Кіріспе

Wild and Woolly) – 1917 жылы түсірілген американдық үнсіз батыс комедиясы. Бұл фильм бір адамның шығысқа бейімделген ковбойға құштарлығынан бастап, батыл батырға айналуының жеке басының оқиғасын айтады. Басты рөлдерді Дуглас Фэрбенкс, Эйлин Перси, Уолтер Байтелл және Сэм Де Грасс сомдады. Фильмнің сценарийін Анита Лоус Хорас Б. Карпентердің әңгімесі негізінде жазған, ал режиссерлік жұмысын Джон Эмерсон жүзеге асырды.

Сюжет

Бір киножурналдың пікірінде айтылғандай, теміржол магнаты Коллис Хиллингтонның ұлы Джефф Хиллингтон Шығыстан жалыққан, жабайы және жүнді Батысқа құмарланады. Ол өз пәтері мен кеңсесін батыстық стильде безейді, оның түсінігін арзан романдардан алған. Биттер-Криктен келген делегация Нью-Йоркке шұғыл желі құрылысына қаржылық қолдау іздеп келеді және Коллиске ұсыныстарын түсіндіреді. Коллис Джеффті тергеуге жібереді. Аризона штатының Биттер-Крик қаласының тұрғындары Джеффтің жақсы бағалауы қажет екенін түсінеді де, Джеффтің батыс қаласы туралы ойынша өмір сүруді шешеді. Олар Джеффке құлшыныспен қарсы алу, барда би және пойызды тонау жоспарын ұйымдастырады. Стив Шелби, жемқор үнді агенті, үкімет оны ұстауға жақын екенін білген соң, "бір соңғы әрекет" жасауға шешім қабылдап, пойызды тонау жоспарына қосылады, оны нағыз схемаға айналдырады. Оқиғалар қызығулы болып кетеді және Шелби Джефф ғашық болған Нелл Ларабиді ұрлайды. Барлық адамдар би залында тұтқындалып, үндістермен қоршалады, ал Джеффтің револьвері бос оқтармен толтырылған. Жағдай Джеффке толық түсіндірілгеннен кейін, ол үлкен күш-жігермен (және Феербенкстің әдеттегі күтпеген оқиғаларымен) үндістерді жинап, қызды құтқарып, Стивтің жоспарын толығымен жоққа шығарып, сағаттың батыры болады және Неллге үйленеді.

Өндіріс

Wild and Woolly Манхэттенде және Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласындағы Paragon студиясында түсірілді, онда Американың алғашқы киноиндустриясындағы көптеген ерте киностудиялар 20-шы ғасырдың басында орналасқан болатын. Аризона қаласының көріністері Калифорния штатының Бербанк қаласында бір апта ішінде түсірілді. Джозеф Хенабери режиссер Джон Эмерсонның ассистенты болды.

Қабылдау

Сол кездегі көптеген американдық фильмдер сияқты, "Жабайы және Жүнді" фильмі де қалалық және штаттық киноцензуралық кеңестердің тіліміне түсті. Чикаго цензуралық кеңесі "Айтыңыз, бізге үлкен тазалау жасауға мүмкіндік туды" деген титрді, арақ құтылары бар себетпен Индиялық агент пен үндістердің барлық көріністерін, үш титрді – "Шаттана беріңіз, және сіз ұстағанның бәрі сікікі", "Отельдің әр есігін қадағала, мен қызды алып келгеннен кейін сен өлтір" және "Олар сізге зиян келтіре алмайды, олардың қарулары бос оқтармен толтырылған", Фэрбенкске оқ тиген көріністі, үндінің адамды атқан жерін, атылғаннан кейін құлайтын үндістердің төрт көрінісін, сондай-ақ экспресс-хабаршыны атқанда, оның кілттерін алып, экспресс-жәшіктің ішін қарап шығуын кесуді талап етті. Фэрбенкс туралы жазған биограф Джеффри Вэнс 2008 жылы "Жабайы және Жүнді" фильмін "Фэрбенкс пен Эммерсон Лоустың жасаған ең керемет фильмдері, және бәлкім, ол Арткрафт үшін түсірген он үш фильмнің ең жақсысы. Бұл сонымен қатар Фэрбенкс өте ұнатқан фильмдердің бірі болды" деп жазды.

Сақталу жағдайы

Wild and Woolly фильмінің бірнеше түптемесі фильмдер жинақтары мен мұражайларда сақталып, DVD форматында жарық көрген. 2002 жылы АҚШ Конгресс кітапханасы бұл фильмді «мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды» деп танып, Ұлттық кино тізіліміне енгізуге қаулы етті.