Кіріспе

Олимпиада ойындарындағы ат спорты

1952 жылғы Хельсинкиде өткен жазғы Олимпиада ойындарының ат спорты түрлеріне дрессаж, көпсайыс және секіру кірді. Барлық үш түр бойынша жеке және командалық жарыстар өткізілді, олар 1952 жылдың 28 шілдесінен 3 тамызына дейін жалғасты. 1952 жылғы Олимпиададағы ең маңызды өзгерістердің бірі – қатысушылардың құрамы болды. Бұрынғысында көбінесе офицерлер қатысқан (1948 жылғы Олимпиаданың 44 қатысушысының 41-і форма киіп қатысқан), ал Хельсинки ойындарында азаматтық мамандық иелерінің саны 50%-дан асты. Сонымен қатар, әйелдерге алғаш рет ат спорты жарыстарына қатысуға рұқсат берілді. 1952 жылғы Олимпиадада олар дрессаж жарысына қатыса алды, бірақ 1951 жылғы шешімге сәйкес секіруге тыйым салынды, ал көпсайыс тым қауіпті деп есептелді. Барлығы 134 атты арасында 4 әйел қатысты. Жарысқа 25 ел қатысты: Аргентина, Бразилия, Болгария, Канада, Чили, Дания, Египет, Финляндия, Франция, Германия Федеративтік Республикасы, Ұлыбритания, Ирландия, Италия, Жапония, Корея, Мексика, Нидерланды, Норвегия, Португалия, Румыния, Кеңес Одағы, Испания, Швеция, Швейцария және АҚШ. Бұл Канада, Египет және Корея үшін алғашқы қатысу болды. Кеңес Одағы 1912 жылдан бері алғаш рет қатысты; Ресей 1912 жылғы Олимпиадаға аттестатталған қатысушыларын жіберген, бірақ содан бері жарысқа қатыспады. Ең жас қатысушы – АҚШ-тан келген Уолтер Стейли (19 жас), ал ең үлкен қатысушы – даниялық Кристиан Дженсен (63 жас).

Шоу-қону

1952 жылғы Олимпиада ойындарына 20 елден 52 шабандоз қатысты. Алғаш рет екі кезеңдік Prix des Nations (Ұлттар кубогы) бойынша жеке және командалық жүлделер табысталды. 16 команда Бьёрн Странделл жасаған 786 метрлік трассаны 1 минут 57,2 секундқа есептелген уақыт ішінде, 1,60 метрге дейінгі биіктіктегі кедергілер мен 5 метрлік су тосқауылын басып өтті. Жеке алтын жүлдені француз шабандозы Пьер д'Ориола, Али Баба атты айғырымен жеңіп алды. Д'Ориола бұл жетістігін 1964 жылы қайталап, осы салада екі алтын жүлде жеңген жалғыз шабандоз болып қала берді. Командалық жарысты Ұлыбритания жеңіп алды, Гарри Льюэллин мен Фоксхантердің таза өтуімен (clear round) бұл жеңіске қол жеткізді. Бұл алтын жүлде Ұлыбританияның 1952 жылғы Олимпиада ойындарындағы жалғыз алтын жүлдесі болды. Олар 1896 жылдан бері барлық жазғы Олимпиада ойындарында алтын жүлде жеңген жалғыз ел болып табылады.

Дрессировка

Дрессаж жарысына 10 елден 27 шабандоз, оның ішінде алғаш рет 4 әйел қатысты. Олардың бірі – Даниялық Лиз Хартель есімді әйел болды. 1944 жылы, 23 жасында ол полиомиелит салдарынан паралич болған. Ол бірте-бірте бұлшық еттерінің қызметін қалпына келтірді, бірақ тізеден төменгі жағындағы паралич сақталды. Таң қалдыратыны, ол өз күшімен атқа міне алмай және аттан түсе алмай тұрса да, жекелей сында күміс жүлде жеңіп алды. Сынақта 5 төреші қатысты, олардың берген баллдарының ең төменгісі мен ең жоғарысы есептен шығарылды (Олимпиадалық дрессаж тарихында бұл әдіс бір рет ғана қолданылды). Сынақта пиаффе мен пассаж қайтадан енгізілді және оның ұзақтығы 15 минутты құрады.

Оқиғалар

1952 жылғы жарыс 1948 жылғыдан сәл қиын болды. А фазасы 7 км қашықтықта 240 м/мин жылдамдықпен, В фазасы (кедергілермен жүгіру) 4 км қашықтықта 600 м/мин жылдамдықпен, С фазасы 15 км қашықтықта 240 м/мин жылдамдықпен, ал D фазасы (жер көлігімен жүгіру) 9 км қашықтықта 450 м/мин жылдамдықпен, 1,20 метрге дейінгі биіктіктегі кедергілерді еңсерумен өтті. Одан кейін соңғы фаза 2 км "жылдам жүгіру" 333 м/мин жылдамдықпен жүргізілді. Соңғы стадиондағы кедергілерден секіруде де биіктігі 1,20 метрге дейінгі кедергілер қойылды. Жарысқа 21 елден 59 шабандоз қатысып, 19 команда құрды. Олардың 13-і офицерлерден, 2-і офицерлер мен азаматтардан (Ұлыбритания және Ирландия), ал төртеуі тек азаматтардан тұратын командалар (Канада, Германия, Нидерланды және АҚШ) болды. Жеке және командалық жарыстарда берілген 12 медальдің 7-сі азаматтарға бұйырды.

Медальдің қысқаша мазмұны

Жеке дрессаж Командалық дрессаж
Генри Сент-Сир және Мастер Руфус Густаф Адольф Болтенстерн кіші және Крест Гехналл Персон және Кнауст Готфрид Трахсель және Курс Анри Чаммартин және Вёлер Густав Фишер және Солиман Генц Полай және Адулар Ида фон Нагель және Африка Фриц Тидеман және Хронист Жеке толық киім кию Командалық толық киім кию Ханс фон Бликсен Файнк кіші және Юбал Олоф Стахре және Комет Фольке Френен және Фейр Вильгельм Бюсинг және Хубертус Клаус Вагнер және Дахс Отто Роте және Трукс фон Камакс Чарльз Хоук кіші және Кассивеланнус Уолтер Стейли кіші және Крейгвуд Парк Джон Воффорд және Бенни Гримс Жеке секіру Командалық секіру Уилфред Уайт және Низефела Дуглас Стюарт және Ахерлоу Гарри Льюэллин және Фоксхантер Оскар Кристи және Бамби Сезар Мендоса және Пилан Рикардо Эчеверриа және Линдо Пеал Уильям Стейнкраус және Холландия Артур Маккашин және Мисс Будвайзер Джон Уильям Рассел және Демократ