақытта, Джеймс тобының бұрынғы мүшесі Боб Форд, ағасы Чарли Фордпен бірге Джессиге хабарласып, Фрэнк оларды келесі қарақшылыққа қатысуға шақырғанын айтады. Олар осы жұмыстан көп ақша таба алатынын және қауіпсіз екенін мәлімдейді. Джесси Форд ағайындыларының ұсынысын қабылдамайды, ал олар үйден шығып кетеді. Алайда, Джессидің өлімі үшін үлкен сыйақы алу мүмкіндігін сезінген Боб Форд жасырын түрде үйге кіріп, Джессиді артынан атып өлтіреді.
Өндіріс
Джесси Джеймстің көп бөлігі Миссури штатының Макдоналд округіндегі Пайнвилл қаласының маңында түсірілді, себебі сол кезде қала мен айналасы 1880-ші және 1890-шы жылдардағыдай көрінетін. Қаланың тарихи Ескі Макдоналд округі соты, ғимараты, Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген, фильмде Миссури штатының Либерти қаласындағы сот ғимаратын алмастырды. Пайнвилл қаласы әлі де жыл сайын Джесси Джеймс күндерін тойлайды, бұл фильмге және оны түсіру үшін осы кішкентай қалаға келген киножұлдыздарға деген құрметтің белгісі. Фильм түсіруден бос уақытында Тайрон Пауэр, Генри Фонда және Рэндольф Скотт сияқты актерлер мен түсірілім тобы Миссури штатының Ноэль қаласындағы, Оклахома штатының Эльк өзені жағасында орналасқан Шэдоу Лейк курортында демалыс алды.
Қабылдау
Джесси Джеймс 1939 жылы «Желмен бірге кеткендер» және «Мистер Смит Вашингтонға барады» фильмдерінен кейін үшінші орынды иеленді. 1940 жылы Фриц Ланг режиссерлік еткен «Фрэнк Джеймстің оралуы» атты жалғасы шықты, онда Генри Фонда Франк Джеймс рөлін қайта ойнады, ал басқа актерлер де «Джесси Джеймс» фильміндегідей рөлдерді сомдады. Фильм АҚШ-та 15 жылдан астам үздіксіз көрсетілді. Фильм 1946 жылғы наурызда қайта шығарылып, 1951 жылғы шілдеде төртінші рет көрсетілді. 1954 жылдың мамырына дейін АҚШ және Канадада 52 000-нан астам көрсетілім болды. 1957 жылы Николас Рей «Джесси Джеймстің нағыз оқиғасы» фильмінің жаңа нұсқасын түсірді. Алайда Леонард Мослидің «Занук: Голливудтың соңғы магнатының өрлеуі мен құлдырауы» атты өмірбаянында «аттардың ешқайсысы жарақат алмаған. Зануктың тапсырмасымен, тік жардан қысқа қашықтықта, кең платформада, арқанмен жүретін адам аттар үшін қауіпсіз қону орнатылды» делінген. Ең қиын каскадтарды Клифф Лайонс екі жүлдіздің де дублері болып, жоғары төлем алып орындады.