Кіріспе

Америкалық актер, жазушы, кинорежиссер және продюсер (1880–1971)

Гилберт М. "Брончо Билли" Андерсон (туған Максвелл Генри Аронсон; 21 наурыз 1880 – 20 қаңтар 1971) – американдық актер, жазушы, кинорежиссер және кинопродюсер, ол Батыс жанрының алғашқы жұлдызы болды. Ол Essanay студиясын құрған және оның жұлдызы болды. 1958 жылы киноиндустрияның пионері болғаны үшін арнайы «Оскар» сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір

Андерсон Арканзас штатының Литтл-Рок қаласында Генри мен Эстер (Эш) Арсонсонның алтыншы баласы ретінде дүниеге келді. Оның кіші әпкесі актриса және әнші Леона Андерсон болды. Оның отбасы еврейлер болған, әкесінің ата-анасы Пруссиядан, ал анасының ата-анасы Ресей империясынан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. Ол үш жасқа толғанда отбасымен Пайн-Блаффқа (Арканзас штаты) көшіп келді. 8 жасқа дейін Пайн-Блафф қаласында тұрды, содан кейін отбасымен Сент-Луис қаласына көшіп барды. 18 жасында Нью-Йоркке көшіп келіп, водевильде және театрда өнер көрсетті, сонымен қатар фотографтың моделі болып жұмыс істеп, газет сатудан табыс табады. 1903 жылы ол Эдвин С. Портермен танысты, ол оны актер ретінде және кейде сценарийге көмектесетін адам ретінде жұмысқа алды.

Фильм

Андерсон "Ұлы пойыз тонаушы" (1903) фильмінде билеуші жаңадан келген, атылған пойыз жолаушысы және 1-қарақшы рөлін ойнады. Фильмді алғаш рет водевиль театрында көріп, көрермендердің реакциясынан әсерленген ол киноиндустриясында ғана жұмыс істеуге шешім қабылдады. Ол Гилберт М. Андерсон деген атпен өзінің вестерн фильмдерін жазып, режиссерлік етіп, актерлік етті. 1907 жылы Чикагода Андерсон мен Джордж Кирк Спор алғашқы ірі киностудиялардың бірі – Essanay Studios ("S and A" Спур мен Андерсон үшін) құрды. 1909 жылы ол алғашқы рет пирогпен бетке тигізу әрекеті көрсетілген "Мырза Флип" фильмін түсірді. Андерсон 300-ден астам қысқаметражды фильмде ойнады. Ол түрлі кейіпкерлерді сомдады, бірақ 148 үнсіз батыс фильмдерінен ең көп танылды және "Брончо Билли" деген атпен алғашқы кино каубой жұлдызы атанды. Олардың көп бөлігі Найлсте түсірілді. 1958 жылы Андерсон "көркем фильмдерді ойын-сауық ретінде дамытуға қосқан үлесі" үшін "кино өнерінің пионері" ретінде Арнайы "Оскар" сыйлығын алды. Өмірінің соңғы жылдарында фильм түсірілімі кезінде жарақат алғаннан кейін аяқтары паралич болып қалды.

Мұра

Андерсон 1998 жылы қайтыс болғаннан кейін АҚШ пошта маркасында бейнеленді. 2002 жылы ол Оклахома штатының Оклахома-Сити қаласындағы Ұлттық каубойлар мен батыс мұрасы мұражайындағы Батыс өнерпаздарының даңқ залына енгізілді. Соңғы тоғыз жылдан бері Нилз (қазір Фримонт қаласының бір бөлігі), Калифорния штаты, батыс Essanay студиясы орналасқан жерде жыл сайын «Брончо Билли үнсіз фильмдер фестивалі» өтіп келеді. Андерсонның Голливудтағы 1651 Vine Street мекенжайындағы Даңқ аллеясында кино жұлдызы бар. Чикаго қалалық саябақтар басқармасына қарасты саябақ, Essanay студиясының бұрынғы орнынан көп алыс емес жерде, оның құрметіне Брончо Билли паркі деп аталды. 2018 жылдың 21 наурызында Арканзас штатының Литтл-Рок қаласында, оның туған үйі 713 Center Street көшесінің қарсы бетінде тарихи мақтататын тақта орнатылды. Бұл тақта Тарихи сақтау жөніндегі еврей америкалық қоғамы, Нилз Essanay үнсіз фильмдер мұражайы және Литтл-Рок қаласының Бірінші Біріккен методист шіркеуінің бірлескен күшімен сыйға тартылды.